Rijksbegroting 2026

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
  • 16 sep 2025

De totale zorguitgaven voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) stijgen in 2026 naar € 114,1 miljard. Dit is bijna € 5 miljard meer dan in 2025. De zorgpremie stijgt met € 3 naar gemiddeld € 159 per maand, dit is minder dan de stijging van € 10 in 2025. Het ministerie investeert via het AZWA en andere akkoorden fors in preventie, samenwerking en toekomstbestendige zorg, waaronder in de ouderenzorg, jeugdzorg en gehandicaptenzorg.  

Zorgpremie en zorgtoeslag 

  • De zorgpremie stijgt naar verwachting met gemiddeld € 3 per persoon per maand van € 156 naar € 159. Dit is fors minder dan de stijging van €10 in 2025. Reden is dat de uitgaven vanuit het zorgverzekeringsfonds lager zijn uitgevallen dan geraamd.

  • In totaal vallen de uitkeringen uit het zorgverzekeringsfonds bijna een miljard lager uit. Dit komt met name doordat minder geld is uitgegeven aan zorg in het ziekenhuis en de wijkverpleging. Dit hoeft niet te betekenen dat de zorgvraag ook daadwerkelijk is afgenomen; maar mogelijk doordat door een tekort aan personeel de zorg niet geleverd kan worden.

  • In 2026 wordt de maximale zorgtoeslag € 131 voor alleenstaanden. Dit betreft een stijging van € 1 ten opzichte van 2025.  

Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)

  • Op 8 september 2025 is het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) ondertekend. Dit akkoord bouwt voort op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) met als doel om de toegankelijkheid en gelijkwaardigheid van zorg en ondersteuning te verbeteren en het arbeidsmarkttekort verder aan te pakken.

  • Het AZWA gaat officieel van start in 2027. Voor de voorbereiding en uitvoering van thema's binnen het AZWA wordt in 2026 al wel € 125 miljoen beschikbaar gesteld.

  • Vanaf 2027 investeert het ministerie structureel € 70 miljoen vanuit het AZWA in medische preventie om de beweging van “zorg naar preventie” te versterken. Dit doen zij onder andere door het aanbieden van vaccinaties en bevolkingsonderzoeken. 

  • Daarnaast wordt met het AZWA € 400 miljoen uitgetrokken om de samenwerking tussen het medisch- en sociaal domein te vergroten (vanaf 2027). Maar ook het aanpakken van zorgfraude (€ 50 miljoen per jaar), opleiden van medewerkers zorg en welzijn (€ 185 miljoen) en het toepassen van kunstmatige intelligentie en arbeidsbesparende maatregelen heeft een plek in het AZWA

Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg 

  • Het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (2025-2028) richt zich op het toekomstbestendig maken van de ouderenzorg. Met dit akkoord besteedt het ministerie aandacht aan: de stijgende zorgvraag door vergrijzing, oplopende zorguitgaven, toenemende arbeidsmarkttekorten en het tekort aan geschikte woonplekken voor ouderen. 

  • In 2026 heeft het ministerie voor het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg € 39 miljoen beschikbaar gesteld. Vanaf 2027 wordt dit structureel € 60 miljoen per jaar.  

Hervormingsagenda Jeugd

  • Met de Hervormingsagenda Jeugd (2023-2028) benadrukt het ministerie het belang van opgroeien in een veilige omgeving met een gezonde levensstijl. Hiervoor is het doorvoeren van verbeteringen in het jeugdzorgstelsel noodzakelijk. 

  • In 2026 wordt er € 728 miljoen beschikbaar gesteld aan gemeenten ter compensatie van de incidentele Jeugdzorgtekorten uit 2023 en 2024. Deze gelden kunnen worden ingezet om transformaties, in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd, te faciliteren.

  • Aanvullend wordt € 180 miljoen beschikbaar gesteld voor de gesloten jeugdhulp. 

Gehandicaptenzorg

  • De uitvoering van de Toekomstagenda Zorg en Ondersteuning voor mensen met een beperking (2023-2026) wordt in 2026 voortgezet. In 2026 wordt hiervoor € 263 miljoen extra geïnvesteerd. Dit betreft een verhoging van de tarieven in de Wet langdurige zorg (€ 112 miljoen), verduurzaming van huisvesting (€ 140 miljoen) en ondersteuning van complexe doelgroepen (€ 11 miljoen).

  • De eerdere bezuinigingen van € 88 miljoen in de gehandicaptenzorg zijn door het ministerie controversieel verklaard en teruggedraaid.

Op Prinsjesdag 2025 maakt het Publieke sector team van PwC gebruik van AI en Co-Pilot technologie. Met deze tools hebben wij de Prinsjesdag stukken sneller dan de voorgaande jaren kunnen analyseren. Hierdoor zijn diepgaande inzichten en adviezen sneller beschikbaar, wat veel tijd bespaart. Ons specifieke resultaat door deze manier van werken: de publicatie hebben we 12 uur vroeger online kunnen plaatsen. 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Willeke Bakker

Meer weten over digitalisering in de publieke sector?

Contact us

Willeke Bakker

Willeke Bakker

Partner, Consulting Lead, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)61 089 31 82

Volg ons