Raad in positie: versterking van de democratische controle

Start adding items to your reading lists:
or
Save this item to:
This item has been saved to your reading list.

Accountant van en voor de raad

Als raadslid heeft u een mooie en eervolle post. Cruciaal voor het functioneren van ons democratische stelsel.

Vanuit uw controlerende rol staat binnenkort de vaststelling van de jaarrekening 2017 op de raadsagenda. Uw accountant ondersteunt u in uw controlerende rol en zorgt ervoor dat u zich daarbij vooral kunt richten op de (beleids)inhoud.

De kennis en ervaring die wij opdoen en opgedaan hebben bij gemeenten delen we graag met uw raad waardoor u uw werk beter kunt doen. Bent u al voorbereid op de jaarrekening? Bekijk hiernaast de Factchecker voor de raad’.

loading-player

Playback of this video is not currently available

Kadernota, begroting en jaarrekening

De gemeenteraad stelt jaarlijks in de kadernota op hoofdlijnen de beleidsdoelstellingen vast die vervolgens worden uitgewerkt in de begroting. Het politieke debat over de kadernota en de begroting is uiteraard bepalend voor de vraag hoe het beleid voor het komend jaar er uiteindelijk uit komt te zien. Uw kaderstellende rol krijgt hierbij concreet vorm.

Het is natuurlijk, in het kader van uw controlerende taak, ook belangrijk om terug te kijken of de afgesproken doelstellingen worden gerealiseerd binnen de financiële afspraken. Het college legt hierover verantwoording af, in tussentijdse rapportages gedurende het jaar en na afloop van het jaar in de jaarstukken (het jaarverslag en de jaarrekening). De jaarstukken zijn daarmee de spiegel van de begroting. De uitkomsten van het jaarrekeningdebat vormen weer de input voor het beleid (de kadernota en begroting) van de komende jaren. Samen heet dit de planning en controlcyclus (P&C-cyclus) van de gemeente.

De opbouw van de jaarstukken

Wat zijn voor u de belangrijkste onderdelen van het jaarverslag?

Begin met de samenvatting

Het jaarverslag is omvangrijk. Begin daarom met het kennisnemen van de samenvatting met de bestuurlijke en financiële hoofdlijnen. Wij adviseren u te letten op:

- In hoeverre u de jaarrekening als instrument adequaat vindt: u bepaalt welke informatie met welke diepgang in de begroting 2018 en jaarrekening 2018 moet worden opgenomen.

- Of beleidsmatige en financiële afwijkingen voldoende geanalyseerd zijn op het meerjarige effect (en daarmee op de begroting 2018 en verder).

De realisatie van beleid

In het jaarverslag is de beleidsmatige realisatie over 2017 opgenomen. Aandachtspunten voor u als raad zijn:

- Zijn afwijkingen geanalyseerd en goed toegelicht?

- Is er een duidelijke relatie gelegd tussen de beleidsmatige en financiële realisatie (bijvoorbeeld, als beleidsmatig niet alles is gerealiseerd, zijn de lasten dan ook lager dan begroot?).

- Is niet alleen benoemd welke prestaties geleverd zijn, maar juist ook welke effecten bereikt zijn?

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In deze paragraaf zijn de risico’s beschreven, inclusief de beheersmaatregelen die het college heeft getroffen om deze risico’s te ondervangen. Voor u als raad zijn de volgende zaken belangrijk:

- Past de risicobereidheid die uit deze paragraaf naar voren komt bij wat u als raad passend vindt voor de gemeente?

- Hoeveel weerstandscapaciteit (eigen vermogen en ruimte in de begroting) is beschikbaar om de risico’s af te dekken?

- Zijn alle risico’s in voldoende mate gekwantificeerd?

Wat zijn de belangrijkste onderdelen van de jaarrekening?

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hiervoor heeft het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de verslaggevingsregels voor gemeenten, een aantal financiële kengetallen ontwikkeld. U vindt ze in het jaarverslag, in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de jaarstukken.

Vier veelgestelde vragen over het werk van de accountant

Waar toetst de accountant op?

Wij controleren of de jaarrekening in overeenstemming met het BBV is opgesteld. Dat wil zeggen: voldoet de jaarrekening aan de vormvereisten: zijn de opgenomen bedragen juist en volledig (getrouwheid) en zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met regelgeving tot stand gekomen (rechtmatigheid).

View more

Kijkt de accountant naar alles?

Nee, we controleren niet alles, maar voeren de controle uit op basis van deelwaarnemingen. De onderwerpen die we daarbij extra controleren zijn gebaseerd op de samen met uw raad geïnventariseerde gebieden waarin de risico’s op fouten het grootst zijn. U stelt tevens, binnen de grenzen van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, vast hoeveel fouten u acceptabel vindt (goedkeuringstolerantie). Dus als wij fouten ontdekken (bevindingen) - en eigenlijk gebeurt dat meestal wel - kan het nog steeds heel goed zijn dat we de jaarrekening goedkeuren.

View more

Controleert de accountant op fraude?

Wij controleren niet specifiek op fraude. Wel maken we samen met u, het college en de organisatie een inschatting van het risico op fraude. Voor hoogrisicogebieden in de jaarrekening voeren we extra werkzaamheden uit. Voor de andere gebieden zijn we wel alert op fraude, maar gaan we er pas specifiek op controleren als er minimaal een vermoeden van fraude is geconstateerd.

View more

Wat is het verschil tussen getrouwheid en rechtmatigheid?

De getrouwheid omvat de vraag of de jaarrekening een waarheidsgetrouw beeld geeft: zijn alle transacties zoals ze hebben plaatsgevonden juist en volledig in de jaarrekening verwerkt? Het aspect rechtmatigheid ziet toe op de naleving van wet- en regelgeving. Zo kan het niet-juist aanbesteden van een inkoop leiden tot een rechtmatigheidsfout, maar tegelijkertijd wel getrouw in de jaarrekening zijn verwerkt. Andersom geldt wel dat alle getrouwheidsfouten ook een rechtmatigheidsfout zijn, omdat ze het gevolg zijn van het niet naleven van de verslaggevingsregels BBV.

View more

Met welke vragen kunt u bij ons terecht?

Als kantoor hebben wij expertise op vele vlakken. Heeft u een vraag vanuit de natuurlijke adviesfunctie of een andere vraag, wij hebben expertise op allerlei onderwerpen.

Publicaties

Accountants en gemeenten moeten elkaar versterken

Accountants en gemeenten moeten elkaar versterken

Gemeenten vrezen zonder accountant te komen zitten. Die zorg vind ik begrijpelijk, maar vraagt ook actie van gemeenten zelf. Een bedrijfstak die miljarden aan publiek geld uitgeeft, moet zijn zaken op orde hebben. Dat stelt nu eenmaal hoge eisen aan de interne beheersing en governance van gemeenten.

Start adding items to your reading lists:
or
Save this item to:
This item has been saved to your reading list.

Contact

Martine Koedijk
Partner Publieke Sector, PwC Netherlands
Tel: +31 (0)61 830 45 41
E-mailadres

Volg ons