Particulier

Tips

Voorkom verliesverdamping in box 2

Heb je in 2019 of later een verlies in box 2 (een verlies uit aanmerkelijk belang)? Dan kun je dit verlies zes jaar voorwaarts verrekenen met je box 2-inkomsten. Heb je vóór 2019 een verlies in box 2? Dan kun je dit verlies negen jaar voorwaarts verrekenen met je box 2-inkomsten. Na die termijnen verdampen je nog niet verrekende verliezen. Mogelijk kun je verliesverdamping per 2027 voorkomen door in 2026 maatregelen te treffen, zoals het uitkeren van dividend. In sommige situaties kun je voor box 2-verliezen een belastingkorting verkrijgen die je tot negen jaar na het ontstaan van het verlies kunt verrekenen met de belasting in box 1.

Keer zo mogelijk dividend in plaats van extra loon uit

De keuze voor een dividenduitkering is in veel gevallen fiscaal aantrekkelijker dan uitbetaling van extra loon. Over extra loon wordt in 2026 maximaal 49,5 procent inkomstenbelasting geheven, terwijl over een dividenduitkering belasting wordt geheven van 38,9 procent tot 48,8 procent (gecombineerde heffing inkomsten- en vennootschapsbelasting). Let op dat een wijziging van de hoogte van je loon gevolgen kan hebben voor je pensioenopbouw. Houd er ook rekening mee dat de keuze voor dividend in plaats van extra loon niet volledig vrij is, maar wordt beperkt door de regels voor het gebruikelijk loon.

Houd bij dividenduitkering rekening met box 2-schijven

De huidige box 2 heeft twee schijven. De eerste schijf belast tot 68.843 euro aan box 2-inkomsten (voor fiscale partners 137.686 euro) tegen een tarief van 24,5 procent en voor de tweede schijf geldt een tarief van 31 procent over het meerdere. Neem dit in overweging bij het uitkeren van dividend. Zo kan het voordelig zijn om het lagere tarief in de eerste schijf te benutten door dit jaar 68.843 euro uit te keren.

Houd rekening met afbouw algemene heffingskorting bij uitkeren dividend

Met ingang van 2025 vindt de afbouw van de algemene heffingskorting niet meer plaats aan de hand van het arbeidsinkomen maar het verzamelinkomen. Onder het verzamelinkomen valt ook het inkomen in box 2. Dit betekent dat een dividenduitkering uit je vennootschap ook het bedrag van de algemene heffingskorting kan verlagen. De effectieve belastingdruk op een dividenduitkering kan dus hoger uitpakken dan enkel het tarief in box 2.

Stel aflossing door je bv van belaste vordering uit tot na 1 januari 2027

Als je een vordering hebt op je eigen bv die je wilt laten aflossen, stel dan de aflossing uit tot (vlak) ná 1 januari 2027. Je kunt dan een vol jaar box 3-heffing over het bedrag van de aflossing besparen. Let erop dat eventuele rente-inkomsten over de vordering mogelijk worden belast in box 1.

Houd een urenadministratie bij

Als ondernemer of als zzp’er heb je recht op verschillende fiscale aftrekposten, zoals de zelfstandigenaftrek. Daarvoor is vereist dat je ten minste 1.225 uren per jaar aan je onderneming besteedt. Je moet dit kunnen aantonen met een urenadministratie. 

Trek huurkosten zelfstandige werkruimte af

Als je beschikt over een zelfstandige werkruimte in je huur- of koopwoning, kun je onder omstandigheden de daarmee samenhangende kosten aftrekken van de belastbare winst of het belastbaar resultaat.

Vorm een herinvesteringsreserve voor een verkocht bedrijfsmiddel

Als je een bedrijfsmiddel hebt verkocht en daarbij een boekwinst hebt behaald, dan is het mogelijk om belastingheffing over de boekwinst uit te stellen door deze te reserveren in een herinvesteringsreserve. Voorwaarde is dat je een voornemen hebt om te herinvesteren en jaarlijks kunt aantonen dat dit voornemen nog bestaat, bijvoorbeeld door dit vast te leggen in de notulen van de directievergaderingen.

Gebruik je herinvesteringsreserve

Een herinvesteringsreserve kun je maximaal drie jaar in stand houden na het jaar waarin je het bedrijfsmiddel hebt verkocht. Investeer je vervolgens binnen deze termijn in een ander bedrijfsmiddel, dan boek je de herinvesteringsreserve af op de aanschafprijs van het nieuwe bedrijfsmiddel. De boekwaarde van het nieuwe bedrijfsmiddel mag door de afboeking niet lager worden dan de boekwaarde van het vervreemde bedrijfsmiddel. Investeer je niet binnen drie jaar in een nieuw bedrijfsmiddel, dan valt de herinvesteringsreserve aan het einde van het derde jaar in de winst, tenzij er sprake is van een bijzondere omstandigheid. Ook als je in privé bepaalde vermogensbestanddelen aan je bv ter beschikking stelt, mag je als terbeschikkingsteller een herinvesteringsreserve vormen. 

Controleer WOZ-beschikking gebouwen 

Voor ondernemingen die bij natuurlijke personen worden belast in de inkomstenbelasting (bijvoorbeeld de eenmanszaak) is het sinds 2024 nog maar mogelijk om op gebouwen af te schrijven tot de WOZ-waarde (bodemwaarde). Het is daarom van belang om de WOZ-beschikking te controleren en zo nodig bezwaar aan te tekenen.

