Besturen onder druk vraagt om scherpere keuzes

Lokale overheden

Lokale overheden

Lokale overheden staan onder toenemende druk. Bezuinigingen, een groeiende uitvoeringslast en hoge politieke en maatschappelijke verwachtingen vragen om scherpe keuzes. Burgers verwachten een betrouwbare, daadkrachtige overheid die maatschappelijke opgaven effectief aanpakt. Tegelijkertijd daalt het vertrouwen. Dat maakt sturen, prioriteren en verantwoorden complexer dan ooit. Daarbovenop hebben provincies, gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen te maken met minder middelen en moeten zij lastige keuzes gaan maken. 

‘Lokale overheden moeten hun uitvoeringskracht versterken. Digitalisering en AI bieden kansen, maar een strategische aanpak ontbreekt nog vaak. Wij denken graag mee.’

Martine Koedijk – Sectorvoorzitter Lokale overheden PwC

Hoe kan PwC je helpen?

Governance, financiën & rechtmatigheid

Hoe kom je als Staten- of raadslid in positie voor je (nieuwe) rol?

Onze accountants leveren zekerheid op basis van grondige controlewerkzaamheden, maar geven je vooral ook nieuwe inzichten en handvatten voor verbeteringen. Door onze uitleg bij rapportages en in workshops helpen we de raads- en Statenleden bij het begrijpen en interpreteren van de P&C-producten en de uitkomsten van onze werkzaamheden. Hierdoor ben je goed voorbereid voor de bespreking met het college en het debat met de raad. 

Daarom bespreken we ook graag relevante kaderstellende onderwerpen, zoals een aangepaste financiële verordening of onze observaties bij de begroting. Zo versterken we je begrip over de keuzemogelijkheden (“knoppen”) en eventuele effecten daarvan. 

Ontdek hoe wij je kunnen ondersteunen accountant voor lokale overheden. 

Hoe zorg ik dat mijn interne auditfunctie voldoet aan de kwaliteitseisen van interne en overheidsauditors en –accountants (IIA en KOA)? 

Als lokale overheid wil je zeker weten dat je interne auditfunctie daadwerkelijk bijdraagt aan beter bestuur, transparantie en het vergroten van het zelfcontrolerend vermogen. Wij helpen lokale overheden om dat te realiseren — op een manier die past bij de publieke taak en lokale context. 

Wij ondersteunen je bij het opzetten, versterken of professionaliseren van de Interne Auditfunctie via in- of uitbesteding, volledig in lijn met de kwaliteitseisen van het IIA en het KOA. Daarbij richten we ons op alle bouwstenen die een sterke, onafhankelijke en toekomstbestendige auditfunctie nodig heeft: een heldere strategie en mandaat, stevig bestuur, professionele processen en systemen en geborgde onafhankelijkheid en objectiviteit.  Ook helpen we bij het inrichten van het verantwoord toepassen van AI binnen auditprocessen. 

Het resultaat is een professionele, betrouwbare en toekomstbestendige auditfunctie die: aantoonbaar voldoet aan alle relevante IIA‑ en KOA‑normen, het gemeentelijk “in‑control”‑bewustzijn versterkt, bijdraagt aan betere besluitvorming, rechtmatigheid en kwaliteit van uitvoering en meegroeit met de complexiteit van publieke taken.

Meer lezen over modernisering van interne audit?

Hoe stimuleer je woningbouw zonder ongeoorloofde staatssteun? 

Het realiseren van woningbouw is geen makkelijke opgave voor gemeenten, gezien de complexe inhoud en de brede samenwerking die nodig is tot rechtmatige, effectieve en efficiënte oplossingen te komen (mede door de netcongestie en stikstofproblematiek). 

Het staatssteunrecht lijkt daarbij vaak een complicerende factor. Dat is echter niet terecht, het staatssteunrecht is actueler dan ooit en biedt veel mogelijkheden om duurzame voortgang te boeken. Kennis van het staatssteunrecht bij gemeenten is daarom heel belangrijk, zodat zij zich als betrouwbare en daadkrachtige partner kunnen profileren. 

PwC ondersteunt gemeenten op verschillende wijzen, bijvoorbeeld door expertisesessie met de raad, afwegingskaders staatssteun en advisering in specifieke woningbouwprojecten. 

Digitalisering & uitvoeringskracht

Hoe versterken we onze uitvoeringskracht met digitale transformatie? 

