Consumentenmarkten in beweging: focus en overtuiging worden steeds belangrijker

De markt blijft veranderen. Kapitaal vindt steeds selectiever zijn weg naar investeringen. Focus, overtuiging en een goede voorbereiding maken dan ook het verschil. Nu het laatste kwartaal van 2026 nadert, zetten we de actuele trends af tegen de verwachtingen die we eerder voor 2026 deelden. 

Het speelveld: consumenten blijven besteden, maar vertrouwen nam af

De inflatie in Nederland daalde aanvankelijk, maar liep in de afgelopen maanden geleidelijk op tot ruim 3%. De consumentenbestedingen bleven gedurende 2026 groeien. Ook het reëel besteedbaar inkomen nam toe, mede dankzij de loonstijgingen uit nieuwe cao-afspraken.

Daar staat een sterke daling van het consumentenvertrouwen tegenover. In het voorjaar van 2026 halveerde het vertrouwen tot een niveau dat dicht bij de historische dieptepunten van 2022 lag. In de zomer trad enig herstel op. In juni liet het consumentenvertrouwen de grootste maandelijkse verbetering in ruim elf jaar zien. Toch ligt het vertrouwen nog altijd onder het niveau van begin dit jaar en ruim onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar.

De combinatie van stabiele consumentenbestedingen, laag consumentenvertrouwen en aanhoudende geopolitieke onzekerheid wijst op een kwetsbaarheid die dealmakers niet kunnen negeren.

2026 tot nu toe: dealvolume stabiel, transactiewaarde gedreven door grote deals

Dit sluit aan bij de K-shaped dynamiek die we eerder in onze bredere M&A-Outlook beschreven. Tegelijkertijd zijn consumentenmarkten stabieler gebleken dan sectoren als technologie, AI en energie.

De M&A-activiteit in Nederland bleef in het eerste halfjaar van 2026 over alle sectoren heen ongeveer gelijk aan die in dezelfde periode van 2025. Ook de totale transactiewaarde bleef grotendeels stabiel. De activiteit in het middensegment hield aan, terwijl het aantal zeer grote transacties afnam.

In consumentenmarkten lag het aantal transacties iets lager dan de eerste helft van 2025, maar nam de gemiddelde transactiewaarde toe. Dat kwam door een beperkt aantal grotere strategische transacties. Daarmee zet de verschuiving door naar bedrijven die de strategische focus van een portefeuille kunnen aanscherpen, schaal kunnen toevoegen of de positie in een categorie kunnen versterken.

De overname van de Nederlandse voedingsactiviteiten van Unilever door het Amerikaanse McCormick, met een waarde van 45 miljard dollar, is hiervan het meest in het oog springende voorbeeld. De transactie sluit aan bij de verdere stroomlijning van de portefeuille van Unilever.

Deze polarisatie bepaalt steeds meer de vooruitzichten voor de Nederlandse markt. Kopers richten zich vooral op weerbare bedrijven met een sterke positie in hun categorie, sterke consumentenrelaties of meer grip op de toeleveringsketen. Bedrijven die zich onvoldoende onderscheiden of geen overtuigende strategische onderbouwing hebben, hebben daarentegen meer moeite om biedingen aan te trekken. Deze ontwikkeling is sterker dan eerder verwacht.

Thema's die de dealactiviteit bepalen: van verwachting naar praktijk

In onze eerdere vooruitblik op 2026 benoemden we verschillende thema's die naar verwachting de M&A-markt voor consumentenbedrijven zouden beïnvloeden. Het jaar tot nu toe laat zien hoe deze thema's zich vertalen naar concrete transacties.

Gezondheid en welzijn als motor voor deals

Consumenten zijn steeds bewuster bezig met hun gezondheid, bijvoorbeeld door minder suiker te eten, vaker voor plantaardige voeding te kiezen en meer aandacht te hebben voor hun eiwitinname en functionele gezondheidsoplossingen. Uit PwC's Voice of the Consumer 2026-onderzoek onder ruim 21.000 consumenten in 27 landen, waaronder Nederland, blijkt dat gezondheid steeds meer onderdeel wordt van het dagelijks leven.

Het gebruik van GLP-1-medicatie, geneesmiddelen die onder meer de eetlust remmen en worden ingezet bij diabetes en gewichtsverlies, is in Nederland vooralsnog beperkt. Maar de bekendheid met deze behandelingen is groot. 77% van de Nederlandse consumenten kent GLP-1-medicatie. Als het gebruik verder toeneemt, zal dat gevolgen hebben voor consumentengedrag en -bestedingen.

Voor kopers zijn gezondheid en welzijn daarom méér dan een ontwikkeling binnen één categorie. Deze bredere ontwikkeling creëert M&A-kansen in merken met een gezonder aanbod, functionele voeding en andere gezondheidsgerichte consumentenbedrijven.

Recente transacties illustreren de breedte van deze ontwikkeling. Healthcare Brands Group heeft via meerdere overnames een platform voor consumentengezondheid opgebouwd. Vitamin Well nam het door Waterland gehouden Empwr over, een producent van functionele repen.

Ook FrieslandCampina speelt in op deze verandering in consumentengedrag. Het bedrijf nam het Amerikaanse Wiscon Whey Protein over om zijn positie in eiwitten en probiotica verder te versterken. We verwachten dat de belangstelling voor deze categorie aanhoudt, omdat private-equitypartijen en strategische kopers toegang zoeken tot deze snelgroeiende markt.