Aandachtspunten

Omzetting van de onderneming

Het is mogelijk voor ondernemers om de structuur van de onderneming te wijzigen, zoals het geruisloos omzetten naar een bv, het geruisloos terugkeren uit een bv of een bedrijfsfusie. Het einde van het jaar is een uitstekend moment om te bepalen of een wijziging van de rechtsvorm per 2027 gewenst is. De wijzigingen kunnen in sommige gevallen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari plaatsvinden. Hiervoor moet je de intentie daartoe vóór 1 oktober 2028 registreren bij de Belastingdienst. Daarnaast moet je de bv voor 1 april 2029 oprichten. Laat tijdig berekenen wat voor jou de beste route is.

Let op met lenen van je bv

Schulden van directeur-grootaandeelhouders (dga's) en hun partner aan de eigen bv voor zover die meer bedragen dan 500.000 euro zijn in 2026 belast in box 2 als dividenduitkering tegen 24,5 procent tot een bedrag van 68.843 euro en 31 procent over het meerdere. Dat geldt ook voor schulden van bloed- en aanverwanten en hun partner. Bestaande en nieuwe eigenwoningschulden zijn uitgezonderd voor deze maatregel. Het kan voor jou als dga verstandig zijn om eventuele bovenmatige leningen af te bouwen. Het toetsmoment van deze regeling is steeds 31 december. Let op: Het kabinet wil de grens vanaf 2027 in vijf stappen van 80.000 euro verlagen naar 100.000 euro in 2031.

Rapportage DAC7

Sinds 1 januari 2023 is de EU-richtlijn DAC7 van kracht. Op grond van deze richtlijn zijn digitale platforms die de verkoop van goederen of de verlening van diensten mogelijk maken, verplicht om informatie over hun verkopers te rapporteren. Deze informatie wordt uiteindelijk gedeeld met de Belastingdienst in het land waar de verkoper woont. De Belastingdienst kan deze gegevens gebruiken om te controleren of de inkomsten correct zijn aangegeven voor zowel de inkomstenbelasting als de btw.  

Tips

Schenk voor 1 januari 2027

Overweeg een (reguliere) schenking voor 1 januari 2027 te doen. Een schenking - aan een goed doel, je kind of iemand anders - verlaagt je box 3-vermogen. Hiermee kun je vermogensrendementsheffing (box 3) besparen. Let wel, deze schenking verhoogt vervolgens eventueel het box 3-vermogen van de begiftigde en kan daardoor bij de begiftigde leiden tot een hogere vermogensrendementsheffing, tenzij de begiftigde nog voor 1 januari 2027 de schenking aanwendt voor bijvoorbeeld consumptief gebruik of aflossing van de eigenwoningschuld.

Vraag een voorlopige aanslag aan voor aftrek belastingschuld in box 3

Voor deze aftrek geldt dat je uiterlijk 8 weken vóór het einde van het jaar een voorlopige aanslag hebt aangevraagd of uiterlijk 13 weken vóór het einde van het jaar een definitieve aangifte hebt ingediend. Heeft de Belastingdienst vervolgens geen (voorlopige) aanslag opgelegd voor 31 december 2026? Dan mag je een bedrag ter grootte van de na 31 december 2026 opgelegde en betaalde belastingaanslag in mindering brengen op de banktegoeden in box 3. Hierbij geldt dat de banktegoeden door deze aftrek niet lager dan 0 euro kunnen zijn. Bij het aanvragen van een voorlopige aanslag is het van belang dat het een ‘echt’ verzoek om een voorlopige aanslag betreft en niet alleen de indiening van een schattingsformulier voor IB-ondernemers en resultaatgenieters.

Voor de schenkbelasting geldt een soortgelijke tegemoetkoming als de aangifte schenkbelasting uiterlijk acht weken voor 31 december 2026 is ingediend, maar de Belastingdienst niet voor jaareinde een (voorlopige) aanslag schenkbelasting heeft opgelegd. 

Stel voornemen tot verhuur eigen woning uit tot na 1 januari 2027

Als je je eigen woning verhuurt, wordt deze niet meer gezien als eigen woning, maar als beleggingsvermogen. Daardoor verplaatst jouw box 1-woning zich in de meeste gevallen naar box 3. Als je de woning pas vanaf 2 januari 2027 verhuurt, dan zal de woning in 2027 niet in de box 3-heffing worden meegenomen (voor zover je geen gebruik maakt van de tegenbewijsregeling in box 3).

Benut de vrijstelling groene beleggingen en andere box 3-vrijstellingen

Er is een vrijstelling in box 3 van 26.715 euro (2026) per persoon voor groene beleggingen. Daarnaast geldt onder voorwaarden een vrijstelling in box 3 voor voorwerpen van kunst en wetenschap, bossen, natuurterreinen en Natuurschoonwet-landgoederen.

Waardeer je vorderingen op peildatum

In box 3 moet het vermogen gewaardeerd worden tegen de waarde in het economisch verkeer op de peildatum 1 januari. Dit geldt ook voor vorderingen die je in privé hebt uitstaan. Als je verwacht dat de vordering niet meer (volledig) terugbetaald wordt, dan heeft dit effect op de hoogte van de waarde in het economisch verkeer en is het mogelijk om de (nominale) waarde van de vordering in box 3 te verminderen. 

