Als het aan de jonge professionals van Nederlandse bedrijven ligt, moet de overheid voor een goed ondernemingsklimaat voorspelbaar beleid voeren en ervoor zorgen dat jong, internationaal talent hier tot bloei kan komen. Bedrijven moeten op hun beurt transparant zijn over hun doen en laten, hun 'fair share' aan belastingen betalen en investeren in de omgeving om hen heen. PwC-hoofdeconoom Barbara Baarsma ziet dat jongeren graag willen meepraten over het verbeteren van het ondernemingsklimaat en het vertrouwen tussen bedrijfsleven en de maatschappij.
Half oktober nam de Tweede Kamer een motie aan over de totstandkoming van een ondernemingsakkoord; een overeenkomst tussen bedrijven en overheid met afspraken om het ondernemingsklimaat te verbeteren. Wat moet er volgens jonge professionals in een dergelijk akkoord staan? Wat zijn de prioriteiten die ondernemers en overheid gezamenlijk moeten oplossen? Tijdens een PwC-event voor jonge professionals van verschillende bedrijven over de toekomst van de hightech-maakindustrie, leggen we die vragen voor aan de deelnemers.
Wie langs de jonge professionals loopt tijdens de bijeenkomst in Rotterdam hoort het meteen: hier is een internationaal gezelschap bijeen. Het is niet zo gek dus dat de deelnemers, anders dan een deel van de Tweede Kamer, warm voorstander zijn van het internationale karakter van ons onderwijs. Niet als doel op zich, maar om de talentpool in Nederland te vergroten. Zij merken elke dag dat hun werkgevers zitten te springen om goedopgeleide werknemers. Ze pleiten daarom voor verhoging van de kwaliteit van het (technisch) onderwijs en voor behoud van Engelstalige studieprogramma's op scholen en universiteiten, vooral in technische vakken
'Maak Nederland wereldwijd zichtbaarder als een geweldige plek om te werken en verbeter de prikkels om talent uit het buitenland aan trekken', zeggen de deelnemers aan het PwC-event. De omstreden ‘30%-regeling’ – de regeling die bepaalt dat buitenlandse werknemers onder voorwaarden vijf jaar lang belastingvrij een vergoeding krijgen van maximaal dertig procent van hun loon en die in oktober 2023 door een meerderheid van de Tweede Kamer werd versoberd - willen zij niet afschaffen maar hervormen. Dat dit belastingvoordeel na vijf jaar abrupt eindigt wordt door sommigen opgevat als een soort 'vijfjarig contract' met Nederland. Het geleidelijk verlagen van de 30%-regeling naar twintig procent en tien procent en het uitspreiden van dit voordeel over een langere periode dan vijf jaar kan expats stimuleren om langer in Nederland te blijven, waardoor er een diepere band met het land kan ontstaan.
Het vertrouwen tussen het bedrijfsleven en de maatschappij, dat is een van de belangrijkste aandachtspunten voor de jonge professionals tijdens de Rotterdamse bijeenkomst. Ze leggen de nadruk op het belang van transparantie, van dingen uitleggen die bedrijven doen en de helpende hand bieden aan de samenleving bij het oplossen van problemen. De deelnemers wéten dat de arbeidsmarkt krap is en dat Nederlandse bedrijven staan te springen om hoogopgeleid, technisch geschoold talent. Ze ervaren tegelijkertijd regelmatig het wantrouwen van de maatschappij omdat een deel van die maatschappij hen mede de schuld geeft van problemen als de huizencrisis en de lange files. Daarnaast: ze weten dat de politiek niet opkomt voor een bedrijf dat 'last' veroorzaakt, wel voor een bedrijf dat midden in de samenleving staat.
En dus moeten bedrijven transparant zijn, actief de communicatie opzoeken en uitleggen waar ze mee bezig zijn. Investeer en geef terug aan de gemeenschap. Zorg ervoor dat je een 'goede buur' bent in het gebied waar je actief bent en draag bij aan lokale en nationale projecten, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk of door de overheid te helpen bij het oplossen van de wooncrisis. Dat is het devies.
Aanleiding voor het event was het PwC-rapport Made in NL dat gaat over de grote waarde van de hightech-maakindustrie voor Nederland, maar tegelijk ook wijst op de grenzen waar deze sector en overigens ook vrijwel alle andere sectoren tegenaan lopen. Het bedrijfsleven kan die problemen niet alleen oplossen, de overheid ook niet. Daarom is het zo belangrijk dat hier afspraken over komen in een ondernemingsakkoord. De slotboodschap van de jonge talenten: nodig ook jongeren uit om input te geven.
Hoofdeconoom, PwC Netherlands
is hoofdeconoom van PwC Nederland en geeft in deze rol leiding aan het economisch bureau van PwC. Sinds 2009 is zij hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast vervult zij verschillende maatschappelijke nevenfuncties. Zo is zij voorzitter van de Bankraad van DNB en lid van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap.