Meiden centraal op de Cruyff Courts

Sport helpt meiden hun talenten te ontdekken en meer zelfvertrouwen te krijgen. De Johan Cruyff Foundation zet zich hier actief voor in. Samen met PwC ontwikkelt de Foundation een online inclusietraining voor coaches, met praktische tips om inclusiever te coachen. Dit kan ervoor zorgen dat meer meiden meedoen op de Cruyff Courts en zo bijdragen aan gelijke kansen.

Al meer dan twintig jaar heeft PwC een partnership met de Johan Cruyff Foundation (JCF). Hun wereldwijde missie ‘Creating Space for children’, sluit perfect aan bij onze purpose om te bouwen aan vertrouwen in de samenleving en het oplossen van belangrijke problemen. Nu blijkt dat maar 24 procent van de gebruikers van de 200 Cruyff Courts in Nederland een meisje is. Het streven van de Foundation is daarom om in 2030 net zoveel meiden als jongens te laten sporten op de Cruyff Courts (50/50); een concrete stap richting gendergelijkheid in de sport.

Kennis en expertise inzetten

Judith de Haan, manager Publieke Sector bij PwC: ‘Diversiteit, gelijkheid en inclusie van vrouwen is voor PwC een belangrijk onderwerp. Het idee van de JCF om meiden in beweging te krijgen, sprak ons daarom erg aan. In dit project ondersteunen we de Foundation met kennis en expertise. Die zetten we niet alleen in voor het onderzoek, maar ook voor het opzetten van een online trainingsmodule voor de Cruyff Court-coaches. Daarbij nemen we onze ervaring uit andere inclusie-projecten mee. 

In de eerste fase van dit programma heeft PwC onderzoek gedaan naar de ervaringen van meiden en coaches met de sportactiviteiten op de Cruyff Courts, en naar factoren die deelname van meiden stimuleren of belemmeren. Dit biedt een helder beeld van de kansen en uitdagingen. 

Cruyff Courts als katalysator

Nu draait het niet alleen om gelijke toegang, maar ook om het aanpakken van een maatschappelijk probleem als beweegarmoede. Juist in wijken waar kansen ongelijk verdeeld zijn, kan een plek als het Cruyff Court het verschil maken tussen langs de zijlijn blijven staan of daadwerkelijk meedoen.  

‘De Cruyff Courts fungeren als katalysator voor de aandachtswijken waarin ze staan, omdat je de mogelijkheid voor sport en spel dichterbij brengt’, vertelt JCF’s teamleider sportieve buitenruimte Ivo Tiemessen vanuit de thuisbasis van de Foundation in het Olympisch Stadion in Amsterdam. ‘Vaak is de afstand of een lidmaatschap van een sportvereniging al een obstakel voor jongeren uit aandachtswijken. De Cruyff Courts liggen naast de voordeur van de doelgroep, wat de drempel verlaagt om te gaan sporten. Daarbij kunnen meiden nog wel wat hulp gebruiken. We moeten de mindset doorbreken dat buiten spelen vooral iets is voor jongens.’ 

Zorgen over de veiligheid 

‘Meer dan de helft van de meiden vinden voetbal óók heel leuk’, vult PwC consultant Publieke Sector Noah Leenders aan. ‘Als er veel jongens op het veld staan, kan dat voor meiden spannend zijn en sluiten sommige meiden liever pas aan nadat ze even hebben kunnen oefenen en zich zekerder voelen.’ 

Uit de nulmeting komt naar voren dat 62 procent van de meiden vaker zou willen sporten op de Cruyff Court. Toch is er een aantal factoren dat meiden tegenhoudt om vaker buiten te spelen. Zo voelt de helft van de meiden die deelnamen aan het onderzoek terughoudendheid door het grote aantal jongens. Meisjes zijn ook bang om ‘niet cool’ gevonden te worden en zijn soms gewoon verlegen. Daarnaast vormen ouders weleens een barrière vanwege zorgen over de veiligheid.  

