Gebruik innovatie ook voor een beter klimaat

Op een commerciële tv-zender zag ik onlangs weer de Back to the Future-trilogie voorbijkomen. In deel 2 bezoekt Marty McFly het jaar 2015. Volgens de makers van de film verplaatsen we ons dan in vliegende auto’s. Zover is het nog niet, maar de fantasie van een kind uit de jaren tachtig wordt wel snel realiteit.

Jan Willem Velthuijsen – hoofdeconoom PwC

We zitten namelijk in de vierde industriële revolutie, de 4IR. Tijdens het recente World Economic Forum in het Zwitserse Davos werden we daar nog maar eens aan herinnerd. De daar aanwezige wereldleiders, trendvolgers en beleidsmakers gebruikten de term 4IR voor de huidige explosie van technologische vernieuwingen, die worden gekenmerkt door connectie, snelheid en vergaande transformatie. Vernieuwingen die ook een rol kunnen spelen bij het tegengaan van de klimaatveranderingen.

Gebruik innovatie ook voor een beter klimaat

Groeiende weerstand

Naast vrije handel en open grenzen is technologie onmisbaar voor de groei van onze economie. Groei die nodig is om onze welvaart te behouden, maar nog meer om de huidige maatschappelijke uitdagingen te kunnen oplossen. Toch zien we hiertegen een groeiende maatschappelijke weerstand.  Niet in de laatste plaats omdat de voordelen niet bij iedereen terechtkomen. Als we draagvlak voor globalisering en technologische ontwikkelingen willen behouden, zullen CEO’s meer oog moeten hebben voor de schaduwzijde ervan.

Positiever over globalisering

Met deze boodschap maakte PwC in Davos de resultaten van de twintigste CEO Survey bekend. Uit dat onderzoek onder bijna 1400 CEO’s bleek dat Nederlandse CEO’s zijn duidelijk positiever over de effecten van globalisering dan hun buitenlandse collega’s. Want hoewel ‘het kleiner worden van de wereld’ heeft geleid tot economische groei en welvaart in Nederland, en technologie ons nieuwe mogelijkheden geeft, profiteert niet iedereen in gelijke mate. Zo is het inkomen van bezitters van kapitaal veel harder gestegen dan de beloning van arbeid. En we zien steeds weer voorbeelden waarbij arbeid wordt vervangen door nieuwe technologieën.

Publieke opinie

Deze keerzijde is te lang niet onderkend, waardoor er in de samenleving gevoelens van frustratie, verwijdering, ontkoppeling en vrees voor de toekomst zijn ontstaan. Het gevaar bestaat dat in de publieke opinie de vrees voor de nadelen van globalisering en technologie de voordelen begint te overheersen. 

Aanpak klimaatverandering

Dat zou jammer zijn, want de inzet van 4IR-technologiën kan een positieve rol spelen bij de aanpak van klimaatverandering. Denk aan de productie van schone stroom, de inzet van slimme transportsystemen, een duurzame productie van voedsel en de transformatie naar slimme huizen en steden. De oplossingen variëren van geheel nieuwe businessmodellen die traditionele industrieën en sectoren drastisch veranderen, tot het optimaliseren van bestaande producten en diensten rondom energie-efficiëntie en afval. 

Slimme oplossingen

De geesten gaan niet meer terug in de fles. Vrije handel en doorbraaktechnologie brengen ons simpelweg te veel; van dagelijks gemak tot levensverlengende medische oplossingen. Maar als we de weerstand ertegen willen verminderen, zullen we meer oog moeten hebben voor de schaduwzijde ervan en er slimme oplossingen tegenover moeten zetten.

Deze blog is eerder als opiniestuk gepubliceerd op de website van NRC Live.

Contact

Jan Willem Velthuijsen
Chief economist PwC
Tel: +31 (0)88 792 75 58
E-mailadres

Volg ons