Die kloof is meer dan een rapportagekwestie. Als de cijfers ook intern ontbreken, wordt het lastiger om duurzaamheidsinvesteringen te vergelijken, kapitaal toe te wijzen en de geclaimde waarde te onderbouwen.
De kloof zit vooral in weerbaarheid
Weerbaarheid is de snelst groeiende categorie waardeclaims binnen de expliciet in zakelijke termen geformuleerde claims: het aandeel binnen alle waardeclaims steeg van 34 procent in 2022 naar 43 procent in 2025. Maar juist die claims krijgen bijna nooit een getal: slechts 1 procent is gekwantificeerd. Bij omzet (ongeveer een op de zeven) en financiering (ongeveer een kwart) ligt dat hoger.
De precieze stijging hangt af van de gehanteerde definitie. Het aantal waardeclaims met een getal steeg met 9 procent, tegen 122 procent voor alle waardeclaims. De trend is robuust opwaarts, maar het aantal onderbouwde claims blijft ver achter.
Naast claims over de zakelijke waarde van duurzaamheid zijn ook veel duurzaamheidsambities en -doelstellingen onvoldoende cijfermatig onderbouwd. Er zijn 215.141 duurzaamheidscommitments onderzocht. Daarvan bevat 78 procent geen enkel getal. Slechts 3 procent noemt een nulmeting, een doel én een huidige waarde. Emissies is het enige thema waar het aandeel commitments met een getalsmatige onderbouwing duidelijk steeg: van 31,9 naar 34,4 procent. Dat is ook het thema met een gevestigde meetmethode en toenemende externe assurance.
Barbara Baarsma, Chief Economist bij PwC: ‘Een groot deel van de waarde die bedrijven claimen, is een verlies dat niet is opgetreden. Hoe bepaal je de waarde van een fabriek die niet overstroomt? Dat is lastig te bewijzen en makkelijk te betwisten.’
Waarom het zo moeilijk is de waarde van duurzaamheid te kwantificeren
Veel waarde is een vermeden verlies. Je moet dan aannemelijk maken wat er zónder een maatregel was gebeurd. Ook ontbreekt vaak een breed geaccepteerde en toegepaste meetmethode. Voor CO2 bestaat zo'n standaard wel, maar voor circulariteit en biodiversiteit is die minder gangbaar. Bovendien laten boekhoud- en managementsystemen meestal niet zien welk deel van de kosten en opbrengsten het gevolg is van een specifieke duurzaamheidsmaatregel. Om die financiële bijdrage vast te stellen, zijn aanvullende gegevens en analyses nodig.
Daar komt bij dat een gepubliceerd getal getoetst kan worden door accountants. Dat kan bedrijven terughoudend maken.
Financiële effecten moeten vaker worden gekwantificeerd
De Europese rapportageregels vragen bedrijven om de financiële effecten van duurzaamheidsrisico’s en -kansen in kaart te brengen. Bedrijven die al rapporteren, moeten de effecten vanaf boekjaar 2028 beschrijven en vanaf 2030 ook in cijfers uitdrukken. Voor bedrijven die later onder de regels vallen, gelden andere termijnen. Banken en investeerders vragen nu al om inzicht in financiële effecten.
Daarnaast is er druk van buiten: geopolitieke spanningen, de energieprijsschok van 2022, extreem weer en verstoorde toeleveringsketens. Ook het publieke debat over duurzaamheid is sterker gepolariseerd geraakt. Uit een eerdere sentimentsanalyse van PwC van meer dan 46.000 westerse nieuwsartikelen blijkt dat het sentiment rond duurzaamheid sinds 2020 negatiever is geworden en meer gepolariseerd is geworden.
‘Een businesscase is apolitiek’, zegt Baarsma. ‘Die laat zien dat je geld kunt verdienen op een manier die kan concurreren met andere investeringen. Dat is waarom het zo belangrijk is om wel te kwantificeren, ook al ontbreken er nog data.’
Van claim naar onderbouwde businesscase
Femke Helgers, partner Sustainability Strategy & Reporting bij PwC, adviseert duurzaamheid mee te nemen in investeringsbeslissingen. ‘Wacht niet tot alle data beschikbaar zijn. Begin met één concrete maatregel, breng de mogelijke effecten op kosten, opbrengsten en risico’s in kaart. Bereken vervolgens hoe die effecten uitpakken in verschillende scenario’s. Vergelijk de netto contante waarde met die van andere investeringen. Zo ontstaat een bandbreedte in plaats van één getal, die je jaarlijks kunt bijstellen en naast andere investeringen kunt leggen.’
Dat vraagt om samenwerking tussen diverse disciplines. ‘Om de financiële effecten echt te kwantificeren heb je de kennis nodig van duurzaamheid, financiën en risicomanagement’, zegt Helgers. ‘Die samenwerking is er niet automatisch.’ Ze geeft een voorbeeld: ‘Klimaatrisico’s kunnen de waarde van je bedrijfsmiddelen raken. Dan heb je klimaatscenario’s nodig, financiële kennis om de gevolgen voor je afschrijvingen te bepalen, en mensen uit je risicomanagementteam om het te koppelen aan je risicobereidheid.’
Wendy van Tol, partner Transformation Services bij PwC, ziet het als een veranderproces: ‘We gaan van doing good naar doing good business.’ Ofwel: van duurzaamheid als goede bedoeling naar duurzaamheid als onderdeel van de businesscase. ‘Als je wilt dat duurzaamheidsbeleid een bestuurswisseling overleeft, wil je dat het in een businesscase zit.’
Hoe PwC helpt
Wij helpen organisaties om duurzaamheidsrisico’s en -kansen te vertalen naar financiële effecten. Met scenarioanalyses en financiële modellering brengen we vervolgens mogelijke effecten op kosten, opbrengsten en risico’s in kaart. Zo krijgen bestuurders en investeerders een betere basis voor hun strategische keuzes en kapitaalallocatie.
De praktijk laat zien dat het kan. Bij duurzaamheidsgerelateerde leningen daalt de rentemarge als een doel wordt gehaald, en bedrijven rapporteren daarover. In de financiële sector is met data aangetoond dat duurzamere bedrijven een lager kredietrisico hebben. Ook in de logistieke sector kan een bredere financiële afweging tot andere keuzes in transportmiddelen leiden. Wie niet alleen naar de aanschafkosten kijkt, maar ook naar de onderhoudskosten, kan tot de conclusie komen dat een elektrisch voertuig financieel aantrekkelijker is. Tegelijkertijd kan daarmee de CO2-uitstoot omlaag.
Begin vandaag
Baarsma: ‘Zonder kwantificering blijft duurzaamheid een ambitie. Met kwantificering wordt het een bedrijfsbeslissing. De grootste bedreiging voor de duurzaamheidsagenda is niet een gebrek aan ambitie, maar een gebrek aan inzicht in de waarde die zij creëert.’
Wie nu begint, bouwt data, methoden en beleid op die benodigd zijn om de financiële waarde van duurzaamheid te onderbouwen. Zo wordt duurzaamheid niet alleen een ambitie maar ook een factor in investeringsbeslissingen en waardecreatie.
Meer weten?
Lees het volledige rapport en neem contact op met een PwC-expert om de financiële waarde van duurzaamheidsinitiatieven meetbaar te maken.
Download het rapport
The quantification gap