Focus en schaal in food & beverage

Bedrijven gebruiken M&A niet alleen om hun activiteiten te transformeren en op te schalen, maar ook om een gerichtere en wendbaardere portefeuille op te bouwen.

De overname van het Canadese beursgenoteerde SunOpta door Refresco voor 674 miljoen euro laat zien hoe Nederlandse consumentenbedrijven internationale schaal opbouwen in gezondheidsgerichte categorieën. In de ingrediëntenmarkt zien we een vergelijkbare ontwikkeling. Met de overname van het Nederlandse Fromatech versterkte Mane Ingredients zijn positie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Toegang tot specifieke ingrediënten en expertise op het gebied van productontwikkeling en formulering wordt steeds belangrijker naarmate consumentenvoorkeuren veranderen.

In food & beverage wordt M&A dan ook steeds vaker ingezet om posities in groeicategorieën te versterken, expertise op het gebied van productontwikkeling en formulering op te bouwen en internationale schaal te vergroten. De strategische waarde zit daarbij niet alleen in extra omzet, maar vooral in het opbouwen van portefeuilles die sneller kunnen inspelen op veranderende consumentenvoorkeuren.

Beauty: onderscheidend vermogen telt

Naast gezondheid en welzijn tonen kopers steeds meer belangstelling voor wetenschappelijk onderbouwde, premium- en professionele beautyproducten. Merken die hun effectiviteit kunnen aantonen met klinisch bewijs of eigen formuleringen, zijn aantrekkelijker voor investeerders.

De overname van Olaplex door Henkel in de eerste helft van 2026 illustreert deze ontwikkeling. Hoewel geopolitieke ontwikkelingen en consumentenbestedingen invloed zullen hebben op het moment waarop transacties plaatsvinden, zien we blijvende kansen voor beautybedrijven met een duidelijk onderscheidend vermogen.

Retail volgt de klant – en diens data

Retailers staan onder druk nu consumenten prijsbewuster worden en hun aankoopgedrag snel verandert. E-commerce groeit in Nederland nog altijd sneller dan fysieke retail, terwijl discounters hun marktaandeel verder hebben vergroot.

De sterkste strategische aanleiding voor een retail transactie draait daarom steeds vaker om meer grip op de klantrelatie. Denk aan toegang tot informatie over de vraag, distributiekanalen en loyaliteitsdata, en aan de mogelijkheid om consumenten over verschillende kanalen, formats en geografische markten heen te volgen. De transactie rond Mr Marvis is hiervan een recent voorbeeld. Digitale mogelijkheden en klantinzichten zijn daarmee voor kopers een essentieel onderdeel van het waardecreatieplan, en niet slechts een operationele aanvulling.

Opvolging zorgt voor nieuw aanbod op de markt

Een generatie bedrijven in handen van oprichters en families komt voor een opvolgingsvraagstuk te staan. Dat speelt met name in Nederland, waar veel bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie, retail en horeca in familiehanden zijn. Naar verwachting komen daardoor meer bedrijven op de markt, bijvoorbeeld omdat eigenaren hun activiteiten willen vereenvoudigen, liquiditeit willen vrijmaken of een oplossing zoeken voor de opvolging.

Voor kopers ligt de kans steeds vaker in het vroeg opbouwen van relaties: door familie- en oprichtersbedrijven al vóór de start van een formeel verkoopproces te identificeren, vroegtijdig inzicht te krijgen in de motieven voor opvolging en samen met de eigenaar een geloofwaardig transitieplan vorm te geven, voordat de waardering het gesprek volledig gaat bepalen.

De druk op private equity om belangen te verkopen vergroot het aanbod. De gemiddelde houdperiode is opgelopen tot circa 6,5 jaar en bij sommige consumentenbedrijven in handen van private equity naderen de verlengingen hun grenzen.

Vooruitblik: met overtuiging handelen

De Nederlandse consumentenmarkt voor M&A zal in de resterende maanden van 2026 en in 2027 naar verwachting selectief blijven, maar voor kopers met een duidelijke focus en overtuiging dienen zich nieuwe kansen aan. De afgelopen jaren hebben één ding duidelijk gemaakt: de markt verandert snel en van ‘normale’ marktomstandigheden is geen sprake meer. Wie wacht op het perfecte moment, loopt het risico achterop te raken bij bedrijven die wel klaarstaan om doelgericht in actie te komen.

Voor dealmakers ligt het voordeel bij partijen die vroeg relaties opbouwen, hun waardecreatieplan kritisch toetsen voordat zij potentiële overnamekandidaten benaderen en klaarstaan om toe te slaan zodra strategisch aantrekkelijke bedrijven op de markt komen. Naarmate meer kansen ontstaan door portefeuilleanalyses, opvolgingsvraagstukken en veranderend consumentengedrag, wordt slagvaardige uitvoering minstens zo belangrijk als de bereidheid om deals te doen.

In een markt die steeds selectiever wordt, is voorbereiding niet alleen een manier om risico’s te beperken. Een goede voorbereiding stelt kopers juist in staat om met overtuiging te handelen zodra de juiste kans zich aandient.