Gemeenten hebben te maken met toenemende uitvoeringsdruk, complexe processen en versnipperde IT‑landschappen. Digitalisering biedt kansen, maar vaak ontbreekt een integraal beeld van waar de organisatie staat en welke stappen écht bijdragen aan betere sturing, rechtmatigheid en dienstverlening.

Wij helpen lokale overheden hun digitale volwassenheid snel en compleet in kaart te brengen. Met ons Digital Transformation Assessment voor lokale overheden brengen we knelpunten in processen, data en systemen scherp in beeld en geven zo concrete direct toepasbare adviezen over hoe uw gemeente de volgende stap kan zetten in haar digitaliseringsprogramma. Zo krijgt u als raad meer grip op de voortgang en kwaliteit van uw gemeente als digitale lokale overheid.

We vertalen onze inzichten naar concrete verbetermaatregelen die uw uitvoeringskracht vergroten. Denk aan het invoeren van continuous monitoring om rechtmatigheid en grote uitgaven realtime te volgen, of het versterken van processen en eigenaarschap zodat de organisatie sneller en consistenter kan werken.

Neem contact op over het Digital Transformation Assessment voor lokale overheden. Lees meer over Digitalisering in de publieke sector.

Hoe verlagen we het verzuim in onze organisatie?

Als uw gemeente te maken heeft met bovengemiddeld ziekteverzuim of een opvallend hoge uitstroom, dan kunnen we met een aantal digitale tools knelpunten analyseren. De uitkomsten vertalen onze P&O-experts vervolgens naar een direct inzetbaar handelingsperspectief plus de indicatoren om de resultaten van de interventies te volgen. Ook adviseren we over duurzame inzetbaarheid van personeel, welzijn en vitaliteitsprogramma’s en een leven lang leren, omdat gezondheid en de juiste vaardigheden voorwaarden zijn voor werkplezier en productiviteit.

Lees de uitkomsten van ons onderzoek: Minder verzuim voor meer arbeidsproductiviteit in vier lessen.

Lees meer over De toekomst van werk, of neem contact op.

Weerbaarheid & veiligheid

Zijn we echt weerbaar bij cyberaanvallen of elektriciteitsuitval? 

Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht staat hoog op de agenda door geopolitieke ontwikkelingen en groeiende georganiseerde (cyber)criminaliteit. Het ontregelen van de samenleving is daarbij steeds vaker het doel. Voor lokale overheden, die een cruciale rol spelen in de continuïteit van publieke taken, is het daarom belangrijker dan ooit om weerbaar en veerkrachtig te zijn. Ter ondersteuning heeft de VNG de Handreiking Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau gepubliceerd. 

Wij ondersteunen lokale overheden bij de implementatie van de maatregelen uit de handreiking om hun digitale en operationele weerbaarheid te versterken. Zo helpen we bij de implementatie van BIO 2.0 en NIS2, het treffen van aanvullende continuïteitsmaatregelen, het inrichten van een goed functionerende crisisorganisatie en het oefenen van crisissituaties. Juist dat laatste is cruciaal om echt inzicht te verkrijgen in de weerbaarheid van je organisatie.  

Samen met een overheidsbedrijf en een grote gemeente hebben we bijvoorbeeld een realistische crisisoefening uitgevoerd ter voorbereiding op een groot landelijk evenement — compleet met verschillende scenario’s om processen, samenwerking en besluitvorming te testen.

Meer weten lees ons artikel: Cruciale rol gemeenten in versterken maatschappelijke weerbaarheid, of neem contact op.

Heb je het idee dat een medewerker fraudeert?

Fraude kan iedereen op elk moment overkomen. Vormen van fraude waarnaar wij onderzoek doen zijn onder meer: Identiteitsfraude, verzekeringsfraude, corruptie en omkoping, internet fraude, phishing en CEO-fraude. Fraudeonderzoek is een uiterst delicate zaak die met de grootste zorg, flexibiliteit en integriteit moet worden uitgevoerd. Onze forensisch onderzoekers voldoen aan de hoogste kwaliteitsnormen.

Meer weten? Neem contact op of lees verder over onze forensische dienstverlening.

Sociaal domein

Hoe geef je de transitie van de jeugdzorg vorm?