Behaal voordeel door optimale verdeling box 3-vermogen tussen fiscale partners

Fiscale partners kunnen het gezamenlijke box 3-vermogen (na aftrek van het gezamenlijke heffingvrij vermogen) onderling aan elkaar toerekenen. Door gebruik te maken van deze mogelijkheid, kun je een voordeel in box 3 behalen. Je moet hierbij wel rekening houden met andere (fiscale) regelingen, waaronder gevolgen voor de heffingskortingen. Het belastingtarief in box 3 bedraagt in 2026 36 procent. Het heffingvrij vermogen per persoon bedraagt voor 2026 59.357 euro en 60.280 euro in 2027. Meer over belastingtarieven en cijfers voor 2027/2026 vind je in onze factsheet Belastingcijfers 2027/2026.

Keer nog dit jaar dividend uit je VBI uit

Als je in 2026 geen dividend uit je vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI) uitkeert, krijg je voor de inkomstenbelasting te maken met een forfaitair rendement van 6 procent (2026) over de waarde in het economische verkeer van de VBI. Voor zover je wel dividend uitkeert, kun je het forfaitaire rendement daarmee verrekenen. Over het forfaitaire rendement of het uitgekeerde dividend ben je 24,5 procent box 2-heffing verschuldigd tot een bedrag van 68.843 euro en 31 procent over het meerdere. Als je een dividend uitkeert dat gelijk is aan het forfaitaire rendement, leidt dit niet tot een hogere box 2-heffing. Het uitgekeerde dividend verhoogt wel je vermogensgrondslag voor box 3.

Overweeg beleggingen onder te brengen in een bv of VBI

Afhankelijk van jouw vermogen en verwacht rendement kan het fiscaal gunstig zijn om je vermogen onder te brengen in een bv (box 2) of in een vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI; speciaal regime in box 2). Een VBI is een beleggingsinstelling die vrijgesteld is van de heffing van vennootschapsbelasting, zodat de voordelen die zij met haar beleggingen behaalt niet bij de VBI zelf belast zijn. Wel geldt jaarlijks een forfaitair rendement in box 2 van 6 procent (2026) over de werkelijke waarde van de VBI. In 2026 is het box 2 tarief 24,5 procent voor de eerste 68.843 euro inkomsten per persoon en 31 procent over het meerdere. Let op dat toegang tot het VBI-regime vanaf 1 januari 2025 alleen open staat voor gereglementeerde instellingen in het kader van de Wet Financieel Toezicht.  

Aandachtspunten 

Leegwaarderatio bij verhuurde woningen

De leegwaarderatio is een percentagewaarmee de WOZ-waarde van een in box-3 verhuurde woning verlaagd mag worden. Bij een jaarlijkse huurprijs van meer dan 5 procent ten opzichte van de WOZ-waarde, bedraagt het percentage van de leegwaarderatio 100 procent (geen verlaging). Daarnaast zijn tijdelijke huurcontracten uitgesloten van toepassing van de leegwaarderatio Voor verhuurde panden met een jaarlijkse huurprijs lager dan 5 procent ten opzichte van de WOZ-waarde kan nog wel een afslag op de waardering worden toegepast. Waarderen op de marktwaarde mag als deze ten minste tien procent lager is dan de WOZ-waarde (of de WOZ-waarde gecorrigeerd met de leegwaarderatio bij verhuur). 

Vermogen uit je VBI halen

Als je van plan bent om vermogen uit je VBI te halen, let er dan op dat dit vermogen langer dan achttien maanden in de VBI heeft gezeten. Zo niet, dan wordt dat vermogen namelijk voor die periode ook tot je box 3-vermogen gerekend en als zodanig belast. Een uitzondering daarop is als je kunt aantonen dat je een zakelijke reden hebt om het vermogen al eerder uit je VBI te halen. Let op dat toegang tot het VBI-regime vanaf 1 januari 2025 alleen open staat voor gereglementeerde instellingen in het kader van de Wet Financieel Toezicht.

Let bij omzetting van je box 3-vermogen op de arbitrageperiode 

Van peildatumarbitrage is sprake wanneer belastingplichtigen rondom de peildatum van 1 januari gaan schuiven binnen de drie vermogenscategorieën van box 3 om belasting te besparen. Dit kan bijvoorbeeld door vermogen uit de categorie ‘overige bezittingen’ met het hoogste forfaitaire rendementspercentage net voor de peildatum te verkopen en zo naar de categorie banktegoeden met het laagste forfaitaire rendementspercentage over te hevelen en het direct daarna weer te kopen. Of door schulden aan te gaan voor de peildatum en die na peildatum weer af te lossen. Om peildatumarbitrage te voorkomen worden de oorspronkelijke transactie en de omzettingshandeling genegeerd als beide handelingen plaatsvinden binnen een aaneengesloten periode van drie maanden met daarin een peildatum. Dit betekent dat omzettingshandelingen voor 1 oktober en na 31 maart niet als arbitragehandeling worden aangemerkt. Zitten er tussen de omzetting en de oorspronkelijke transactie meer dan drie maanden, dan is er ook geen sprake van arbitragehandeling. 

Tips

Gebruik jaarlijkse schenkingsvrijstellingen

Het kan gunstig zijn om gebruik te maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstellingen. Voor het jaar 2026 gelden de volgende vrijgestelde bedragen:

• Kinderen (stiefkinderen, pleegkinderen of de weduwe/weduwnaar van je overleden kind): 6.908 euro. Ouders worden gezien als één schenker. Dit geldt ook als je gescheiden bent.
• Kleinkinderen en derden: 2.769 euro.

