Regeldruk kost Nederlandse economie jaarlijks €16,8 miljard

Uit het onderzoek blijkt dat de totale nalevingskosten tussen 2013 en 2024, gecorrigeerd voor inflatie, met 28 procent zijn toegenomen. Gemeten als aandeel van de totale arbeidskosten had Nederland in 2024 de hoogste nalevingslast van alle EU-27-landen. Daarnaast laat het onderzoek zien dat in meerdere sectoren, waaronder de bouw, energie, industrie en financiële dienstverlening, de nalevingskosten sneller stijgen dan de arbeidsproductiviteit. Hierdoor groeit het deel van de arbeidskosten dat samenhangt met naleving sneller dan de arbeidsproductiviteit. 

Het onderzoek meet uitsluitend de directe nalevingskosten die voortkomen uit de inzet van arbeid. Opportuniteitskosten, kosten van compliancesystemen, gederfde investeringen en de kapitaalkosten van middelen die voor naleving worden ingezet, zijn niet meegerekend. De daadwerkelijke economische kosten van regelgeving liggen daardoor hoger. 

“Politici, beleidsmakers en economen zoeken naar manieren om de productiviteitsgroei aan te jagen, omdat toekomstige welvaart steeds meer van productiviteitsverbetering afhankelijk is. Tegelijkertijd laat ons onderzoek zien dat een groeiend deel van de beroepsbevolking zich bezighoudt met regelgeving en naleving.”  Volgens Barbara Baarsma, hoofdeconoom bij PwC Nederland loopt de Nederlandse economie potentieel veel mis, wanneer schaarse arbeid verschuift van innovatie en ondernemerschap naar het naleven van regels.

Zakelijke dienstverlening en financiële sector grootste kostenposten 

Binnen de private sector komen de hoogste nalevingskosten voor rekening van de gespecialiseerde zakelijke dienstverlening (€2,9 miljard per jaar) en de financiële sector (€1,2 miljard per jaar). Een deel van deze kosten ontstaat doordat bedrijven in de zakelijke dienstverlening compliancewerk uitvoeren voor klanten in andere sectoren.  

De totale nalevingskosten in de private sector bedragen €9,1 miljard per jaar. Anders dan in de publieke sector, waar het ontwikkelen, invoeren en handhaven van regelgeving onderdeel zijn van de kerntaak, kunnen deze middelen in het bedrijfsleven niet worden ingezet voor productontwikkeling, innovatie of andere productieve activiteiten. 

Inzicht in impact wet- en regelgeving 

Met de publicatie van dit onderzoek wil PwC feitelijk inzicht bieden in de omvang van een deel van de kosten die samenhangen met het naleven van wet- en regelgeving. Het rapport beoogt een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke en politieke debat over effectievere en slimmere regelgeving, arbeidsproductiviteit en het investeringsklimaat in Nederland.