Meer waarde halen uit desinvesteringen (deel 5)

Drie factoren voor een succesvol afsplitsingsproces

Drie factoren voor een succesvol afsplitsingsproces
  • Publicatie
  • 12 feb 2024

Volgens PwC's Divestiture Study presteren bedrijven met actieve afsplitsingen 3,1 procent beter dan hun concurrenten. Een proactieve portfolioreview leidt tot een verbeterde strategische focus en het stroomlijnen van operaties en daarmee tot hogere langetermijnwaarde. Voor een succesvol afsplitsingsproces zijn drie factoren cruciaal, stelt PwC’s deals- en carve-outs-expert Maxime Stoopen: planning, uitvoering en werknemers.

Raamwerk voor planning, uitvoering en werknemers

Bedrijven nemen de beslissing om af te splitsen vaak op basis van reactieve overwegingen. Zij zien een afsplitsing als laatste redmiddel. ‘Bovendien geeft meer dan 75 procent van de respondenten aan dat ze te maken hebben met grote vertragingen tijdens het uitvoeringsproces’, vertelt Stoopen. ‘Dat leidt weer tot een afname van de dealwaarde. Om deze uitdagingen te overwinnen en met succes het afsplitsingsproces te doorlopen, kunnen bedrijven gebruikmaken van het zogenoemde Planning-Uitvoering-Werknemers-raamwerk (PUW-raamwerk).

Het PUW-raamwerk biedt richtlijnen voor een succesvolle desinvestering. De interactie tussen planning, uitvoering en werknemers is dynamisch en onderling verbonden. Effectieve planning legt de basis voor succesvolle uitvoering, terwijl rekening houden met de impact op werknemers zorgt voor een soepele overgang. Regelmatige communicatie en samenwerking tussen alle belanghebbenden tijdens de planning en de uitvoering zijn cruciaal tijdens het afsplitsingsproces.’

Planning

Het hebben van een toegewijd team en een gestructureerd portfolioreviewproces is essentieel voor het vroegtijdig identificeren van potentiële bedrijfsonderdelen voor afsplitsing. Dit verhoogt de kans het bedrijf te positioneren voor verkoop en daardoor een hogere waarde op de markt te realiseren. Bij het plannen en voorbereiden van een afsplitsing zijn de volgende stappen niet alleen essentieel, maar bovendien op elkaar afgestemd om een soepel afsplitsingsproces mogelijk te maken:

  • Definieer de transactieomvang vroegtijdig in het proces.
  • Ontwikkel richtlijnen voor de afsplitsing op vijf algemene onderwerpen:
    • Wettelijke structuur en financiën
    • Bestuur van de afsplitsing
    • Zelfstandig bedrijfsmodel
    • TSAs
    • Dag 1-gereedheid
  • Voer een grondige beoordeling van de gereedheid voor afsplitsing uit om vroegtijdig belangrijke problemen te identificeren en een duidelijk plan op te stellen om deze problemen op te lossen.
  • Wijs transitiemanagers op alle niveaus aan en richt een separaat team op om de organisatie te mobiliseren en daarmee een roadmap te creëren voor tax, legal en andere kritieke staffuncties.
  • Zet projectgovernance op en documenteer aannames zoals rollen en verantwoordelijkheden, mandaten, tijdlijnen en belangrijke mijlpalen.
  • Evalueer het huidige bedrijfsmodel op vijf dimensies (mensen, processen, contracten, activa en technologie). Dit is nodig voor een volledig inzicht in de operationele dynamieken, verstrengelingen en mogelijke gestrande kosten, die een belangrijke rol spelen in het nemen van beslissingen in het afsplitsingsproces.
  • Stel een multidisciplinair team samen om de transformatieve aard van een afsplitsing aan te pakken door primaire en ondersteunende functies op elkaar af te stemmen en ervoor te zorgen dat onderlinge afhankelijkheden worden begrepen.
  • Bereid (pro forma) historische afsplitsingsfinanciën voor om een volledig beeld te krijgen van de financiële positie en prestaties, zodat geïnformeerde besluitvorming mogelijk is en je inzicht krijgt in de financiële positie ervan.
  • Bereid je voor op zowel strategische als financiële koperscenario’s, zodat je in de beste positie aan de onderhandelingstafel kunt zitten en kunt reageren op onvoorziene kansen en uitdagingen.

