De samenstelling van beleggingsportefeuilles verandert. Institutionele beleggers, waaronder met name pensioenuitvoerders, bewegen steeds meer richting illiquide beleggingen in de private markten, die hogere risico’s combineren met potentieel hogere rendementen. Naar verwachting genereren private markten in 2030 bijna de helft van de omzet binnen de vermogensbeheersector. Dat vraagt om meer risicobereidheid, terwijl rendementen steeds zichtbaarder worden voor deelnemers.
Tegelijkertijd nemen de maatschappelijke verwachtingen toe. Deelnemers, werkgevers, toezichthouders en overheden verwachten dat pensioenkapitaal niet alleen financieel rendement oplevert, maar ook bijdraagt aan oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen.
Vrijwel alle landen, ook Nederland, staan namelijk voor forse investeringen in onder meer woningbouw, zorg, energietransitie, innovatie en strategische autonomie. En juist institutionele beleggers beschikken over het kapitaal en de lange horizon om daarin een rol te spelen. Om die investeringen sneller mogelijk te maken, is het belangrijk dat de overheid een coördinerende rol neemt door het formuleren van een publieke investeringsvisie, het creëren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat en het inrichten van het eigen begrotingsproces met oog voor de lange termijn.
Niet meebewegen is geen optie. Institutionele beleggers die nu geen positie kiezen in deze transities, lopen het risico relevantie te verliezen.
Toch zijn veel institutionele beleggers nog onvoldoende ingericht op deze nieuwe werkelijkheid. Hoewel langetermijndenken vaak centraal staat in strategie en asset-allocatie, sturen veel organisaties in de praktijk nog sterk op kortetermijnresultaten.
Dat zien we terug in ALM- en SAA-studies (waar geen rekening wordt gehouden met maatschappelijke impact), performance-evaluaties en beloningsstructuren. Beleggingsbeslissingen worden nog te vaak beoordeeld op kwartaal- of jaarrendementen, terwijl maatschappelijke transities juist vragen om consistentie en geduld.
Ook vermogensbeheerders voelen die spanning. Terwijl het beheerd vermogen richting recordhoogtes groeit, staan marges onder druk. Dat leidt tot een keuze: concurreren op prijs of waarde toevoegen via langetermijnstrategieën en maatwerkoplossingen.
De institutionele belegger van morgen verwacht meer directe sturing, meer transparantie en meer aansluiting op langetermijndoelen. Vermogensbeheerders die daarin niet meebewegen, verliezen terrein.
Institutionele beleggers kunnen vandaag al stappen zetten om hun rol in de economie en samenleving te versterken.
Langetermijninvesteringen vragen om een governance-structuur die verder kijkt dan alleen risico en rendement. Herzie daarom de manier waarop ALM- en SAA-studies worden uitgevoerd en neem maatschappelijke opgaven expliciet mee in besluitvorming en mandaten.
Investeringen met impact kennen vaak meer verlies in de beginfase. Dat vraagt om duidelijke communicatie richting deelnemers, werkgevers en vermogensbeheerders. Maak inzichtelijk waarom bepaalde keuzes worden gemaakt en welk langetermijnrendement daarbij hoort.
Wie beleggers uitsluitend beoordeelt op kortetermijnprestaties, stimuleert geen langetermijnwaardecreatie. Beloningsstructuren moeten aansluiten op de gekozen strategie en ruimte geven voor duurzame waardeontwikkeling.
Toekomstbestendig beleggen vraagt om regie. Institutionele beleggers moeten meer directe sturing krijgen op fiduciair beheer, assetmanagement en uitvoering. Alleen dan ontstaat voldoende controle om langetermijndoelen daadwerkelijk waar te maken.
Alleen kapitaal mobiliseren is onvoldoende. Neem als overheid een regierol door het stellen van prioriteiten en het verlagen van drempels (o.a. in regelgeving) voor institutionele beleggers.
De maatschappelijke en economische uitdagingen van deze tijd vragen om institutionele beleggers die vooruit durven kijken én handelen. Pensioenuitvoerders beschikken over het kapitaal, de schaal en de horizon om de financieringsopgave van de toekomst mogelijk te maken. Dat vraagt om keuzes, en om een overheid en toezichthouder die dit faciliteert. Niet morgen, maar vandaag. Wij staan klaar om samen de financieringsopgave van de toekomst mogelijk te maken.