Sinds 1 januari 2026 worden biologische en juridische kinderen bij schenkingen en erfenissen gelijk behandeld.

Benut de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling kinderen

Voor schenkingen aan kinderen (stiefkinderen, pleeg­kinderen of de weduwe/weduwnaar van je overleden kind) is onder voorwaarden eenmalig beroep op de verhoogde vrijstelling mogelijk. In 2026 bedraagt deze vrijstelling voor kinderen (of hun partner) in de leeftijd tussen 18 en 40 jaar eenmalig 33.129 euro. Voor schenkingen voor een dure studie van het kind bedraagt dit eenmalig vrijgestelde bedrag onder voorwaarden 69.009 euro. De verhoogde vrijstellingen zijn eenmalig en komen in de plaats van de jaarlijkse vrijstellingen. 

Let op bij aanpassing verdeling huwelijkse gemeenschap bij ontbinding of toepassing verrekenbeding

Als meer dan de helft van het vermogen jou toekomt bij ontbinding van een gemeenschap van goederen of door toepassing van een verrekenbeding, moet je schenk- of erfbelasting betalen over hetgeen je meer dan de helft verkrijgt. Dit geldt door overgangsrecht niet voor situaties die op 16 september 2025 om 16:00 uur al bestonden.

Maak gebruik van de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten voor je geplande bedrijfsoverdracht

Let bij je geplande bedrijfsoverdracht op de wijzigingen die zijn ingegaan in 2026 in de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten in box 2 van de inkomstenbelasting (DSR) en de schenk- en erfbelasting (BOR). Zo is de bezits- en voortzettingseis versoepeld, wat je als ondernemer meer flexibiliteit biedt bij bedrijfsaanpassingen. Er gaat namelijk geen nieuwe termijn lopen als de subjectieve gerechtigdheid van de schenker of erflater (bezitstermijn) dan wel van de verkrijger (voortzettingstermijn) door de herstructureringen niet wijzigt. Verder is de BOR uitgesloten voor schenking of vererving van ondernemingen die eerder in bezit waren van de verkrijger, tot maximaal het bedrag van de eerdere overdrachtsprijs. Dit geldt ongeacht de relatie tussen de overdrager en de verkrijger en is ook van toepassing als de verkregen onderneming op enige manier een voortzetting is van de verkochte onderneming. 

Daarnaast is de definitie voor de kwalificatie als ‘preferente aandelen’ gewijzigd. De wet definieert deze als 'aandelen met voorrang ten aanzien van de winstverdeling of liquidatieopbrengsten'. Als hoofdregel geldt dat de faciliteiten niet van toepassing zijn op preferente aandelen. Door de verruimde formulering kunnen vanaf 2026 veel gebruikelijke situaties niet meer onder de BOR/DSR vallen. Voor aandelen met kenmerken van zowel preferente als gewone aandelen - zogenoemde hybride aandelen – geldt dat deze voor een deel worden aangemerkt als een preferent aandeel en voor een deel als een niet-preferent aandeel.

Betaal erfbelasting met kunstvoorwerpen of cultuurgoederen uit de nalatenschap 

Je kunt een verzoek indienen tot kwijtschelding van erfbelasting in ruil voor kunst- en cultuurbezit. Deze kwijtschelding kan oplopen tot maximaal de waarde van het kunstvoorwerp(en) dat je aan de Staat wilt overdragen, vermeerderd met twintig procent, maar niet meer dan de verschuldigde erfbelasting en belastingrente. Daarvoor beoordeelt de Adviescommissie beoordeling aangeboden cultuurbezit uit nalatenschappen eerst of de voorwerpen uit de nalatenschap van voldoende nationaal kunst- of cultuurhistorisch belang zijn. Het is ook mogelijk dat een erflater voor zijn overlijden vraagt of voorwerpen uit zijn nalatenschap aan de voorwaarden voldoen. Dit heet een verzoek bij leven. De Belastingdienst gaat ook akkoord als kwalificerende kunstvoorwerpen die in gedeelde eigendom zijn, vanuit de nalatenschap in betaling worden gegeven.

Benut de fiscale voordelen voor (buitenlands) landgoed 

Voor een landgoed in de zin van de Natuurschoonwet 1928 (NSW) kun je onder voorwaarden gebruikmaken van fiscale voordelen voor de schenk- en erfbelasting en de overdrachtsbelasting. Een in het buitenland gelegen landgoed moet wel deel uitmaken van het Nederlands cultureel erfgoed. Voor toepassing van de schenk- en erfbelasting wordt er vervolgens een onderscheid gemaakt tussen opengestelde landgoederen en niet-opengestelde landgoederen. Opengestelde landgoederen zijn volledig vrijgesteld van schenk- en erfbelasting, niet opengestelde landgoederen zijn voor de helft van de (bestemmings)waarde vrijgesteld. De overdrachtsbelasting kent een 100%-vrijstelling. Aanvullende voorwaarden zijn: het verkregen landgoed moet gedurende 25 jaar gerangschikt blijven onder de NSW en ten minste gedurende 25 jaar in bezit blijven van de verkrijger(s). Voldoe je daar niet aan, dan wordt het voordeel teruggenomen. Als je het landgoed erft, dan mag je het landgoed wel schenken of aan andere erfgenamen overdragen. Daarnaast is onbebouwde grond niet belast in box 3 als deze grond is gerangschikt onder de NSW. Als de eigen woning gerangschikt is onder de NSW, geldt een lagere WOZ-waarde. 