Uitvoering

De uitvoeringsfase van de afsplitsing – van ‘ontwerp tot zelfstandigheid’ – kent meestal drie subfasen die synchroon lopen met het dealproces: 

  • Verfijn het zelfstandige bedrijfsmodel voor de afgesplitste onderneming en behandel daarbij aspecten zoals personeel, processen, contracten, activa en technologie.
  • Verfijn de afsplitsingsfinanciën om een volledig overzicht te krijgen van de financiële impact en welke partij deze kosten zal dekken, inclusief eenmalige en mogelijke gestrande kosten.
  • Update het scheidingsplan op basis van de daadwerkelijke koper, zodat het fungeert als een routekaart van de ‘huidige’ naar de ‘gewenste’ situatie. Adresseer eventuele capaciteitslacunes in de gewenste situatie en identificeer vereiste transitionele service afspraken (TSAs) om een soepele overgang te waarborgen.
  • Consolideer alle splitsingsinitiatieven in een samenhangend en uitvoerbaar plan om de afsplitsing effectief uit te voeren.
  • Stel een goed gedefinieerd plan op om na het sluiten van de deal de TSAs te managen, inclusief alle verantwoordelijkheden voor beide partijen.
  • Valideer de overgangsvereisten van de koper om een soepel overdrachtsproces te waarborgen.
  • Zorg voor essentiële middelen en stel retentie- en wervingsplannen op om ervoor te zorgen dat het juiste talent beschikbaar is voor de overgang en daarna.
  • Ontwikkel en voer dagelijkse vereisten uit voor alle functies om de operaties na de volledige overgang op gang te brengen.
  • Implementeer een mechanisme voor geschillenbeslechting van TSAs om eventuele potentiële conflicten of problemen tijdens de overgangsperiode aan te pakken.
  • Houd nauwlettend in de gaten dat je de TSAs tijdig beëindigt om een soepele loskoppeling te waarborgen van de ondersteuning van het moederbedrijf.
  • Initieer de activering van de zelfstandige status, wat een overgang naar een onafhankelijke operationele entiteit betekent.
  • Evalueer of de opgebouwde capaciteiten voldoen aan de vooraf gedefinieerde vereisten en separatieprincipes.
  • Zorg ervoor dat je de overgangsperiode succesvol afrondt en dat je alle noodzakelijke activiteiten voltooit om de zelfstandige status en de normale bedrijfsvoering te versterken.
  • Het afsplitsingsmanagementteam kan zich focussen op andere projecten en is niet langer nodig op een doorgaande basis.

Werknemers

Het erkennen van het menselijke aspect van afsplitsing - vertegenwoordigd door het ‘werknemerselement’ in het raamwerk – is erg belangrijk. Afsplitsingen brengen onzekerheid, emoties en extra werklast met zich mee. In een bedrijfsomgeving kan dit een belangrijke bron van traagheid zijn, wat leidt tot besluiteloosheid en uitstel van belangrijke strategische keuzes. Daarom is het essentieel werknemers betrokken en gemotiveerd te houden:

  • Definieer welke werknemers ‘op de hoogte moeten zijn’; de initiële afsplitsingsplanning kun je vaak uitvoeren met een paar aangewezen werknemers met diepgaande kennis van het bedrijf. Naarmate het dealproces vordert, kunnen zij helpen met de informatieverzoeken van potentiële kopers en het bedrijf klaarmaken voor verkoop.
  • Beheer de afsplitsing als een bedrijfsproces en richt werknemers en kapitaal op de juiste activiteiten op het juiste moment. Afsplitsingen falen zelden door een gebrekkige strategie. Het falen is vaak het gevolg van het niet tijdig en gecoördineerd uitvoeren van de strategie.
  • Ontwikkel een communicatieplan en begin vroeg met het uitvoeren van deze communicatie. Open en transparante communicatie houdt werknemers betrokken en gemotiveerd, wat essentieel is voor een soepele overgang en het minimaliseren van verstoringen.
  • Identificeer vroeg in het proces belangrijk talent en ontwikkel een retentieplan om cruciale kennis en expertise binnen de organisatie te behouden en zo de continuïteit van het bedrijf te waarborgen. Retentie kun je bereiken door het definiëren van een duidelijke loopbaanontwikkeling, het voeren van open gesprekken, het implementeren van adequaat verandermanagement en het uitkeren van bonussen.

Altijd op de hoogte

Meld u aan voor onze nieuwsbrief, de PwC Update

Nieuwsbrief

Meld je aan voor de PwC Update

Contact us

Casper  Scheffer

Casper Scheffer

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)61 394 96 57

Volg ons