Kan kunstmatige intelligentie de zorg redden?

Toegang tot een goede en betaalbare gezondheidszorg voor iedereen is een van de grootste uitdagingen van vandaag. Die uitdaging groeit naarmate we ouder worden en er meer middelen en behandelingen beschikbaar komen. Dat maakt de zorg veel duurder en leidt tot capaciteits- en kwaliteitsuitdagingen. Bijvoorbeeld door een toenemend gebrek aan goed personeel. Het goede nieuws is dat de inzet van kunstmatige intelligentie en een handig gebruik van big data voor oplossingen kunnen zorgen.

Door Jan Willem Velthuijsen – hoofdeconoom PwC

Bij ongeveer twaalf procent van de ziekenhuisopnamen in de EU-landen komen medische fouten of ongewenste, aan zorg gerelateerde incidenten voor. Als we deze fouten kunnen voorkomen, zijn er binnen de EU jaarlijks 3,2 miljoen opnamedagen minder nodig. Uit onderzoek dat PwC binnen de Europese gezondheidszorg heeft gedaan, blijkt dat kunstmatige intelligentie in samenhang met big data kunnen helpen bij het voorkomen van ongewenste incidenten. Zij kunnen voor bepaalde ziektebeelden zelfs zorgen voor betere diagnoses en behandelingen.

Kan kunstmatige intelligentie de zorg redden?

Hogere kwaliteit van preventie, diagnose en behandeling

Het is net als met allerlei andere nieuwe technologieën: big data en kunstmatige intelligentie zullen artsen en zorgverleners nooit overbodig maken, maar ze gaan wel de spanwijdte van de zorgverlener sterk vergroten. Met behulp van kunstmatig-intelligente hulpmiddelen kunnen we de kwaliteit van preventie, diagnose en behandeling verbeteren. Daardoor worden de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de zorg vergroot.

Technologie zorgt voor slimme oplossingen

Met dat laatste moeten we nu toch echt aan de slag. De vergrijzing van de bevolking in vooral de regiogebieden, de daaruit voortvloeiende hoge kosten van de gezondheidszorg en patiënten die steeds mondiger en veeleisender worden, vragen om slimme oplossingen. Technologie kan ons daarbij helpen. 

Sneller diagnosticeren van ziekten

Het is niet moeilijk een toekomst voor te stellen waarin slimme technologieën artsen helpen bij het sneller diagnosticeren van ziekten en ze bijstaan bij het bepalen van de behandeling. In ons onderzoeksrapport geven we drie voorbeelden waarbij het gebruik van kunstmatige intelligentie voordelen voor de patiënt én kostenbesparingen oplevert:

  • Obesitas bij kinderen voorkomen: door naast de traditionele behandelmethoden gebruik te maken van kunstmatige intelligentie kunnen kinderen met overgewicht beter worden gemonitord. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van een smartphone-app. We hebben berekend dat een betere diagnose en monitoring de komende tien jaar een kostenbesparing van negentig miljard euro kan opleveren. Daarbij hebben we rekening gehouden met minder medische kosten, een hogere productiviteit en minder ziektedagen.
  • Een vroege diagnose van dementie stellen: met behulp van kunstmatige intelligentie kunnen artsen dementie in een vroeger stadium diagnosticeren, zelfs voordat er zichtbare veranderingen bij de patiënt optreden. Op die manier besparen we de komende tien jaar acht miljard euro, vooral doordat er minder onderzoek door specialisten nodig is.
  • Borstkanker diagnosticeren en behandelen: ook bij borstkanker is met kunstmatige intelligentie een eerdere diagnose mogelijk. Daarnaast kan het zorgen voor meer nauwkeurige tests en het bepalen van betere behandelingen. Op die manier kunnen we de komende tien jaar 74 miljard euro besparen. 

Juridische en ethische haalbaarheid

Wat overigens ook blijkt uit ons onderzoek is dat er hooggespannen verwachtingen bestaan, maar dat de ontwikkeling van big data en kunstmatige intelligentie in de zorg nog in de kinderschoenen staat. Het realiseren van de berekende voordelen is nog niet zo gemakkelijk. Zo zijn de databases nog beperkt van omvang, en er nog onvoldoende bruikbare gegevens om algoritmen te maken die betrouwbaar genoeg zijn voor beslissingen over leven en dood. Verder – en ook dat is niet nieuw voor een technologische ontwikkeling - stellen deskundigen vraagtekens bij onder meer de juridische en ethische haalbaarheid. Nog belangrijker is wellicht de ‘psychologische’ haalbaarheid: zijn we er wel klaar voor om kunstmatige intelligentie en machine learning te accepteren in de gezondheidszorg?

Aanbevelingen voor meer technologie in gezondheidszorg

Op basis van ons onderzoek geven we drie aanbevelingen om tot een meer door technologie gedreven gezondheidszorg te komen:

  • Bij het formuleren van zorgbeleid is het belangrijk om het totaaloverzicht te houden en te werken met een evenwichtige scorecard, waar niet alleen kosten maar ook kwaliteit een factor zijn. Op die manier ontstaat een prikkel voor innovatie.
  • Het snel en consequent invoeren van regelgeving rond privacy en wie wat mag met verzamelde data zorgt ervoor dat de visie binnen de zorgsector op kunstmatige intelligentie eerder verandert.
  • Het opnieuw bepalen van de vergoedingen voor op uitkomst gebaseerde zorg kan meer geld vrijmaken voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie in de zorg.

Het valt niet mee om met beide benen op de grond te blijven staan als je de schitterende vergezichten van de kunstmatige intelligentie en de robots in de zorg ziet. Met dit onderzoek schetsen wij een realistisch beeld van de eerste veelbelovende stappen die nu worden gezet. 

Contact

Jan Willem Velthuijsen
Chief economist PwC
Tel: +31 (0)88 792 75 58
E-mailadres

Volg ons