07/09/21
De COVID-19-pandemie is een achtbaanrit voor de Nederlandse uitzendbranche. Het is duidelijk dat veel uitzendorganisaties moeite hebben met het vinden van een antwoord op de plotseling veranderde marktomstandigheden. Om dit te kunnen doen, is moed nodig om de gebaande paden te verlaten en nieuwe manieren van werken te verkennen. De weg vooruit ligt in de mogelijkheid om grote hoeveelheden data om te zetten in zinvolle informatie. Dit in combinatie met het standaardiseren van processen, het beschikken over mensen met de juiste vaardigheden, en met de ondersteuning van een geavanceerde technologie-architectuur.
Aan het begin van de crisis daalde de vraag naar flexwerkers sterk. De eerste twee kwartalen van 2021 laten echter een stijgende lijn zien (bron: ABU). Bij nadere beschouwing vallen de verschillen per sector op. Sommige, zoals gezondheidszorg, logistiek of warehousing, lieten betere resultaten zien dan reizen of hospitality. Sanjay Kadam is PwC-expert en richt zich op de digitale transformatie bij uitzendbureaus. Hij is ervan overtuigd dat de heftige dynamiek van de COVID-19-pandemie en de onvoorspelbare toekomst die voor ons ligt, bij uitzendbureaus hebben geleid tot een gevoel van urgentie als het gaat om digitalisering. ‘Velen voelen de noodzaak om hun manier van werken te vernieuwen’, zegt Kadam, ‘ze willen adaptiever en flexibeler zijn, en medewerkers meer centraal stellen. De komende tijd bepaalt dit hun succes of falen.’ Kadam reflecteert op de situatie in de uitzendbranche en de manier waarop deze zich kan voorbereiden op de toekomst.
Kadam: ‘We zien gemengde effecten. Bureaus die zich snel konden aanpassen aan de situatie door hun focus te verleggen naar andere sectoren deden het beter. Maar dat kan natuurlijk alleen als de interne organisatie dat mogelijk maakt. Sommige bureaus hadden problemen om hun focus te veranderen omdat hun ondersteunende processen en systemen dat simpelweg niet toelieten. De hele branche voelde de pijn van COVID-19-gerelateerde regelgeving en de daaruit voortvloeiende extra kosten. Het werd moeilijker om werk te plannen. Ook hadden sommige bureaus moeite om het juiste talent aan te trekken. Meer dan gebruikelijk werden uitzendbureaus geconfronteerd met het niet komen opdagen van flexwerkers, onder meer vanwege ziekte. Gelukkig trekt de markt voor uitzendkrachten nu flink aan, de eerste twee kwartalen van 2021 laten een sterke stijging van de vraag zien.’
Kadam: ‘Dat is natuurlijk moeilijk te voorspellen. We zien positieve signalen. Uit de laatste cijfers blijkt dat de flexmarkt in Nederland herstelt. In tegenstelling tot de eerste maanden van de pandemie, zullen werknemers over een jaar weer eisen stellen. Daarom is het voor uitzendbureaus belangrijk extra aandacht te besteden aan het aantrekken, behouden, ondersteunen en opleiden van hun medewerkers en hun flexibele arbeidskrachten. Maar deze pandemie blijft ons verrassen, dus er zijn ook andere scenario's denkbaar.’
Kadam: ‘In zo’n situatie is het verstandig om flexibel te zijn, zodat je je snel kunt aanpassen aan de nieuwe omstandigheden. Naar mijn mening is dat de verstandigste positie om te kiezen. In zo’n situatie zijn wendbaarheid en aanpassingsvermogen sleutelfactoren. Je moet in staat zijn om snel van koers te veranderen als een specifiek segment van de markt booming is of juist slechte resultaten geeft. En je IT-systemen moeten deze veranderingen kunnen faciliteren.’
Kadam: ‘In onze praktijk zier wij vier soorten obstakels.’
