Wat jouw bedrijf moet weten over de kansen én de regels

Defensie als groeimarkt

Publicatie
18 mei 2026

De verhoging van de defensie-uitgaven biedt grote kansen voor de Nederlandse maakindustrie. Tegelijkertijd stelt de defensiemarkt hoge eisen aan compliance, governance en ketenweerbaarheid. Bedrijven kunnen deze ontwikkelingen omzetten in duurzame groei – mits ze zich grondig voorbereiden.

Als gevolg van de oorlog in Oekraïne, toenemende geopolitieke spanningen en de wens van Europese landen om minder afhankelijk te zijn van andere grootmachten, verhogen zowel de Europese Unie als nationale overheden hun defensiebudgetten aanzienlijk. Ook Nederland zet stevig in op versterking van de krijgsmacht en wil de NAVO-norm van 3,5 procent van het bbp op termijn wettelijk verankeren.

Daarmee ontstaan ongekende kansen voor Nederlandse civiele maakbedrijven, technologiebedrijven en dienstverleners die willen toetreden tot de defensieketen. Ze moeten er zich wel terdege bewust van zijn dat de defensiemarkt vraagt om een hoge mate van compliance, governance en weerbaarheid van de toeleveringsketen.

SAFE-programma maakt defensieprojecten aantrekkelijker

Een belangrijke ontwikkeling voor bedrijven met ambities op het gebied van defensie is het Europese SAFE-programma (Security Action for Europe). Dit instrument moet lidstaten helpen om sneller en op grotere schaal te investeren in de Europese defensie-industrie. Het voor bedrijven meest interessante onderdeel van deze regeling is de btw-vrijstelling voor bepaalde defensieleveringen.

Zes belangrijke eisen voor toetreding tot de defensieketen

Hoewel er dus veel kansen liggen voor de maakindustrie, gelden binnen de defensiesector strenge eisen. Bedrijven moeten aantonen dat zij betrouwbaar, veilig en compliant kunnen opereren. Hierbij moet in ieder geval gedacht worden aan de volgende vereisten:

Het type product speelt een grote rol. Voor militaire producten, zoals wapensystemen of munitie, gelden bijvoorbeeld strengere eisen dan voor zogenoemde dual-use producten, die je zowel civiel als militair kunt inzetten.

De sector waarin een bedrijf actief is, is ook belangrijk. Kennisintensieve bedrijven, bijvoorbeeld op het gebied van software, AI of sensortechnologie, krijgen vaker te maken met eisen rond cybersecurity, data en intellectueel eigendom. Kapitaalintensieve productiebedrijven worden juist sterker beoordeeld op operationele continuïteit, kwaliteitscontrole en leveringszekerheid.

Exportcontrole is een van de belangrijkste compliance-thema’s binnen defensie. Bedrijven moeten kunnen aantonen dat zij voldoen aan nationale en internationale export- en douaneregels.

Defensieorganisaties verwachten een weerbare en betrouwbare supplychain. Dat betekent onder meer dat bedrijven inzicht moeten hebben in hun leveranciersnetwerk, geopolitieke afhankelijkheden moeten beperken en noodscenario’s moeten kunnen opvangen.

Ook de positie binnen de supply chain bepaalt welke verplichtingen gelden. OEM’s (Original Equipment Manufacturers) die eindproducten ontwerpen en assembleren, worden rechtstreeks beoordeeld door het ministerie van Defensie en moeten voldoen aan uitgebreide eisen op het gebied van governance, security en regelgeving. Ook voor leveranciers verderop in de keten kunnen strenge eisen gelden.

Defensie-opdrachtgevers willen zekerheid dat bedrijven geen ongewenste buitenlandse invloed kennen die risico’s kan opleveren voor nationale veiligheid. Transparantie in eigendomsstructuren, governance en besluitvorming wordt daarom steeds belangrijker. Daarnaast zien we ook een ontwikkeling richting nadrukkelijker eis voor transparantie van de waardeketen, zowel van de partijen, de activiteiten als de herkomst van de grondstoffen/ halffabricaten waar gebruik van wordt gemaakt. Vergelijkbaar aan de transparantie eis zoals we die kennen vanuit duurzaamheidswetgeving maar nu gericht op leveringszekerheid en strategische onafhankelijkheid.

Hoe PwC jouw organisatie kan ondersteunen

Voor veel organisaties is toetreding tot de defensiesector nieuw terrein. Het combineren van commerciële kansen met complexe regelgeving vraagt om een integrale aanpak. PwC ondersteunt bedrijven daarom bij het maken van een business case of het toepassen van een Defence Readiness Assessment: een gestructureerde beoordeling van de mate waarin jouw organisatie klaar is om binnen de defensieketen te opereren.

Zo’n assessment brengt onder meer risico’s en aandachtspunten in kaart op het gebied van governance, exportcontroles, supplychain, cybersecurity, eigenaarschap en compliance. Daarnaast helpt PwC jouw organisatie bij het ontwikkelen van een implementatie-roadmap om noodzakelijke verbeteringen door te voeren.