Meer veiligheid: samenwerking in wisselende coalities

Na jaren van bezuinigingen trekt het kabinet weer extra budget uit voor veiligheid. Tegelijkertijd kondigt het kabinet in het regeerakkoord een nieuwe veiligheidsstrategie aan om binnen- en buitenlandse dreigingen het hoofd te bieden. In het huidige tijdsgewricht kan die dreiging uit meerdere hoeken en gaten komen. Dat vergt een naadloze samenwerking tussen partijen, in wisselende coalities. Want juist op de naden ontstaan altijd de eerste haarscheuren.

Door George Alders - expert organisatie en veiligheid bij PwC 

Meer veiligheid: samenwerking in wisselende coalitities

Bedreigingen kunnen overal vandaan komen

De gevaren die Nederland bedreigen kunnen uit (bijna letterlijk) alle hoeken en gaten komen. Ze kunnen uit alle landen en werelddelen of uit Nederland zelf komen; ze kunnen georganiseerd worden door een ‘lone wolf’, een klein clubje fanatici of een strak georganiseerde bende. Of ze zijn een bedreiging zonder dat iemand ze ooit als zodanig bedoeld heeft. Drugscriminelen kunnen de bovenwereld infiltreren, iemand kan een aanslag plegen, een groep Russische hackers kan in theorie Nederlandse sluizen open zetten en een rugzaktoerist kan ebola binnen de grenzen brengen. Ga er maar aan staan om voor zulke uiteenlopende, ernstige én reële bedreigingen een adequate veiligheidsstrategie te ontwikkelen. 

Daarom is maar één weg: die van versterkte samenwerking tussen betrokken partijen

Volgens mij is er maar een manier om een veiligheidsstrategie uit te stippelen en dat is langs de lijnen van versterkte samenwerking tussen de partijen die het veiligheidsdomein raken of daar midden in zitten. En natuurlijk werken die partijen nu ook al samen; ik zou absoluut niet willen suggereren dat bijvoorbeeld politie, Openbaar Ministerie en gemeenten, elkaar niet kunnen vinden als dat nodig is. Het punt is alleen dat, juist omdat de bedreigingen van zoveel kanten komen, er ook heel veel organisaties bij de mogelijke incidenten betrokken zijn. Bovendien zijn het niet altijd dezelfde partijen. Kernpartijen als politie, justitie, de NCTV en de inlichtingendiensten in binnen- en buitenland zullen vaak betrokken zijn, maar als een buitenlandse onverlaat onze sluizen dreigt open te zetten, hebben we ook Rijkswaterstaat nodig. En als er ebola wordt geconstateerd hebben we weer veel meer aan samenwerking met het RIVM. 

En dan niet in één groot orgaan, maar in wisselende coalities

We hebben mijn inziens dus geen nieuwe grote nationale veiligheid instituten nodig, maar wisselende coalities van al bestaande organisaties die snel slagkracht kunnen organiseren. Dat is nog geen sinecure: samenwerking vergt ook afstemming over elkaars strategie, organisatie, processen, informatiedeling en communicatie. Onze ervaring is dat dit niet vanzelf gaat, vooral niet in situaties waarin het nieuw is en afgedwongen en ook al is iedereen vol goede wil. 

Haal de ‘naden’ tussen de organisaties nu al weg

Ik hoop (én denk) dat ook de nieuwe regering de keuze zal maken voor een snelle, wendbare en adaptieve respons op alle mogelijke gevaren. Het is zaak dat de partijen in het veiligheidsdomein over de schaduw van hun organisatiebelang heen springen en die handschoen oppakken. Ik vind het daarom goed als organisaties in het veiligheidsdomein periodiek scans maken van hun weerbaarheid tegen oude en nieuwe bedreigingen en de wijze waarop afstemming over strategie, organisatie, processen, informatiedeling en communicatie kan worden versterkt. Zijn er kortom naden die een naadloze samenwerking in de weg staan? Juist in die ‘naden’ waar organisaties elkaar kwijt raken en waar samenwerking niet meer goed loopt, kan de dreiging zich verstoppen. 

Contact

George Alders
Director
Tel: +31 (0)88 792 32 85
E-mailadres

Volg ons