Meiden vragen om een andere benadering 

De coaches op de Courts kunnen een sleutelrol spelen om het gevoel van sociale veiligheid te vergroten. Tiemessen: ‘Voor coaches is het ook belangrijk te beseffen dat meiden vragen om een andere benadering dan jongens. Jongens geef je een bal en die gáán en stellen verder geen vragen. Terwijl meiden eerst met elkaar willen onderzoeken wat ze gaan doen. De sociale contacten en het onderlinge vertrouwen zijn voor hen belangrijk. Dat vraagt ook om een andere benadering door de coach.  

Daarom doen we op de Courts ook meer dan sport. We dagen de kinderen uit de buurt uit om zelf events te organiseren. Voor meiden kan dat een modeshow zijn of een kookworkshop. Op die manier kunnen we meer meiden aantrekken. En die gaan daarna dan ook in hun eigen tijd naar de Court. Het doel is dus om de drempel te verlagen.’ 

De hele wijk in beweging krijgen 

‘Met de online trainingsmodule die we ontwikkelen willen we coaches meer concrete handvatten geven om meiden beter te betrekken.’ licht Tiemessen toe. ‘Het is belangrijk dat het goed landt bij de coaches, want zij kunnen de hele wijk in beweging krijgen. Je ziet in de praktijk dat als het leuk voor meiden is, ze echt wel komen. Maar dan moeten de coaches hun aanpak wél een beetje veranderen. En daar gaat die online trainingsmodule bij helpen.’ 

De Haan ziet dat positief in: ‘De coaches die we spraken voor het onderzoek vonden het fijn dat ze al bij de start werden betrokken bij dit project. Ze wilden graag dat we meisjes ook vanaf het eerste moment betrekken in het onderzoek, om op te halen wat zij belangrijk vinden. En dat hebben we  gedaan.’ 

Praktische handvatten met de trainersmodule 

Eén van die coaches is Suzanna Deckers, sportbegeleidster bij de gemeente Hoorn. Zij is met haar collega’s actief op de vier Cruyff Courts in Hoorn. ‘Het mooie is dat als je meiden naar buiten krijgt, je ziet dat ze vertrouwen krijgen in de omgeving waarin ze zich begeven. Op de Courts zie je dat ze hun talenten ontdekken en leren dat ze meer kunnen dan ze denken. Daardoor groeit hun zelfvertrouwen en worden ze mentaal meer weerbaar. Je ziet ze gewoon groeien’  

We hebben nu een groep van 52 meiden waar we verschillende activiteiten mee doen. We doen niet alleen sport- en beweegactiviteiten, maar ook een workshop acrylnagels of tekenen. Nu zie je dat meiden het vaak nog eng vinden alleen te komen. Wat dat betreft werkt de persoonlijke aanpak beter dan een flyer. De online trainingsmodule die nu in ontwikkeling is, kan praktische handvatten bieden om meiden nóg beter te betrekken. Ook voor nieuwe coaches is het fijn om deze kennis mee te krijgen.’ 

Tiemessen: ‘De online trainingsmodule willen we nog voor de zomer testen onder coaches, zodat we ‘m in hat najaar kunnen uitrollen. Aan de hand van onze jaarlijkse impactmeting kunnen we dan nagaan of de meidenparticipatie stijgt. Wij gaan er in de tussentijd met PwC voor de volle honderd procent voor om dat te bereiken. 

We ontwikkelen trouwens ook andere initiatieven om meer meiden actief te krijgen. Naast de coach-module, hebben we ook een Heroes of the Cruyff Court-girls edition ontwikkeld, organiseren we lokale meiden-evenementen en een landelijke meidendag; allemaal onderdeel van het inlcusieprogramma dat PWC ondersteunt. 

Uiteindelijk gaat dit project over meer dan sport alleen. Het gaat over het gevoel van meisjes dat de buitenwereld ook voor hen is. Dat een veldje in de buurt niet alleen van jongens is, maar van iedereen. En als de doelstelling van 50/50 in 2030 wordt gehaald, dan is dat niet alleen een cijfer, maar het resultaat van iedereen die geloofde dat een gelijkwaardige speelruimte begint met gelijke kansen.'