Lokale overheid

De toekomst van decentrale overheden en publieke organisaties

Lokale overheden staan voor nieuwe uitdagingen

De coronacrisis stelt ons voor nieuwe uitdagingen. In deze onzekere tijd wordt er nog meer van de overheid en de publieke instellingen verwacht. Helemaal als het gaat om de uitvoering van nieuwe maatregelen.

Gemeenten zitten dicht op burgers en bedrijven, en daarmee in de frontlinie van de crisis. Enerzijds wordt van hun gevraagd op korte termijn allerlei maatregelen uit te voeren geïnitieerd door de Rijksoverheid, anderzijds willen ze waarschijnlijk zelf ook steunmaatregelen voor hun ondernemers, (culturele) instellingen en inwoners organiseren. Daarbij willen colleges en organisatie natuurlijk snel opereren, maar mogen de kaderstellende rol én het budgetrecht van de Raad niet uit het oog verliezen. Ook moet vooraf nagedacht worden over de financiële rechtmatigheid van de uitgaven en de verantwoording daarover. Tot slot zullen ondanks de vele onzekerheden de consequenties op de lange termijn voor bijvoorbeeld de financiële positie en de doelstellingen in het coalitieakkoord in kaart moeten worden gebracht.

We kunnen ons voorstellen dat u ondersteuning zoekt om snel en effectief te handelen. PwC heeft op veel vlakken de kennis en de ervaring in huis om hierin mee te denken en te helpen. Op basis van de vragen die gemeenten ons gesteld hebben, vindt u hier een overzicht van hoe we u houvast kunnen geven in onzekere tijden. Zo kunnen we helpen met het uitvoeren van diverse stimuleringsregelingen, maar bijvoorbeeld ook hoe u om kunt gaan met aanbestedingsregels in deze tijd van crisis. Samen bieden wij met u het hoofd aan de crisis.

De uitdagingen van vandaag, de coronacrisis, maar ook duurzaamheid, klimaat, woningnood en het sociale domein, zijn onderling verbonden, complex en vaak onvoorspelbaarr. Burgers vragen meer van de (lokale) overheid. Er staat veel op het spel en de gevolgen zijn verstrekkend. Hierdoor worden de ambities en taken van decentrale overheden en publieke organisaties steeds complexer door de maatschappelijke opgaven die bij u en hen belegd zijn en veel stakeholders in verschillende netwerken en ketens betreft. Provincies, gemeenten en waterschappen proberen daarom waarde toe te voegen door opgavegericht te werken – waarbij de integrale opgave centraal staat in plaats van een beleidsveld of taak. En door middel van netwerksturing - het vervullen van diverse rollen in netwerken en ketens - zoals omgevingsdiensten, ontwikkelmaatschappijen en gemeenschappelijke regelingen. Om zo concrete resultaten te realiseren. 

Uw rol als overheid wordt daarom steeds meer hybride. In sommige gevallen heeft u de regie en uitvoering, terwijl u in andere gevallen een meer bescheiden bovenal stimulerende rol pakt. De verwachting is daarbij wel dat organisaties adaptief, wendbaar en responsief zijn en zo diverse sturingsmethoden (ambidextrie) kunnen hanteren. Hoe gaat u in uw toekomstige rol om met thema’s als de toekomst van financiën, toekomst van werk, duurzaamheid, energietransitie, mobiliteit en veiligheid in de snelle wereld van digitalisering? PwC staat achter u om samen met u deze uitdagingen aan te gaan en u te helpen zinvolle oplossingen te (co-)creëren die een verschil kunnen maken voor u als decentrale overheid.

“PwC vertaalt grote mondiale issues naar impact op lokaal niveau. We werken samen met overheden, maatschappelijke organisaties en ondernemingen met uiteindelijk doel het leven voor burgers te verbeteren”.

Wij zijn ons er goed van bewust dat deze nieuwe rol buitengewoon veel van u als publieke organisatie, uw leiders en medewerkers vraagt. Daarbij zal ook de inrichting van de (juridische) structuren, uw governance, toezicht en verantwoording aangepast moeten worden.

We maken uw uitdagingen de onze omdat we graag samen met u de meest impactvolle antwoorden op complexe actuele vraagstukken vinden. Net als u streven we naar nieuwe ideeën, betere resultaten en een positieve impact voor uw als organisatie, uw medewerkers en de mensen in uw gemeente/provincie/waterschap.

Concreet bieden we diensten op maat die nauw aansluiten op uw vraag op het gebied van organisatie inrichting en sturing, verandermanagement, beheersing en verantwoording, belastingen en recht, digitalisering en organisatiekennis. Tevens helpen wij bij maatschappelijke- en bedrijfsvoeringsopgaves van strategie tot executie. 

