Sectoren die vaker van code veranderen, zijn de sectoren die snel groeien

Het CBS past de zogenoemde SBI-codes (Standaard Bedrijfsindeling) regelmatig aan om mee te gaan met veranderingen in de economie. Zo waren er in 1974, 1993, 2008 én in 2025 grote updates. In SBI 2008 waren er bijvoorbeeld nog aparte codes voor verschillende verkoopkanalen, zoals fysieke winkels, markthandel en online of postorderverkoop. Die scheiding is nu verdwenen, omdat steeds meer retailers zowel fysiek als digitaal actief zijn. Een ander voorbeeld uit de revisie van dit jaar is dat er nu aparte SBI-codes zijn gekomen voor digitale platforms en tussenpersonen, bedrijven dus die vraag en aanbod bij elkaar brengen, zonder zelf spullen of diensten te bezitten.

Niet alleen administratieve wijzigingen 

Hoofdeconoom Barbara Baarsma van PwC: 'Wij hebben zeventien jaar CBS-data geanalyseerd en dat laat zien dat de aanpassingen in de SBI-codes niet slechts administratieve wijzigingen zijn. Als we sectoren met veel classificatiewijzigingen vergelijken met die met weinig wijzigingen, wordt zichtbaar dat de eerste groep 8,5 keer sneller groeide dan de tweede groep. Frequente code-aanpassingen hangen dus sterk samen met dynamische sectorale groei.' In het rapport staat een overzicht van de sectoren waarin geen, veel of juist weinig wijzigingen zijn. 

Inzicht in de dynamiek van de economie 

Baarsma legt uit dat dit soort inzichten belangrijk zijn voor het inzicht in de dynamiek voor de economie. 'Het lijkt een theoretische exercitie maar ook voor bedrijven is het belangrijk om te weten waar waarde naar toe gaat. Jarenlang vormden sectoren het fundament van economische analyses. Statistieken, beleid en zelfs bedrijfsstrategieën waren gebaseerd op sectorindelingen: industrie, handel, landbouw, diensten. De SBI-codes zijn hier een direct gevolg van. Ze bieden structuur en maken het mogelijk om economische ontwikkelingen te volgen en te vergelijken.'

Denken in sectoren is achterhaald 

Tegelijk zegt Baarsma dat het denken in sectoren nu achterhaald is. 'De economie van vandaag past niet meer in aparte hokjes. Bedrijven werken steeds vaker samen in complexe waardeketens die verschillende sectoren overspannen. Een fabrikant schakelt IT-bedrijven, logistieke partners en marketingbureaus in – vaak zelfs over landsgrenzen heen. Daarnaast ontstaan er steeds meer bedrijfs-ecosystemen: netwerken van bedrijven, leveranciers, klanten en ook concurrenten die samen waarde creëren en innovatie stimuleren.'

Tijd om statistieken aan te passen 

Baarsma: 'Het zou een grote stap vooruit zijn als het CBS bij een volgende herziening niet alleen naar sectoren kijkt, maar ook waardeketens en ecosystemen meeneemt in haar dataverzameling. Door inzicht te krijgen in hoe bedrijven samenwerken, waar waarde wordt toegevoegd en hoe netwerken functioneren, ontstaat een veel rijker en accurater beeld van de economie. Zo kunnen beleidsmakers, onderzoekers en ondernemers beter inspelen op de uitdagingen en kansen van vandaag. De economie is immers geen verzameling losse sectoren meer, maar een dynamisch netwerk van verbonden spelers. Het is tijd dat onze statistieken die werkelijkheid weerspiegelen.'

Baarsma: 'Ons onderzoek naar de verandering in bedrijfsclassificatie geeft ons inzicht in waar de groei zit. Een volgende slag naar waardeketens en ecosystemen zou dit beeld nog verder verrijken.'