Meer vrouwen in de energiesector, maar het moet nog diverser

Nauwelijks vrouwelijke tegenhangers

Tien jaar geleden ging ik vanuit PwC met vrouwelijke relaties van start met het Women in Energy-netwerk. In 2005 begon het mij te dagen dat een vrouwennetwerk voor de energiesector weleens zinvol kon zijn. Dat jaar won PwC het wereldwijde auditproposal voor Shell. In een van de eerste gesprekken met Shell Nederland benoemde de klant dat het was opgevallen dat ik de enige vrouw in het team was. Diversiteit vindt Shell heel belangrijk. De CFO bij Shell Nederland was ook een vrouw, en dat was ook voor mij een uitzondering. Bij al mijn klanten in de sector had ik nauwelijks vrouwelijke tegenhangers. Ik was niet anders gewend, maar het was eigenlijk best gek. We begonnen Women in Energy vanuit het idee dat het netwerk over tien jaar niet meer nodig zou zijn.

Geen vrouwennetwerk maar energienetwerk

Alleen maar vrouwen uit de C-suite uitnodigen had geen zin, want die waren er nauwelijks. Het werd de laag van ambitieuze vrouwen onder de C-suite, met minimaal vijf tot tien jaar sectorervaring. Op de eerste bijeenkomst werd duidelijk dat er behoefte was aan inhoudelijke sessies over energiethema’s en een netwerk opbouwen. Dus geen sessies over diversiteitsthema’s, aangezien er daarvoor al programma’s waren bij hun eigen werkgevers. Die inhoudelijke focus is altijd gebleven – tijdens de borrel bespraken we dan vanzelf wel de zaken waar we als vrouw in een mannenwereld tegenaan liepen. Met een harde kern van vijftig vrouwen en een LinkedIn-groep van zo’n tweehonderd hebben we sindsdien tweemaal per jaar een evenement dat goed bezocht en goed gewaardeerd wordt.

Duurzame energie was bijzaak

Dat de energiesector in tien jaar tijd enorm is veranderd, is goed te merken op de bijeenkomsten van Women in Energy. Waar we begonnen met sprekers over de netwerkbedrijven, olie en gas (‘Hoe gaat de olieprijs zich verder ontwikkelen?’), gaan de evenementen nu over de energietransitie en innovatie. Destijds was duurzame energie bijzaak, het was een te verwaarlozen deel van de energiemix. De energietransitie komt nu in een versnelling. De sector is bezig met een enorme transformatie. Op de bijeenkomsten spelen we de energy game om te ontdekken welke effecten investeringen in groene energie hebben op de winstgevendheid of horen we van onze havens in Amsterdam en Rotterdam hoe ze een actieve rol vervullen in verduurzaming van de regio.

Meer vrouwen, meer vergroening

Tegelijk met de verduurzaming kom ik ook meer vrouwen in de energiesector tegen. Op bestuursniveau zijn bijvoorbeeld de CEO’s van TenneT, Alliander en Shell Nederland vrouwen, net als de CFO van Gasunie. En ook in het hogere management zien we meer vrouwen dan tien jaar terug. Wordt de sector nu duurzamer door de vrouwen of werken er meer vrouwen omdat de sector vergroent? Ik neig vooralsnog naar het laatste. Wat voor effect het aantal vrouwen heeft op de versnelling van de energietransitie, moet zich nog uitkristalliseren.

Maatschappelijk bewustzijn jongere generaties

Overigens trekken de verduurzaming en de innovatie in de sector niet alleen meer vrouwen aan, maar hebben ze ook een enorme aantrekkingskracht op de nieuwe generatie. De sector kan bijdragen aan een betere samenleving, en dat vindt de jonge generatie steeds belangrijker. De maatschappelijke aandacht voor wat er in de energiesector speelt, is sterk toegenomen. De slimme meiden én jongens die nu van onze universiteiten komen, zijn hard nodig om de verduurzaming van de energiesector vorm te geven.

Personeelsuitdagingen en culturele transformatie

Want hoewel ik het aantal vrouwen op topposities zag toenemen, bevindt zich in de operatie van de energiebedrijven nog steeds een grote vergrijzende groep technische mannen. De personeelstekorten in de energiesector zijn een onderwerp. Er is niet alleen een tekort aan technisch personeel, maar er is ook behoefte aan mensen met verstand van de nieuwste digitale technologieën, datasecurity en kunstmatige intelligentie. Netwerkbedrijven veranderen in innovatieve IT-bedrijven die met slimme netwerken en slimme meters huishoudens energiezuiniger maken. Dat betekent nogal wat voor het gewenste kennisniveau van de werknemers.

Culturele transformatie nodig

De besturen van energiebedrijven staan voor een grote transformatie. Niet alleen op technologisch vlak, maar vooral op cultureel vlak. Veranderen en anders denken zijn cruciaal in een van oorsprong vrij statisch energiebedrijf. Strategie aanpassen, sneller acteren, meer transparantie, samenwerking zoeken met start-ups, niet-financiële KPI’s mee laten wegen in de besluitvorming, gemeenschappelijke doelen stellen, digitalisering, upskilling van mensen, enzovoort. Bestaande kennis combineren met de ideeën en kennis van de nieuwe, jonge generatie is nodig om die culturele omslag te bewerkstellingen. Andersom zal de culturele verandering ook jonge mensen aantrekken.

Tags

• Energie en utilities
• Duurzaamheid
• Digitalisering