Plan je schenkingen aan goede doelen

Periodieke giften hebben als voordeel dat je ze in aftrek mag brengen in je aangifte inkomstenbelasting, met in 2026 een voordeel van 37,56 procent tot gevolg. Voor de aftrek moet de periodieke gift schriftelijk zijn vastgelegd voor een periode van minimaal vijf jaar. Onder voorwaarden is een onderhandse overeenkomst daarvoor voldoende. Het gaat dan om giften aan een algemeen nut beogende instelling (anbi) of een sociaal belang behartigende instelling (sbbi, zoals een sportvereniging, dorpshuis of muziekvereniging). Een voorwaarde is dat de sbbi een vereniging is met minimaal 25 leden die niet aan vennootschapsbelasting is onderworpen, of daarvan is vrijgesteld. Bij complexere schenkingen, zoals schenking van een waardevol kunstobject, kan het raadzaam zijn de schenking in een notariële akte vast te leggen. In 2026 bedraagt het plafond voor de periodiekegiftenaftrek 1.500.000 euro per jaar per huishouden.

Benut de ‘gewone’ giftenaftrek

Daarnaast kun je gebruikmaken van de aftrek voor ‘gewone’ giften aan anbi’s of aan steunstichtingen sbbi (een stichting die uitsluitend is opgericht om geld in te zamelen voor het jubileum van een sociaal belang behartigende instelling). Hiervoor gelden andere voorwaarden dan bij een periodieke gift. Zo moet je rekening houden met een drempel en een plafond die afhankelijk zijn van je inkomen. Afhankelijk van je wensen zijn er diverse geefstructuren mogelijk. Het percentage waartegen je een gift in aftrek kunt brengen, is in 2026 gelijk aan het middelste tarief in de inkomstenbelasting, namelijk 37,56 procent. 

Vermenigvuldig je gift aan culturele instellingen voor je giftenaftrek

Giften aan een algemeen nut beogende instelling (anbi) die is aangewezen als culturele instelling mag je met 1,25 vermenigvuldigen voor de giftenaftrek in de inkomstenbelasting, met een maximum van 1.250 euro.

Aandachtspunten

Zakelijke rente bij notariële schuldigerkenning

Wanneer je een notariële ‘papieren schenking’ doet, zonder daadwerkelijk vermogen over te dragen aan je kinderen, let er dan op dat je jaarlijks een zakelijke rente (zes procent) moet betalen over de schuldig gebleven bedragen. Als je die zes procent rente een jaar niet betaalt, zijn er onder voorwaarden nog mogelijkheden om dit te repareren vóór overlijden. Maar als je géén rente hebt betaald, is dit na het overlijden niet meer te repareren en kan dit leiden tot extra belastingheffing. Op dit moment onderzoekt het kabinet mogelijkheden om deze schenkingen in te perken. Er zijn op dit moment nog geen concrete wetswijzigingen aangekondigd.

Direct opeisbare renteloze of laagrentende lening

Als je een kind een direct opeisbare renteloze of laagrentende lening verstrekt, moet je kind over het verschil tussen zes procent rente en de werkelijk bedongen rente jaarlijks schenkbelasting betalen. Je kunt dit voor de toekomst repareren door de voorwaarden van de lening te wijzigen, zodat deze niet langer direct opeisbaar is én een zakelijke rente draagt. Een alternatief is om je kind alsnog zes procent rente aan je te laten betalen.

Tips

Stel voornemen tot verhuur eigen woning uit tot na 1 januari 2027

Als je je eigen woning verhuurt, wordt deze niet meer gezien als eigen woning, maar als beleggingsvermogen. Daardoor verplaatst je box 1-woning zich in de meeste gevallen naar box 3. Verhuur je de woning pas vanaf 2 januari 2027, dan zal de woning in 2027 niet in de box 3-heffing worden meegenomen, voor zover geen gebruik wordt gemaakt van de tegenbewijsregeling box 3.

Benut verhuisregelingen eigen woning

Als je een leegstaande woning hebt, kun je onder voorwaarden gedurende drie jaar recht hebben op de zogenoemde verhuisregelingen. Dit betekent bijvoorbeeld dat je eigen woning die in 2024 of later leeg is komen te staan en voor verkoop is bestemd, in 2027 nog steeds wordt gezien als eigen woning en daarmee in aanmerking komt voor de hypotheekrenteaftrek. Voor de woning die je sinds 2024 hebt gekocht of sindsdien in aanbouw is, kun je ook (nog) in 2027 hypotheekrenteaftrek genieten, mits je de woning uiterlijk in 2027 betrekt als hoofdverblijf. Let op: Wanneer je je eigen woning in de tussentijd (langer dan tijdelijk) verhuurt, dan kun je vanaf het moment van verhuur geen gebruik meer maken van de verhuisregelingen. Die woning is voor jou dan box 3-vermogen geworden.

Betaal hypotheekrente vooruit

Het kan aantrekkelijk zijn om hypotheekrente van het eerste halfjaar van 2027 vooruit te betalen in 2026. Het is voordelig om de rente vooruit te betalen als je in 2027 een lager inkomen of belastingheffing tegen een lager progressief tarief verwacht. Vooruitbetaling kan ook je eventuele box 3-belasting verlagen. Meer informatie over belastingtarieven en cijfers voor 2027/2026 vind je in onze factsheet Belastingcijfers 2027/2026.