De jeugdzorg staat onder grote druk. Gemeenten ervaren stijgende kosten, toenemende complexiteit, oplopende wachtlijsten en groeiende werkdruk bij professionals. Tegelijkertijd stabiliseert het aantal jongeren dat jeugdzorg ontvangt, maar nemen de zorgkosten per jongere fors toe. De conclusie is helder: doorgaan op dezelfde manier is niet langer houdbaar.

PwC ondersteunt je bij het vormgeven van een toekomstbestendige jeugdzorg. Met onze Passende Jeugdzorgaanpak helpen we jouw gemeente grip te krijgen op kwaliteit, toegankelijkheid én betaalbaarheid — zonder in te leveren op de zorg voor jongeren en gezinnen.

Met de Passende Jeugdzorgaanpak realiseren gemeenten:

  • Lagere kosten door minder onnodige zorg
  • Kortere wachtlijsten door betere in-, door- en uitstroom
  • Hogere kwaliteit en meer tijd voor cliënten
  • Meer grip op complexe individuele casuïstiek
  • Betere samenwerking met huisartsen, wijkteams en aanbieders
  • Sterker strategisch inzicht voor bestuur en organisatie

Niet door harder te werken, maar door systemisch slimmer te organiseren. Ook voor knelpunten in de WMO en de participatiewet denken we graag mee over duurzame oplossingen.

Duurzaamheid & klimaat

Hoe monitoren we klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen?

Het behalen van klimaat- en duurzaamheidsdoelen vraagt om meer dan goed bedoelde plannen; het vereist een gestructureerde aanpak en betrouwbare rapportage. Organisaties kunnen in vijf duidelijke stappen hun duurzaamheidsstrategie vormgeven en verankeren. Van het vaststellen van heldere ambities en meetbare doelstellingen tot het inrichten van effectieve sturingsmechanismen en transparante verslaggeving die voldoet aan de nieuwste wet- en regelgeving. 

Wij helpen je graag om deze complexe uitdaging te tackelen. Door je te begeleiden bij het opzetten van een robuuste duurzaamheidsverslaggeving die inzicht geeft in jouw prestaties. 

Lees ons artikel over sturen op duurzaamheid- en klimaatdoelstellingen.

Meer weten? Neem contact op of lees verder over onze dienstverlening over  duurzaamheid

Waar begin je als je een warmtebedrijf moet oprichten? 

Het maken van heldere keuzes over de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van een warmtebedrijf is belangrijk voor iedere gemeente. Daarbij is het van waarde om onderscheid te maken tussen wat de Wet collectieve warmte (Wcm) verplicht stelt en wat de gemeente aanvullend wil organiseren via haar rol in het warmtebedrijf. Dit vormt samen de basis voor een passende en toekomstbestendige governancestructuur, de business case en de afspraken met samenwerkingspartners en financiers. Ook fiscale aandachtspunten verdienen een plek in dit totaalplaatje. Wij ondersteunen gemeenten in het volledige traject als op specifieke onderdelen.

Zo hebben we al eens in opdracht van een raad kritisch meegelezen op een raadsbesluit en een workshop daarover georganiseerd. Ook het gezamenlijk opstellen van een analyse waarin gemeentelijke randvoorwaarden worden afgezet tegen de wettelijke bevoegdheden behoort tot de mogelijkheden. 

Niet zeker waar te beginnen?

Plan een verkennend gesprek. Wij brengen je snel bij de juiste expert. 

Nieuwsbrief

Meld je aan voor de PwC Update

Met welke vragen kun je nog meer bij ons terecht?

Loop je in jouw gemeente tegen fiscale vragen of onzekerheden aan?

Heb je vragen over privacy & Informatiebeveiliging?

Vragen over de inrichting en realisatie van warmtenetten, windmolens en zonneparken?

Vragen over de inrichting van samenwerkingsverbanden?

Vragen over strategische personeelsplanning en andere vragen met betrekking tot jouw werknemers?

Vragen over de jaarrekening, de P&C-cyclus, risicomanagement of het budgetrecht van de raad?

< Back

< Back
[+] Read More

{{filterContent.facetedTitle}}

{{contentList.dataService.numberHits}} {{contentList.dataService.numberHits == 1 ? 'result' : 'results'}}
{{contentList.loadingText}}

Contact

Martine Koedijk

Martine Koedijk

Partner en sectorvoorzitter Lokale Overheden, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)61 830 45 41

Allard Knook

Allard Knook

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)63 437 77 85

Volg ons