Energierecht

Onze expertise

PwC Legal beschikt over uitgebreide expertise op het gebied van regelgeving, en meer in het bijzonder energie-regelgeving. Wij adviseren energiebedrijven (leveranciers, producenten, netbeheerders), overheidsinstanties (rijksoverheid, provincies en gemeenten) en maatschappelijke organisaties over de belangrijkste aspecten van regelgeving.

Binnen de energietransitie verandert de regelgeving snel, mede gedreven door Europa. De energiesector heeft strategisch belang, ook binnen een wereldwijde context. Europa wordt steeds energieonafhankelijker. Voor bedrijven wordt het steeds belangrijker om grip te houden op energiekosten en om te weten hoe keuzes te maken in situaties van netcongestie. Bij het opzetten van energieprojecten, inclusief investeringen in het net, is vergunningverlening cruciaal. Het Nederlandse regelgevingslandschap verandert met de nieuwe Energie Wet (2026), de Warmtewet en de aanstaande Collectieve Warmtewet.

Voorbeelden van wat wij voor jou kunnen betekenen

Energiewet en Collectieve Warmtewet
Vergunningverlening onder de Omgevingswet
Subsidiëring en staatssteun

Energiewet en Collectieve Warmtewet

Vanaf 2026 zal de nieuwe Energiewet de juridische basis vormen binnen de energietransitie. Tevens publiceert de energieregulator (ACM) regelmatig nieuwe vormen van regelgeving, bijvoorbeeld rondom netcongestie.

De warmtemarkt staat aan de vooravond van een ingrijpende transformatie. De huidige Warmtewet wordt vervangen door de Collectieve Warmtewet (Wcw), die gericht is op het versnellen van de uitrol van warmtenetten en het versterken van de positie van gemeenten als warmtecoördinatoren. De wet introduceert een publiek belang bij warmtenetten en een nieuw tarief- en regelgevingskader.

PwC Legal adviseert energiebedrijven (leveranciers, producenten), warmtebedrijven, gemeenten, woningcorporaties, netbeheerders en andere belanghebbenden over de juridische aspecten van de energie- en warmtetransitie, waaronder:

Navigeren door de Energiewet en ACM-regelgeving – advies over de gevolgen van de Energiewet en ACM-regels.
Transitie naar de Collectieve Warmtewet – advies over de impact van de nieuwe wet op bestaande warmtenetten, concessies en samenwerkingsverbanden.
Publiek-private samenwerking en financiering – structuuradvies voor partnerschappen tussen gemeenten en private partijen binnen het kader van de Wcw of Energiewet.
Tariefregulering en toezicht op het rendement – advies over het nieuwe regelgevingskader onder toezicht van de ACM.
Aansluit- en leveringsverplichtingen – advies over toegangsrechten tot het net (inclusief oplossingen voor congestieproblemen).
Geschillen en procedures – ondersteuning bij geschillen tussen warmteleveranciers, consumenten en toezichthouders.

De energie- en warmtetransitie vragen om nauwe samenwerking tussen publieke en private partijen. PwC Legal biedt juridische begeleiding die recht doet aan zowel commerciële als maatschappelijke belangen.

Vergunningverlening onder de Omgevingswet

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het vergunningensysteem voor bouw-, milieu- en ruimtelijke activiteiten fundamenteel veranderd. De wet bundelt 26 regelingen en introduceert nieuwe instrumenten zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning voor activiteiten die in het omgevingsplan zijn opgenomen.

PwC Legal adviseert bedrijven en overheden over alle aspecten van vergunningverlening onder de Omgevingswet, waaronder:

Strategische vergunningplanning – in kaart brengen van benodigde vergunningen en optimaliseren van aanvraagstrategie.
Omgevingsvergunningen – begeleiding bij aanvragen voor bouw-, milieu-, natuur- en wateractiviteiten, inclusief coördinatie van meerdere aanvragen.
Maatwerkvereisten en vergunningvoorwaarden – onderhandeling en advies over uitdagende en zware voorwaarden.
Versnelde procedures – advies over opties binnen de reguliere voorbereidingsprocedure en tijdige besluitvorming.
Handhaving en gedoogverklaringen – ondersteuning bij handhavingsprocedures, last onder dwangsom en bestuursrechtelijke handhaving, plus advies over legalisatiemogelijkheden.

Vergunningenpraktijk wordt steeds meer beïnvloed door cross-sectorale thema’s zoals stikstof, waterkwaliteit en netcongestie. PwC Legal biedt een integrale aanpak waarin alle relevante juridische aspecten in samenhang worden bezien.

Subsidiëring en staatssteun

Overheden stellen substantiële subsidiebedragen beschikbaar om maatschappelijke doelen te bereiken, variërend van decarbonisatie en innovatie tot regionale economische ontwikkeling. Tegelijkertijd gelden strikte juridische kaders voor het verlenen en verantwoorden van subsidies, zowel nationaal (Algemene wet bestuursrecht, kaderwet EZK- en LNV-subsidies) als Europees (staatssteunregels).

PwC Legal adviseert zowel subsidieverstrekkers als -aanvragers:

Voor bedrijven en instellingen:

Subsidieaanvragen – begeleiding bij aanvragen onder regelingen zoals SDE++, ISDE, Nationaal Groeifonds, EFRO en Horizon Europe.
Subsidievoorwaarden en verplichtingen – advies over naleving van subsidievoorwaarden en voorkomen van terugvorderingsrisico’s.
Bezwaren en beroepsprocedures – vertegenwoordiging bij geschillen over subsidies.

Voor overheden:

Ontwerp van subsidieregelingen – advies over de vormgeving van subsidieregelingen binnen de kaders van het bestuursrecht en staatssteunrecht.
Toetsing staatssteun – beoordeling van voorgestelde steunmaatregelen aan de Europese staatssteunregels en advies over meldingsprocedures.
Terugvordering – advies en bijstand bij het terugvorderen van onrechtmatig verleende subsidies of staatssteun.

Onze aanpak

PwC Legal combineert diepgaande kennis van energieregulering met inzicht in de werkwijze van toezichthouders. Wij begrijpen de belangen van overheden, bedrijven en de regelgevende instanties. Of het nu gaat om vergunningverlening voor een industriële installatie, de uitrol van een net of warmtenet, of het verkrijgen van subsidie voor een energieproject – tijdige en deskundige juridische begeleiding maakt het verschil.

De huidige transitiekwesties maken het moeilijker om de juiste tactische en strategische keuzes te maken. PwC Legal signaleert ontwikkelingen vroegtijdig en vertaalt deze naar concrete handvatten voor onze cliënten. Dankzij multidisciplinaire samenwerking binnen PwC verbinden wij juridisch advies met fiscale, financiële en strategische expertise.