In onze huidige samenleving waarin verschillende infrastructuren sterk met elkaar verbonden zijn, hebben verstoringen grote impact op essentiële infrastructuur. Denk aan elektriciteitsuitval in ziekenhuizen, het stilvallen van logistieke ketens door een cyberaanval, of betalingsverkeer dat wordt onderbroken door een IT-incident. Zulke verstoringen hebben niet alleen maatschappelijke impact, maar raken organisaties direct in hun continuïteit, reputatie en wettelijke verantwoordelijkheden.
Om deze risico’s structureel te verkleinen heeft de Europese Unie de Critical Entities Resilience Directive (CERD) ingevoerd. Deze richtlijn verplicht lidstaten om kritieke sectoren beter voor te bereiden op het voorkomen, opvangen en herstellen van verstoringen – ongeacht of deze worden veroorzaakt door cyberdreigingen, fysieke incidenten, natuurrampen of hybride aanvallen. CERD introduceert hiervoor gezamenlijke weerbaarheidsnormen en versterkt samenwerking tussen overheden en kritieke organisaties binnen Europa.
CERD vormt het Europese kader, maar wordt in elke lidstaat nationaal uitgewerkt. In Nederland gebeurt dit via de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke). Deze wet vertaalt de Europese uitgangspunten naar concrete verplichtingen voor organisaties die een essentiële rol spelen in de Nederlandse samenleving. De Wwke richt zich op sectoren waarvan de uitval directe maatschappelijke en economische schade kan veroorzaken, zoals energie, transport en zorg. Voor organisaties binnen deze sectoren betekent dit dat zij aantoonbaar inzicht moeten hebben in hun risico’s, in hun weerbaarheidsmaatregelen, en hierover tijdig moeten rapporteren aan toezichthouders en bevoegde autoriteiten.
Wordt jouw organisatie als een kritieke entiteit beschouwd? Verken onze sectorkaart voor een snel overzicht van sectorspecifieke categorieën en klik op een sector.
Deze sector omvat kredietinstellingen. Dit zijn ondernemingen die deposito's of andere terugbetaalbare gelden van het publiek verzamelen en kredieten verstrekken voor eigen rekening.
Deze sector omvat zorgverleners, zoals zorginstellingen en onafhankelijke zorgverleners, EU-referentielaboratoria die nationale laboratoria ondersteunen bij diagnostiek en monitoring, fabrikanten van basisproducten en -preparaten (waaronder geneesmiddelen en vaccins), en entiteiten met een groothandelsvergunning voor geneesmiddelen. Ook fabrikanten en distributeurs van belangrijke medische hulpmiddelen voor noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid vallen hieronder.
Deze sector omvat exploitanten van grondfaciliteiten die eigendom zijn van, beheerd worden door of geëxploiteerd worden door lidstaten of particuliere partijen en die diensten vanuit de ruimte ondersteunen, met uitzondering van aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken.
Deze sector omvat overheidsinstanties die onder de centrale overheid vallen.
Deze sector omvat bedrijven die internetknooppunten exploiteren, DNS-diensten leveren, topdomeinregisters beheren, cloudcomputing- en datacenterdiensten leveren, contentdistributienetwerken exploiteren, vertrouwensdiensten leveren en openbare elektronische communicatienetwerken en -diensten exploiteren, waaronder internettoegangsdiensten, interpersoonlijke communicatiediensten en transmissiediensten.
Deze sector omvat leveranciers en distributeurs van water bestemd voor menselijke consumptie, oftewel water dat onbehandeld of behandeld wordt geleverd voor drinken, koken, voedselbereiding en andere huishoudelijke doeleinden, ongeacht de herkomst of leveringsmethode.
Deze sector omvat ondernemingen die stedelijk, huishoudelijk en industrieel afvalwater inzamelen, lozen of behandelen, met uitzondering van ondernemingen waarvoor deze activiteiten geen essentieel onderdeel van hun algemene bedrijfsactiviteiten vormen.
Deze sector omvat exploitanten van handelsplatformen, zoals gereguleerde markten, MTF's en OTF's, en centrale tegenpartijen (CCP's) die als intermediair optreden in contracten op financiële markten, namens elke koper en verkoper.
Deze sector omvat voedselbedrijven, zowel publiek als privaat, die actief zijn in één of meer stadia van de productie, verwerking en distributie van voedsel, met uitzondering van logistiek, groothandel en grootschalige industriële productie.
De volgende data zijn in de komende maanden en jaren belangrijk voor organisaties om in gedachten te houden:
De Wwke verplicht bedrijven tot het nemen van de volgende maatregelen:
Risk and Resilience Assessment
We werken met je samen om kwetsbaarheden te identificeren en te begrijpen op basis van gedetailleerde beoordelingen. Onze inzichten helpen de verdediging van je organisatie te versterken en de naleving van de Wwke-regelgeving te waarborgen.
Versterk de operationele weerbaarheid
Met het implementeren van robuuste maatregelen helpen we je verstoringen te voorkomen en te verminderen. Het resultaat is een naadloze bedrijfsvoering en beschermde vitale systemen.
Zekerheid over de regelgeving
Door continu te voldoen aan veranderende wettelijke normen voorkom je boetes en versterk je zowel je compliance als de reputatie van de organisatie.
Bouw aan een veerkrachtige organisatie
Ontwikkel herstelplannen waardoor je bedrijf naadloos blijft functioneren. Hierdoor blijf je zelfs onder druk, veerkrachtig en voorbereid op onverwachte uitdagingen. Wij helpen je de geschikte medewerkers te trainen en simulaties uit te voeren om de paraatheid te versterken.
Veel organisaties hebben initiatieven op het gebied van veerkracht, maar kwetsbaarheden liggen op de loer bij beperkte coördinatie en inzicht in externe afhankelijkheden. Door je organisatie in lijn te brengen met de CER-richtlijn en de nationale Wwke, versterk je de veerkracht, verbeter je de strategische positionering en vergroot je het concurrentievoordeel.
Veerkracht positioneren als strategisch voordeel
Veerkracht is niet alleen een verplichting, maar ook je strategische troef die waarde toevoegt. Een Readiness workshop kan je helpen bij het evalueren van governance en processen die zijn afgestemd op de omvang, reikwijdte en regelgeving van je organisatie.
De businesscase opstellen
Voer een resilience assessment uit om de veerkrachtvolwassenheid van je organisatie te meten. Dit levert duidelijke inzichten, een volwassenheidsscore en een voorkeursplan op om de veerkrachtcapaciteiten te versterken en te verbeteren.
Capaciteiten versterken
Ontwikkel een geïntegreerd risico- en veerkrachtraamwerk gericht op de belangrijkste waardefactoren. Gebruik horizonscanning en scenarioplanning om te anticiperen op toekomstige verstoringen en je team in staat te stellen risico's en kansen effectief te beoordelen.
Neem contact op met onze experts om te ontdekken hoe het opbouwen van veerkracht en het voldoen aan wettelijke normen jouw concurrentievoordeel kan versterken en de kritieke activiteiten van je organisatie kan beschermen.
Partner Cybersecurity, resilience & privacy, PwC Netherlands
Tel: +31 (0)62 243 29 62
Diana Vilan
Senior Manager, Crisis Management and Business Continuity, PwC Netherlands
Tel: +31 6 28596102