Neem de hypotheekrenteaftrek van jou en je partner opnieuw onder de loep

Hebben jij en je partner samen een eigen woning, maar een verschillend ‘eigenwoningverleden’? Dan is het verstandig te controleren of jullie de hypotheekrenteaftrek voor de aangifte 2026 optimaal benutten. Een verschillend eigenwoningverleden doet zich voor als jij en/of je partner eerder afzonderlijk een eigen woning hebben gehad. Daardoor kan bijvoorbeeld de bijleenregeling of de ruimte voor de aflossingsvrije hypotheek voor jullie beiden verschillend uitpakken. Het is in bepaalde gevallen mogelijk om de ruimte voor hypotheekrenteaftrek in verband met dit ‘verleden’ voor jullie gezamenlijk te berekenen. Hierdoor wordt mogelijk rente die niet aftrekbaar was, voortaan wel aftrekbaar bij een van jullie beiden.

Eigenwoningschuld: maak een keuze tussen box 1 en box 3

Bij lage hypotheekrente en de wellicht hogere aftrekbare forfaitaire rente in box 3 op basis van de Overbruggingswetgeving in box 3 (vanaf 2023) kan het fiscaal aantrekkelijk zijn om je eigenwoningschuld niet in box 1 maar in box 3 te doen vallen. Afhankelijk van de situatie kan dat bijvoorbeeld door de voorwaarden van de lening op een bepaalde manier aan te passen of door de lening tijdelijk af te lossen en vervolgens een nieuwe lening af te sluiten. Een dergelijke herfinanciering kan voordelig zijn vanwege het lagere tarief waartegen je de hypotheekrente in box 1 in aftrek kunt brengen (in 2026 tegen 37,56 procent en in 2027 38,16%) en de gefaseerde afschaffing van de ‘aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld’ (Wet Hillen). Een en ander geldt ook wanneer je je eigenwoninglening herfinanciert bij je eigen bv, waarbij je meer mogelijkheden hebt in de vormgeving van de lening. Let op dat je in box 3 ook heffing op basis van werkelijk rendement kunt toepassen in plaats van de Overbruggingswetgeving. Lees meer over box 3 op onze pagina Wegwijzer box 3.

Aandachtspunten

Tijdelijke verhuur eigen woning 

Denk eraan om de inkomsten uit tijdelijke verhuur van je eigen woning op te geven als inkomen in box 1. Deze inkomsten worden voor 70 procent in de heffing betrokken. De inkomsten mag je nog verminderen met kosten die direct met de verhuur samenhangen. Tijdelijke verhuur heeft geen gevolgen voor je hypotheekrenteaftrek, tenzij het gaat om een leegstaande eigen woning die te koop staat. Als je je eigen woning tijdelijk verhuurt, heeft dat mogelijk gevolgen voor de btw (kortstondige verhuur is btw belast) en toeristenbelasting. Daarnaast kan lokale regelgeving in je stad van toepassing zijn. Ten slotte is het raadzaam om bij je (opstal)verzekeraar en je hypotheekverstrekker na te gaan of de tijdelijke verhuur niet in strijd is met de daarvoor geldende voorwaarden. Houd er bovendien rekening mee dat verhuurplatforms deze inkomsten via de DAC7-richtlijn direct kunnen rapporteren aan de Belastingdienst. Een juiste en volledige aangifte is dus cruciaal.

Tips

Benut de verhoogde fiscale ruimte in de derde pijler

De wetgever heeft met de invoering van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) de fiscale ruimte in de derde pijler verruimd (voor individuele pensioenproducten zoals lijfrente). De termijn voor het gebruiken van onbenutte fiscale ruimte uit het verleden voor het opbouwen van een lijfrente (de zogenoemde reserveringsruimte) is verlengd van zeven naar tien jaar. 

Ook zijn de maximale jaarruimte en reserveringsruimte verhoogd. Voor 2026 bedraagt de maximale jaarruimte 35.589 euro en de maximale reserveringsruimte 42.753 euro. De bedragen voor 2027 moeten nog worden vastgesteld. Voor werknemers, ondernemers en dga’s met een pensioentekort kan het daarom zinvol zijn om opnieuw te beoordelen of extra opbouw in de derde pijler wenselijk is.

Houd rekening met het ‘bedrag ineens’ 

In 2021 is de Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen aangenomen. Het onderdeel ‘bedrag ineens’ is meermaals uitgesteld vanwege uitvoeringsproblemen en de samenloop met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Inmiddels heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Wet herziening bedrag ineens. Het ‘bedrag ineens’ biedt deelnemers de mogelijkheid om vanaf 1 januari 2029 maximaal 10 procent van het ouderdomspensioen in één keer op te nemen bij pensionering. De regering benadrukt daarbij dat zorgvuldige begeleiding en duidelijke informatie voor pensioendeelnemers essentieel zijn, vooral voor financieel kwetsbare groepen. Er komt naar verwachting een keuzetool van het Nibud waarmee deelnemers kunnen inschatten wat de gevolgen zijn van het opnemen van een bedrag ineens voor hun netto-inkomen en toeslagen.