Planning & Control-cyclus

Planning en controlcyclus (P&C-cyclus)

De gemeenteraden, Provinciale Staten en het bestuur van de Waterschappen hebben een cruciale rol in het democratisch proces. Raads-, Staten- en bestuursleden nemen belangrijke besluiten over de koers van de gemeente, provincie of waterschap. Onderdeel van hun controlerende taak is het vaststellen van de jaarrekening. De accountant helpt daarbij, zodat de volksvertegenwoordigers zich vooral kunnen richten op de inhoud van beleid.

Jaarlijks wordt in de kadernota op hoofdlijnen de beleidsdoelstellingen vastgesteld die vervolgens worden uitgewerkt in de begroting. Het politieke debat over de kadernota en de begroting is uiteraard bepalend voor de vraag hoe het beleid voor het komend jaar er uiteindelijk uit komt te zien.

Het is natuurlijk ook belangrijk om terug te kijken of de afgesproken doelstellingen worden gerealiseerd binnen de financiële afspraken. Het college/bestuur legt hierover verantwoording af, in tussentijdse rapportages gedurende het jaar en na afloop van het jaar in de jaarstukken (het jaarverslag en de jaarrekening). De jaarstukken zijn daarmee de spiegel van de begroting. De uitkomsten van het jaarrekeningdebat vormen weer de input voor het beleid (de kadernota en begroting) van de komende jaren. Samen is dit de planning en controlcyclus (P&C-cyclus).

Concrete adviezen over de planning & control-cyclus

Begroting

Concrete adviezen hoe de rapportages uit de planning & control-cyclus te gebruiken zijn, te beginnen met de begroting. De beschikbare informatie is vaak ingewikkeld, specialistisch en er is bovenal heel veel van. Vijf adviezen om de Staten- en raadsleden te helpen.

De behandeling van de begroting

Managementletter of boardletter

In de managementletter of boardletter staan de uitkomsten van de tussentijdse controle door de accountant. Hierin staat hoe het is gesteld met de interne beheersing van de belangrijkste processen binnen de gemeente of provincie. Vijf adviezen hoe Staten- en raadsleden de managementletter of boardletter kunnen gebruiken.

De behandeling van de managementletter of boardletter

Najaarsnota

De najaarsnota, ook wel tweede bestuursrapportage genoemd, geeft een update van financiële en beleidsmatige voortgang van het lopende jaar en een vooruitkijk richting de jaarrekening. Vijf adviezen voor Staten- en raadsleden.

De behandeling van de najaarsnota

Kadernota

De kadernota is het moment in het jaar om het college duidelijke kaders mee te geven voor het opstellen van de begroting. Moeten politieke doelen worden bijgesteld? Welke interne en externe factoren zijn van invloed? Vijf adviezen voor Staten- en raadsleden.

De behandeling van de kadernota

Jaarrekening

Het debat over de jaarstukken wordt in de praktijk bij gemeenten en provincies vaak overschaduwd door voorbereidingen op de komende begroting en het begrotingsdebat. De focus ligt op de al dan niet ontstane financiële ruimte. Hierdoor verliest het jaarrekeningdebat aan kracht en blijven verbetermogelijkheden liggen voor de effectiviteit en efficiëntie van zowel het beleid als de interne organisatie. Vijf adviezen voor Staten- en raadsleden.

De behandeling van de jaarrekening

Hoe kunnen wij u helpen?

Door ons brede perspectief en bereik te combineren met lokale kennis, klanten en relaties, zorgen we voor co-creatie en verbinden we u met ons interne als externe netwerk.

Wij zijn het team dat uw doel omarmt en begrijpt wat er op het spel staat in uw ambitie: het welzijn van de mensen in uw gemeenschap en de maatschappij als geheel.

PwC helpt u graag bij uw (organisatorische) vragen zoals bijvoorbeeld bij:

  • Het scherp formuleren van het probleem, het bedenken van de oplossing inclusief de implementatie, uitvoering en monitoring.
  • Welke processen, competenties, leiderschap en sturing heeft u nodig om opgavegericht te kunnen werken?
  • Hoe verbetert u programmatisch en projectmatig werken?
  • Wat betekent dat voor de bedrijfsvoeringsfuncties als personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting?
  • Hoe werkt u samen met andere organisaties (ketens, netwerken en ecosystemen) voor governance en sturing en welke juridisch mogelijkheden zijn er (bijv. staatssteun)?
  • Welke performance en impact indicatoren zijn nodig om maatschappelijk rendement te behalen?
  • Het vinden van evenwicht tussen loslaten en grip houden in de diverse rollen? Grip op verbonden partijen?
  • Hoe u optimaal leert en dus profiteert van andere organisaties?

{{filterContent.facetedTitle}}

{{contentList.dataService.numberHits}} {{contentList.dataService.numberHits == 1 ? 'result' : 'results'}}
{{contentList.loadingText}}

Contact

Martine Koedijk

Partner en sectorvoorzitter Lokale Overheid, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)61 830 45 41

Allard Knook

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)63 437 77 85

Frank van Kommer

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0) 88 792 15 23

Peter Teunisse

Senior Director, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 76 99

Volg ons