Kosteloos apparatuur uitlenen is geen fictieve dienst

Mercedes-Benz AG (Mercedes-Benz) is een in Duitsland gevestigde autofabrikant en die voor haar productieactiviteiten in Roemenië voor btw-doeleinden is geregistreerd. Mercedes-Benz heeft een deel van de productie van auto-onderdelen uitbesteed aan Roemeense onderaannemers. 

Mercedes-Benz kocht apparatuur en matrijzen (apparatuur) van verschillende leveranciers buiten Roemenië en stelde deze vervolgens kosteloos ter beschikking van haar onderaannemers. Zo wilde zij de financiële risico's beperken en de controle over de productieapparatuur behouden. In ten minste één geval leverde en factureerde de onderaannemer de geproduceerde onderdelen aan de leverancier van de apparatuur, die de onderdelen vervolgens aan Mercedes-Benz leverde. 

De Roemeense wetgeving sluit een fictieve dienst uit voor zover de onderaannemer de kosteloos ter beschikking gestelde apparatuur uitsluitend gebruikt voor leveringen of diensten ten behoeve van de eigenaar van de apparatuur. De Roemeense belastingdienst leidde hieruit af dat er een rechtstreekse factureringsrelatie moet bestaan tussen de onderaannemer en Mercedes-Benz als eigenaar van de apparatuur. 

De vraag is of Mercedes-Benz een fictieve dienst verricht door de apparatuur kosteloos ter beschikking te stellen van haar onderaannemers. Daarnaast is de vraag in hoeverre het van belang is dat er geen rechtstreekse factureringsrelatie bestaat tussen Mercedes-Benz en haar onderaannemer. 

Bedrijfsdoeleinden

Het Gerecht herhaalt dat het kosteloos ter beschikking stellen van goederen op zich geen dienst oplevert die art. 26(1) Btw-richtlijn gelijkstelt met een dienst onder bezwarende titel. Dat is alleen het geval wanneer de terbeschikkingstelling andere dan bedrijfsdoeleinden van de belastingplichtige dient. Een handeling dient bedrijfsdoeleinden als zij de goede werking en de rentabiliteit van de belastingplichtige waarborgt of, meer in het algemeen, als de belastingplichtige haar verricht ten behoeve en in het belang van de onderneming. 

Volgens het Gerecht is tooling in beginsel een belangrijk onderdeel van de voertuigproductie. Mercedes-Benz gebruikt de apparatuur om onderdelen te vervaardigen die zij in haar auto's inbouwt, en heeft er dus belang bij dat de onderdelenfabrikanten deze onderdelen volgens haar precieze specificaties vervaardigen. Dit blijkt ook uit het feit dat Mercedes-Benz de apparatuur aanschafte en ter beschikking stelde om de financiële risico's te beperken, en dat zij eigenaar van de apparatuur blijft. 

Exclusief gebruik van de apparatuur

De verwijzende rechter moet vaststellen of de terbeschikkingstelling van de apparatuur daadwerkelijk ten goede kwam aan de economische activiteit van Mercedes-Benz. Hij moet met name nagaan of uitsluitend Mercedes-Benz de onderdelen gebruikte die met de apparatuur zijn vervaardigd. Is dat het geval, dan is de terbeschikkingstelling van de apparatuur aan de onderaannemer geen fictieve dienst. 

Factureringsrelatie

Het Gerecht oordeelt verder dat het voor de vraag of Mercedes-Benz de apparatuur voor andere dan bedrijfsdoeleinden ter beschikking stelde, niet doorslaggevend is of er een factureringsrelatie bestaat tussen Mercedes-Benz als autofabrikant en de onderaannemer. Een andere uitleg naar Roemeens recht verandert dat niet, omdat de lidstaten de Btw-richtlijn uniform moeten toepassen.

De zaak Mercedes-Benz AG is relevant voor alle partijen die met onderaannemers werken, zoals loonfabrikanten of contractfabrikanten, en die hun kosteloos apparatuur ter beschikking stellen voor gebruik in hun productie- of logistieke processen. De zaak is ook relevant voor partijen met een afwijkende toeleveringsketen, waarin de onderaannemer de geproduceerde goederen niet rechtstreeks aan de opdrachtgever levert of factureert.

Het arrest maakt duidelijk dat het enkel kosteloos ter beschikking stellen van goederen niet tot een fictieve dienst leidt. Wel moet je aantonen dat de terbeschikkingstelling bedrijfsdoeleinden dient. Dat verband kan verbroken worden als niet uitsluitend de eigenaar de kosteloos ter beschikking gestelde goederen of diensten voor zijn bedrijf gebruikt. Daarom is het relevant om de bedrijfsdoeleinden aan te kunnen tonen. Profiteren naast de fabrikant ook andere partijen, dan kan er sprake zijn van een fictieve dienst waarover je btw verschuldigd bent. In de meeste gevallen kun je die btw niet aftrekken.

Verder maakt het arrest duidelijk dat de factuurstroom tussen de onderaannemer en de fabrikant niet doorslaggevend is voor de vraag of de kosteloze terbeschikkingstelling bedrijfsdoeleinden dient. Een afwijkende toeleveringsketen verbreekt dat verband dus niet op zichzelf. Het arrest van het Gerecht lijkt dan ook niet te vereisen dat je je factuurstromen aanpast.