Aandachtspunten

Bijtellingspercentage voor leaseauto’s (geen private lease)

De bijtellingspercentages voor leaseauto’s zijn van toepassing vanaf het jaar dat de auto op naam is gezet in het kentekenregister en blijven maximaal vijf jaar van toepassing. De bijtellingspercentages zijn als volgt:

Vanaf 2028 geldt voor nieuwe elektrische (emissieloze) auto’s dezelfde bijtelling als voor nieuwe niet-elektrische auto’s, namelijk 22 procent van de cataloguswaarde. De bijtelling voor elektrische auto’s is in de afgelopen jaren stapsgewijs opgelopen. In 2028 is het verschil in bijtelling tussen nieuwe elektrische en niet-elektrische auto’s compleet verdwenen.

Bijtelling van de zakelijke fiets

Met terugwerkende kracht tot 1 januari 2020 is er geen fiscale bijtelling van toepassing voor een zakelijke fiets die je minder dan 10 procent van de tijd thuis stalt, zoals bij een hub of werkplek, ongeacht het privégebruik.

Verlenging accijnsverlaging 

De tijdelijke verlaging van de accijnzen op benzine, diesel en lpg is van kracht tot eind 2026. In het Belastingplan 2027 is een voorstel tot verlenging van enkel benzine en diesel opgenomen tot eind 2028, maar niet voor lpg.

Tips

Claim als buitenlands belastingplichtige teruggaaf dividendbelasting

Als buitenlands belastingplichtige - je bent dan niet woonachtig in Nederland – heb je mogelijk recht op gedeeltelijke teruggaaf van ingehouden Nederlandse dividendbelasting. Je mag als buitenlands belastingplichtige niet slechter worden behandeld dan een binnenlands belastingplichtige. Als de Nederlandse belastingdruk op je dividenden hoger is dan wanneer je binnenlands belastingplichtige zou zijn geweest, dan heb je recht op teruggaaf van het verschil.

Tips

Pas middeling voor het laatst toe voor tijdvak 2022-2024

Heb je een sterk wisselend inkomen uit werk en woning gehad? Dan betaal je waarschijnlijk meer belasting dan wanneer je dat inkomen gelijkmatig verdeeld zou hebben gekregen over de jaren. Je kunt dan in aanmerking komen voor de middelingsregeling. Met middeling bereken je je gemiddelde inkomen over drie aaneengesloten kalenderjaren. Dit is het middelingstijdvak. Vervolgens bereken je hoeveel belasting je per jaar moet betalen. Zijn de nieuwe belastingbedragen lager dan die van de eerdere aanslagen? Dan heb je mogelijk recht op een teruggaaf. Het verschil moet echter groter zijn dan 545 euro. De middelingsregeling in de inkomstenbelasting is per 2023 afgeschaft. Dit houdt in dat 2022-2024 het laatste tijdvak is waarover middeling mogelijk is. Je kunt nog uiterlijk tot drie jaar nadat de laatste definitieve aanslag vaststaat, een verzoek tot middeling indienen.

Voorkom belastingrente  

De belastingrente bedraagt vanaf 1 januari 2026 voor alle belastingen 5 procent. Voorkom deze rente door tijdig een verzoek om een voorlopige aanslag of aangifte te doen. Voor de inkomstenbelasting zijn de termijnen: 

• 1 mei 2027: deadline aangifte inkomstenbelasting 2026;
• 1 mei 2027: deadline verzoeken voorlopige aanslag inkomstenbelasting 2026.

De Belastingdienst berekent wel belastingrente vanaf 1 juli 2027 als de aanslag afwijkt van het verzoek om een voorlopige aanslag of de ingediende aangifte. Dien je aangifte juist en volledig in en schat je voorlopige aanslag zo goed mogelijk in om berekening van (extra) belastingrente te voorkomen.

Aandachtspunten

Aangiftetermijn schenkingen

Vergeet niet vóór 1 maart 2027 aangifte te doen van je schenking in 2026. Dit geldt voor alle belaste schenkingen (voor zover meer wordt geschonken dan de jaarlijkse vrijstelling) en voor schenkingen waarvoor in 2026 een beroep is gedaan op de eenmalige (aanvullende) verhoogde vrijstelling. Dit kun je doen via een officieel aangiftebiljet schenkbelasting (te downloaden via www.belastingdienst.nl). Het is ook mogelijk om online aangifte schenkbelasting te doen via Mijn Belastingdienst. Wanneer je later dan vier maanden na afloop van het kalenderjaar waarin een schenking heeft plaatsgevonden daarvan aangifte doet, gaat de aanslagtermijn pas de dag na de aangifte in. Door aangifte te doen binnen de termijn, kun je lange onzekerheid over de aanslag vermijden. Je kunt ook meteen na de ontvangen schenking aangifte doen. 

Aangiftetermijn erfbelasting

Voor overlijdens vóór 2026 moet de executeur binnen acht maanden na het overlijden van de erflater aangifte doen. Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 geldt een termijn van twintig maanden. Als de erflater in zijn testament geen executeur heeft aangewezen, moet je als erfgenaam binnen de gestelde termijn aangifte doen. Dit geldt voor alle belaste erfrechtelijke verkrijgingen (voor zover je meer ontvangt dan de vrijstelling). Je kunt een aangifteformulier aanvragen bij de Belastingdienst. Het is ook mogelijk om online aangifte erfbelasting te doen via Mijn belastingdienst. Je kunt met betrekking tot overlijdens vóór 2026 uitstel vragen voor het indienen van de aangifte, maar vanaf acht maanden na overlijden moeten de erfgenamen belastingrente betalen over het bedrag van de aanslag, ongeacht of de aanslag al is opgelegd. Een verzoek tot uitstel kun je doen via een formulier (te downloaden via www.belastingdsienst.nl) of online via Mijn Belastingdienst. Vanwege de verlengde termijn voor het doen van aangifte erfbelasting, verleent de fiscus vanaf 2026 enkel nog uitstel bij uitzonderlijke situaties. Vanaf twintig maanden na overlijden moeten de erfgenamen belastingrente betalen over het bedrag van de verschuldigde belasting, ongeacht of de aanslag al is opgelegd.

