HR: geen verlaagd btw-tarief op alcoholisch pauzedrankje

Op 13 maart 2026 heeft de Hoge Raad arrest gewezen in een aantal zaken over de btw-behandeling van pauzedrankjes die zijn inbegrepen in de toegangsprijs van een theatervoorstelling. De kernvraag was of een in de ticketprijs begrepen drankje tijdens de pauze kan worden aangemerkt als een bijkomende prestatie. In dat geval zouden ook alcoholische dranken delen in het verlaagde btw‑tarief van 9% voor de toegang tot theatervoorstellingen. Het Gerechtshof ’s‑Hertogenbosch had deze vraag bevestigend beantwoord. De Hoge Raad draait dat oordeel echter terug: het pauzedrankje is een zelfstandige prestatie en, voor zover het alcoholhoudende drank betreft, belast tegen het algemene tarief van 21%.

Oordeel van de Hoge Raad

De Hoge Raad volgt het hof niet in de kwalificatie van het pauzedrankje als bijkomende prestatie die opgaat in de hoofdprestatie. De Hoge Raad herhaalt eerst het algemene toetsingskader voor samengestelde prestaties:

• in beginsel is elke prestatie voor de btw zelfstandig;
• slechts in bijzondere gevallen is sprake van één prestatie, bijvoorbeeld als de elementen zo nauw verweven zijn dat splitsing kunstmatig zou zijn, of als er een duidelijke hoofdprestatie is met één of meer bijkomende prestaties;
• een prestatie is bijkomend wanneer zij voor de gemiddelde afnemer geen doel op zich vormt, maar slechts een middel om optimaal gebruik te kunnen maken van de hoofdprestatie.

Daarnaast benadrukt de Hoge Raad dat verlaagde tarieven strikt moeten worden uitgelegd: er is alleen ruimte voor toepassing van het verlaagde tarief voor de limitatief in Tabel I genoemde prestaties, ook als het gaat om een samengesteld aanbod.

Tegen deze achtergrond acht de Hoge Raad doorslaggevend wat het hof over de beleving van de modale bezoeker heeft vastgesteld: het pauzedrankje heeft een afzonderlijk belang, is niet nodig om de voorstelling bij te wonen en wordt alleen tijdens de pauze buiten de zaal genuttigd. Vanuit dat perspectief kan het drankje niet worden gezien als middel om optimaal gebruik van de voorstelling te maken, maar is het juist een doel op zich. Dat de theaterkaart wordt verkocht als een “compleet arrangement” inclusief pauzedrankje en garderobe, en dat dit het bezoek aantrekkelijker en gemaksvriendelijker maakt, verandert volgens de Hoge Raad niets aan dit oordeel. 

Geen verlaagd tarief

De consequentie van dit oordeel is dat de verstrekking van het pauzedrankje een zelfstandige prestatie is. Voor zover het gaat om alcoholhoudende dranken sluit Tabel I het verlaagde tarief expliciet uit, zodat daarop het algemene tarief van 21% van toepassing is.

Belanghebbende beriep zich op het gelijkheidsbeginsel, onder verwijzing naar het besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 31 maart 2022. In dat besluit is onder meer opgenomen dat reserveringskosten en het gebruik van de garderobe (onder voorwaarden) kunnen delen in het verlaagde tarief voor de toegang. De Hoge Raad wijst dit beroep af omdat geen sprake is van gelijke gevallen. Reserveringskosten en garderobe hebben een directe, functionele relatie met de toegang tot de voorstelling: zij maken het mogelijk of vergemakkelijken de toegang. Een pauzedrankje voorziet in een andere behoefte en dient niet rechtstreeks de toegang of het bijwonen van de voorstelling, aldus de Hoge Raad. 

Opvallend is dat in dit arrest van de Hoge Raad niet wordt verwezen naar de recente lijn in de Europese btw‑rechtspraak over verlaagde tarieven en nevenprestaties. Op 5 maart 2026 oordeelde het Hof van Justitie in de gevoegde Duitse hotelzaken C‑409/24 t/m C‑411/24 (J GmbH) dat lidstaten het bereik van een verlaagd tarief mogen toespitsen op concrete en specifieke aspecten van een categorie diensten. Volgens het Hof van Justitie is het de Duitse wetgever dus in beginsel toegestaan om andere diensten bij hotelovernachtingen – zoals ontbijt, parkeren, fitness/wellness en wifi – van dat verlaagde tarief uit te sluiten, zelfs als die diensten nevenprestaties zijn en deel uitmaken van één all‑in prijs.