Kadam: ‘Ze dienen specifieke onderdelen van hun organisatie te herzien. In veel gevallen gaat het om de manier waarop die onderdelen zijn geïntegreerd en de manier waarop ze de bedrijfsstrategie ondersteunen. De onderdelen waarop ik doel, zijn mensen en cultuur, processen, technologie en data.’
‘Bij uitzendbureaus draait het om mensen. Een belangrijk element is daarom cultuur. Het beïnvloedt het leven van werknemers en flexwerkers en bepaalt hoe sterk zij zich verbonden voelen met hun werkgever.’
‘Verder moeten interne processen zo eenvoudig mogelijk zijn. Dit kan door standaardisatie en digitalisering. Het is belangrijk om te praten over end-to-end procesintegratie in de hele organisatie. Beperk dit niet tot HR, financiën of operations.’
Op basis van het bovenstaande geeft Kadam aan dat een geïntegreerde IT-architectuur nodig is om bedrijfsprocessen end-to-end te ondersteunen.
Tenslotte goede data. Dit heeft twee doelen volgens Kadam: 'De processen ondersteunen en, nog belangrijker, organisaties in staat stellen om snel goed onderbouwde beslissingen te nemen.
Kadam: ‘Ik denk dat de visie moet zijn dat je wilt begrijpen hoe de toekomst van je organisatie eruitziet: waar gaat het naartoe? Het is nog te vroeg om te kunnen stellen dat de coronacrisis als een versneller werkt waardoor verbeteringen makkelijker te realiseren zijn. De ergste paniek lijkt nu wel voorbij maar CFO's zijn over het algemeen nog niet op weg naar de volgende fase. Maar goed, deze visie geeft wel focus en kan leiden tot het besluit dat een bedrijf zo flexibel mogelijk wil zijn. Wat is het nieuwe businessmodel dat daarbij goed past? Welke inzichten zijn nodig om een dergelijk businessmodel te ondersteunen? Over welke data willen we snel kunnen beschikken om snel te kunnen inspelen op een plotselinge verandering in de marktsituatie? En wat zijn daarvoor de goede ondersteunende systemen en architectuur?’
Kadam: ‘Zeker niet. Medewerkers vormen de kern. Maar technologie is een belangrijk instrument als je wendbaarder en flexibeler wilt zijn. Het is een manier om diverse obstakels in een keer uit de weg te ruimen. Technologie helpt werknemers om hun taken op een eenvoudige en efficiënte manier uit te voeren. Het biedt de realtime gegevens die nodig zijn om het werk te doen en het vermindert het aantal stappen in het werkproces. Dat verhoogt de tevredenheid van medewerkers en versterkt de band met de organisatie. Als ik het over technologie heb, specifiek voor uitzendbureaus, denk ik eerlijk gezegd in de eerste plaats aan mobiele cloud-oplossingen. De architectuur van cloudoplossingen kan, mits op de juiste manier gebruikt, zorgen voor een naadloze interactie tussen medewerkers in realtime.’
Kadam: ‘De meeste uitzendbureaus zijn klein of middelgroot, en werken met oudere eigen applicaties. Deze zijn niet alleen een financiële last, maar ook een hindernis voor het veranderen van businessmodellen. Cloud neemt die hindernis weg. Cloud-oplossingen zijn toekomstbestendig, je werkt altijd met de nieuwste software, dus elke bugfix of nieuwe functie is automatisch beschikbaar voor de medewerkers. Een traditionele IT-afdeling is niet meer nodig. De aanschaf van nieuwe software of upgrades behoort tot verleden. De tijd en kosten die gemoeid zijn met het upgraden van software zijn een fractie in vergelijking met de oude ‘on-premises-software’. Dat alles zorgt dat de operationele kosten aanzienlijk dalen. Ook drijven cloudoplossingen een organisatie naar standaardisatie en eenvoudige best practice-processen. Dit helpt om de flexibiliteit te vergroten. Het synchroon met de markt op- of afschalen is daardoor een stuk eenvoudiger.’