Het regelgevingsklimaat rond due diligence in de toeleveringsketen is drastisch veranderd. Bedrijven moeten nu hun weg zien te vinden in een dicht web van elkaar overlappende vereisten, van de CSDDD en IRBC-kaders tot de Forced Labour Regulation van de EU. Voor leveranciers van hernieuwbare energie zoals Eneco wordt deze complexiteit nog vergroot door handelsspanningen die van invloed zijn op kritieke materialen in de wind-, zon- en batterij-toeleveringsketens.
“Zodra je bepaalde producten niet meer de Europese Unie in kunt krijgen, krijg je te maken met verstoringen en vertragingen in de manier waarop je je bedrijf wilt runnen. Dat brengt natuurlijk kosten met zich mee,” zegt Anna Bulzomi, director Sustainability bij PwC. Bulzomi adviseert Eneco over HREDD en wijst op het verbod op dwangarbeid voor goederen van buiten de EU als concreet voorbeeld van hoe mensenrechtenkwesties directe handelsbarrières vormen.
Deze context vraagt om een flexibele aanpak die verder gaat dan compliance en die verankerd is in de kernwaarden van het bedrijf. "We houden ons aan de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen met betrekking tot verantwoord ondernemen,” zegt Hedda Sasburg, projectleider HREDD bij Eneco. “Dit betekent dat we passende maatregelen moeten nemen wanneer we in het begin van de keten (in mijnbouw- of productielanden) risico's of impact constateren. Daarom nemen hebben we ons ook aangesloten bij het IRBC-convenant, zodat we de collectieve kracht ervan kunnen inzetten voor onderzoek en actie.”
Focussen op kosten en risico's
Een constante uitdaging bij de implementatie van HREDD in de toeleveringsketen is de verleiding om ‘elk probleem, overal’ aan te pakken – een werkwijze die teams met beperkte budgetten al snel te veel wordt. PwC heeft een methodologie ontwikkeld die volledig aansluit bij de normen voor verantwoord ondernemen, en die diverse datasets per regio en per probleem combineert. "Hoe groot is de kans op dwangarbeid, verkeerde afvalverwerking of vervuiling? Deze vraag moeten we beantwoorden aan de hand van verschillende gegevensbronnen", zegt Bulzomi. "Een ander belangrijk aspect is: hoe ernstig is het probleem en in hoeverre wordt het beïnvloed of veroorzaakt door Eneco?" voegt Sasburg toe. Voor elk issue en elke regio gebruikt het team van Eneco en PwC datasets van VN-organen, vakbonden, gerenommeerde onderzoeksgroepen en ngo's om de waarschijnlijkheid en ernst van een issue te beoordelen.
HREDD versterkt aanbestedingen
Naast kostenbeheersing en risicobeperking laten de ervaringen van Eneco zien hoe HREDD de bedrijfsgroei daadwerkelijk bevordert, met name wanneer deze afhankelijk is van het binnenhalen van nieuwe projecten via aanbestedingen. "HREDD is momenteel een essentieel criterium voor deelname aan aanbestedingen voor offshore windenergie,” legt Bulzomi uit. "Eneco zal meer successen gaan boeken, omdat de waarde van due diligence tot veel meer aanbestedingen leidt voor grootschalige projecten op het gebied van hernieuwbare energie."
In de praktijk betekent dit dat HREDD naast technische mogelijkheden en prijsstelling onderdeel wordt van Eneco's commerciële toolkit. "Onze zakelijke klanten hebben allemaal hun eigen duurzaamheidsbeleid en wettelijke verplichtingen; zij zullen steeds meer transparantie eisen over de aard van onze toeleveringsketens en onze inspanningen om HRE-risico's aan te pakken,” zegt Sasburg.
HREDD intern laten werken: cross-functionele afstemming
Misschien wel de belangrijkste les uit de eerste implementatiefase van Eneco is dat succesvolle HREDD niet kan functioneren als een op zichzelf staand duurzaamheidsinitiatief: de commerciële afdelingen moeten er vanaf dag één bij betrokken zijn. "Due diligence-inspanningen zijn vaak een eiland binnen het bedrijf,” stelt Bulzomi. "Het bewustzijn en de kennis bij de duurzaamheidsafdeling zijn zeer groot, maar de afdeling heeft maar weinig mogelijkheden om er in de toeleveringsketen daadwerkelijk wat mee te doen, omdat dit niet haar taak is." Om impact te creëren, moeten inkoop, asset management, de duurzaamheidafdeling en juridische zaken HREDD allemaal als onderdeel van hun kernverantwoordelijkheden zien. Vanuit dit geïntegreerde perspectief is HREDD niet langer een compliance-last, maar een strategisch instrument.
Geleerde lessen
- Stel een aanpak vast die due diligence benadert vanuit alle bedrijfsdimensies: kostenbeheersing, risicomanagement, groeikansen en het vermogen om vertrouwen op te bouwen bij stakeholders.
- Wees flexibel, zodat je je kunt aanpassen aan veranderende omstandigheden.
- Betrek verschillende afdelingen die te maken hebben met de waardeketens in een vroeg stadium bij het project.
- Gebruik huidige praktijken, activiteiten en systemen als basis voor verdere ontwikkeling.
- Werk aan betrokkenheid door je aan te passen aan de terminologie en bedrijfsconcepten van de business.
HREDD als concurrentievoordeel
Voor professionals op het gebied van inkoop, toeleveringsketens, bedrijfsvoering en juridische zaken die bezig zijn met dit soort ontwikkelingen, hebben de ervaringen van Eneco een duidelijke boodschap: veranker due diligence-inspanningen vanaf dag één in risicomanagement, kosten, groei en vertrouwen, zet je resources in voor echt belangrijke zaken en zorg voor cross-functioneel eigenaarschap. In deze tijd van strengere regelgeving en veranderende handelsdynamiek wordt HREDD op deze manier geen beperking, maar een concurrentievoordeel.
"Onze belangrijkste toegevoegde waarde was denk ik dat we het proces voor de organisatie als geheel hebben verduidelijkt, waardoor HREDD uit de sfeer van louter duurzaamheid werd gehaald en naar commercieel niveau werd getild,” zegt Bulzomi tot slot. "Maar dit zou niet mogelijk zijn geweest zonder Eneco, dat vanaf het begin geloofde in de waarde van een geïntegreerde aanpak." Sasburg voegt hieraan toe: "PwC heeft ook waarde toegevoegd door ons in het hele proces te begeleiden – beginnend met een breed perspectief op HRE-kwesties en door ons te helpen focus aan te brengen, terwijl we tegelijkertijd voldeden aan de OESO-richtlijnen."
Dit artikel is geschreven in samenwerking met Gerben Meijer, duurzaamheidsmanager bij Eneco en Hedda Sasburg, projectleider HREDD bij Eneco.
Meer weten? Neem contact op.