Schenking binnen 180 dagen

Wanneer een schenker binnen 180 dagen na schenken overlijdt, tel je voor de berekening van de erfbelasting deze schenking bij de erfenis op. Met betrekking tot schenkingen van een schenker die vóór 2026 overleden is, moet je voor een dergelijke schenking een aparte aangifte schenkbelasting indienen. Vervolgens wordt de betaalde schenkbelasting verrekend met de verschuldigde erfbelasting. Vanaf 2026 worden schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden niet langer als schenking aangemerkt en moet de schenking worden vermeld in de aangifte erfbelasting. Hierop gelden enkele uitzonderingen, waarbij je alsnog een aparte aangifte schenkbelastingmoet indienen. Een voorbeeld van een uitzonderingssituatie is een schenking gedaan door twee personen waarbij één van hen overlijdt binnen 180 dagen na het doen van de schenking.

Belastingrente erfbelasting voorkomen

Je kunt belastingrente voorkomen door uiterlijk binnen de wettelijke termijnen aangifte te doen of een verzoek om een voorlopige aanslag in te dienen. Als je binnen de aangiftetermijn om een voorlopige aanslag verzoekt of aangifte doet, wordt geen belastingrente in rekening gebracht als de (voorlopige of definitieve) aanslag erfbelasting wordt vastgesteld overeenkomstig dat verzoek of die aangifte. Als een latere aanslag alsnog afwijkt van de aangite, wordt wel rente berekend, namelijk over het hogere bedrag. Voor overlijdens vanaf 1 januari 2025 tot en met 31 december 2025 rekent de Belastingdienst zes en een halve procent belastingrente. Vanaf 1 januari 2026 geldt een belastingrente van vijf procent. Belastingrente wordt voor overlijdens vóór 2026 in rekening gebracht over de periode vanaf acht maanden na het overlijden tot zes weken na de datum van de aanslag. Voor overlijdens in 2026 wordt belastingrente in rekening gebracht over de periode vanaf twintig maanden na het overlijden tot zes weken na datum van de aanslag.

Aanpassing belastingrente erfbelasting in bijzondere situaties

In bijzondere situaties start de aangiftetermijn erfbelasting later dan op de dag van het overlijden. Per 1 januari 2020 is ook de berekening van belastingrente aangesloten op het verloop van die later aangevangen aangiftetermijn. Er wordt in die bijzondere situaties dus geen belastingrente meer berekend als het verzoek om een voorlopige aanslag of de aangifte is ontvangen binnen de aangiftetermijn die verlaat is aangevangen. De voorlopige of definitieve aanslag erfbelasting moet dan zijn vastgesteld conform het verzoek of de aangifte. Voorbeelden van bijzondere situaties zijn onzekerheid wie de erfgenaam wordt vanwege zwangerschap, onbeheerde nalatenschappen zonder vereffenaar en verkrijgingen als gevolg van de vervulling van een voorwaarde.

Rechtsbescherming bij uitstel van betaling en kwijtschelding belastingschuld

De rechtsbescherming bij geschillen omtrent het uitstel van betaling en de kwijtschelding van belastingschulden wijzigt. Ten eerste komt in plaats van het huidige administratieve beroep een bezwaarprocedure, waarna beroep openstaat bij de fiscale rechter. Daarnaast komt een normering van diverse uitvoeringsregels die op dit moment alleen in het beleid zijn vastgelegd en ook een herijking van het uitvoeringskader. Hiermee beoogt het kabinet de rechtszekerheid voor burgers en bedrijven te vergroten, de uitvoeringspraktijk transparanter en beter toetsbaar te maken en het kader voor saneringen te verduidelijken en verbeteren. 

Verkrijgingsprijs bij zetelverplaatsing

In het wetsvoorstel ‘Overige fiscale maatregelen 2027’ is het voorstel om de verkrijgingsprijs van een aanmerkelijk belang bij zetelverplaatsing van een buitenlandse vennootschap naar Nederland vast te stellen op de waarde in het economische verkeer op het moment dat de buitenlandse belastingplicht ontstaat. Op basis van de huidige wettekst ontstaat onduidelijkheid, wat kan leiden tot het importeren van latere verliezen of het onterecht belasten van waardestijgingen die buiten Nederland zijn opgebouwd. Met dit voorstel behoort uitsluitend de waardeontwikkeling na de zetelverplaatsing tot het inkomen in box 2. Voor situaties waarin eerder sprake is geweest van buitenlandse belastingplicht volgen later nadere regels.

Als de zetel van de vennootschap terug naar Nederland wordt verplaatst, geldt nu geen verhoging van de verkrijgingsprijs. Om dit te verhelpen, komt er een delegatiegrondslag. Mocht de zetel op enig moment weer naar Nederland worden terugverplaatst, dan geldt als verkrijgingsprijs in beginsel de tegenprestatie bij verkrijging (in de regel de historische kostprijs). De verkrijgingsprijs bij het ontstaan van de nieuwe buitenlandse belastingplicht kan onder voorwaarden omhooggaan.