Dit blijkt uit PwC’s jaarlijkse EMEA CIO Survey, waaraan 705 CIO’s deelnamen, onder wie dertig uit Nederland.
De CIO verschuift van technologiebeheer naar transformatie
De Nederlandse resultaten van PwC’s EMEA CIO Survey laten zien hoe het mandaat van de CIO verandert. Naast betrouwbare, goed werkende IT-systemen wordt de CIO steeds vaker verantwoordelijk voor het realiseren van bedrijfsdoelstellingen. Die verschuiving hangt samen met de groeiende afhankelijkheid van technologie en de verwachtingen over de impact van AI.
Bijna de helft (47 procent) van de Nederlandse respondenten verwacht dat organisatiebrede transformatie over twaalf tot achttien maanden de belangrijkste taak van de CIO is. Dit sluit aan bij de trend in andere EMEA-landen. De CIO krijgt daarmee een nadrukkelijker bedrijfsgerichte rol: naast technologische expertise komt de nadruk sterker te liggen op het aanjagen van transformatie.
'Het profiel van de CIO verandert. Natuurlijk blijft technische kennis belangrijk, maar deze moet vertaald worden naar bestuursniveau als onderdeel van de transformatierol van de CIO. De kunst is om die twee bij elkaar te brengen: weten wat technologie mogelijk maakt en dat vertalen naar wat de business eraan heeft.'
PwC-expert Ragnar van der ValkAI moet groei opleveren, maar de basis ontbreekt vaak nog
AI is alom aanwezig, maar levert nog niet overal rendement op. Uit PwC’s AI performance studie bleek eerder dat slechts een kleine groep bedrijven AI weet om te zetten in aantoonbaar rendement. Veel organisaties missen nog een stevige basis om op voort te bouwen.
Nederlandse CIO’s lijken zich bewust van die uitdaging. Het bouwen van de kernfundamenten voor AI — data, platforms, architectuur en beveiliging — staat bij zestig procent van de Nederlandse respondenten in de top drie van investeringsprioriteiten. Ook opschaling en het versterken van AI-governance staan hoog op de lijst.
'De grote uitdaging voor CIO’s is dat iedereen vooruit wil met AI, terwijl de CIO namens de brede organisatie nog bezig is de basis op orde te krijgen. Tegelijkertijd is inmiddels wel duidelijk geworden dat te snel opschalen risico’s met zich meebrengt als die basis niet goed staat. Denk aan kwetsbare systemen en cybersecurity. De meeste CEO’s zijn daarom wel te overtuigen van de risico’s van te veel snelheid, maar willen ook niet achterlopen.'
Ragnar van der ValkAI opschalen vraagt inzet van de hele organisatie
Om waarde te creëren met AI is het cruciaal om AI-agents op te schalen. Deze agents voeren zelfstandig taken uit, met menselijke betrokkenheid (‘human in the loop’). Respondenten van de CIO Survey noemen de kwaliteit en beschikbaarheid van data als een van de belangrijkste belemmeringen voor opschaling.
Daarnaast noemen CIO’s de volgende barrières:
- Een gebrek aan vaardigheden in de organisatie.
- Integratie met bestaande systemen.
- Het operating model en verandermanagement.
- De betrouwbaarheid van AI-technologie en governance.
AI wordt nog te vaak ingezet om bestaande processen en de productiviteit te verbeteren, en te weinig voor reinvention: vernieuwing van het businessmodel.
'Als AI wordt ingebouwd in processen en beslissingen of als AI deze fundamenteel verandert, moeten ook de business, risk, security, finance, HR en andere functies meebewegen. Het is dus de organisatie als geheel die bepaalt of AI werkelijk onderdeel wordt van de dagelijkse bedrijfsvoering. Dan beweeg je van AI toevoegen aan de organisatie naar de organisatie vormgeven rond AI. Daarmee wordt de CIO de dirigent die de waarde van AI aantoont.'
Ragnar van der ValkDe kosten zijn zichtbaar, de waarde nog niet
Veel CIO’s zien de kosten van AI en het gebruik van modellen toenemen. De waarde is daarentegen nog onvoldoende zichtbaar, zeker in verhouding tot de gemaakte kosten. De CIO Survey laat zien dat ‘AI economics’ nog in de kinderschoenen staat.
Geen enkele Nederlandse respondent in dit onderzoek stuurt op zowel kosten als waarde. Slechts zeven procent voorspelt, budgetteert en optimaliseert het AI-gebruik (‘AI FinOps’). De overige respondenten zien de kosten pas achteraf. Het is navigeren in de mist: de organisatie beweegt vooruit, maar weet nog niet of zij de juiste richting kiest.
'In veel organisaties zit de CIO nog niet direct aan tafel bij de board, hoewel "reinvention" zonder technologie eigenlijk niet mogelijk is. Dit kan leiden tot sterke focus op kosten in plaats van wat AI de organisatie daadwerkelijk oplevert. Bovendien zitten veel organisaties nog in de pilotfase. Daar gaat het vaak nog niet om waarde, maar eerst om bewijzen dat iets kan en werkt.'
Ragnar van der ValkDownload het volledige onderzoek
EMEA CIO Survey 2027
Heb je vragen? Neem gerust contact op met:
Ragnar van der Valk
Partner Technology, PwC Netherlands
Ragnar leidt de technologie-praktijk bij PwC Nederland. Hij is gespecialiseerd in digitale transformaties. Met een achtergrond in organisatieverandering en strategisch management, gecombineerd met jarenlange ervaring in technische (IT-)omgevingen, slaat hij de brug tussen strategie en duurzame, slimme oplossingen.
