De tektonische verschuiving van het landschap met vaardigheden

Jan Willem Velthuijsen Chief Economist, PwC Netherlands 13/11/19

Moeten we allemaal datawetenschappers worden?

Om de paar maanden ontvang ik op mijn smartphone een pushbericht waarin ik vriendelijk word gevraagd via een geïnstalleerde app een ​​e-learning uit te voeren. Ik leer dan mijn klantenportfolio beter te beheren, grafische tools te gebruiken voor onze rapporten of over een betere bescherming tegen cyberdreigingen. Tegelijk met mij ontvangen duizenden collega’s bij PwC vergelijkbare instructies.

Geleidelijk sluipt automatisering ons werk binnen

De app en de e-learnings zijn gemaakt door vertegenwoordigers van gloednieuwe beroepen: codeprogrammeurs en datawetenschappers. Geleidelijk, bijna onmerkbaar, als een tektonische verschuiving sluipt automatisering ons werk binnen. Waar gaat dat proces heen en wat betekent het voor mij en voor de samenleving als geheel?

Carl Frey en Michael Osborne voorspelden in 2013 dat mogelijk de helft van de beroepsbevolking zijn baan zou verliezen als gevolg van technologische ontwikkeling en automatisering. Dit behoorlijk alarmerende scenario werd bevestigd door studies die daarop volgden, wat bijdroeg aan een algemene bezorgdheid over de maatschappelijke en economische implicaties van digitalisering. Sindsdien hebben verschillende onderzoeken aangetoond dat nieuwe technologie op macroniveau arbeid aanvult in plaats van vervangt, waardoor de algehele welvaart door digitalisering wordt vergroot in plaats van vernietigd. Een veel meer geruststellende boodschap.

Taakvergroting in plaats van taakvervanging

De meeste beroepen in de meeste bedrijfstakken omvatten zeker enkele taken - zowel handmatige als cognitieve - die kunnen worden geautomatiseerd met machine learning. Weinig beroepen kunnen echter volledig worden geautomatiseerd. De meest recente onderzoeken richten zich op taakvergroting in plaats van taakvervanging: slimme automatisering en digitalisering veranderen de taken die mensen uitvoeren en hoe ze die uitvoeren. De kennis en vaardigheden die werknemers hebben, stellen hen in staat om te gaan met de veranderende functies. De vraag is welke kennis en vaardigheden de komende vijftien jaar belangrijker worden.

In ons onderzoek The tectonics of skills - measuring the evolution of our skills landscape hebben we data-analyse en machine learning gebruikt om te kwantificeren welke kennis en vaardigheden nu en in de toekomst het belangrijkst zijn in Nederland. Dat hebben we voor ruim honderd banen gedaan, waarbij we ook hebben gekeken naar de ontwikkeling van onze economie en de onderliggende technologieën. Daarmee hebben we de mythe ontkracht dat iedereen straks moet kunnen programmeren en dat alle werknemers daarin moeten worden bijgeschoold.

Profiteren van de kansen die de digitalisering biedt

Natuurlijk zal de vraag naar programmeurs de komende jaren exploderen, maar voor een beperkt aantal werkplekken. De meeste werknemers, van gezondheidszorg tot onderwijs, van financiële dienstverlening tot de agro-industrie, zullen hun kennis en vaardigheden langzaam moeten aanpassen aan de nieuwe functie-eisen. De verschuivingen in competenties zullen impactvol zijn, maar treden voor de samenleving als geheel zeer langzaam op. Dit vereist echter wel dat individuele werknemers hun creatieve, educatieve vooral sociale vaardigheden moeten vergroten. Als mensen hierin beter worden, kunnen ze beter samenwerken met slimme automatisering en profiteren ze van de kansen die de digitalisering biedt.

Positie van Nederlandse arbeidsmarkt zo slecht nog niet

En wat zijn nu de vaardigheden die wij Nederlanders sinds onze Gouden Eeuw in het bijzonder beheersen? Inderdaad, creativiteit en aanpassingsvermogen. Omdat we in Nederland een grote dienstensector hebben, beschikken veel mensen in ons land over die dienstgerichte vaardigheden. De positie van de Nederlandse arbeidsmarkt – als het gaat om toekomstbestendigheid – is dus eigenlijk heel rooskleurig.

Nieuwe wereld. Nieuwe vaardigheden.

Iedereen moet kunnen leven, leren, werken en deelnemen aan de digitale wereld. Onze banen en functies veranderen, terwijl nieuwe ontstaan. De discrepantie tussen de vaardigheden die mensen hebben en die nodig zijn voor functies in de digitale wereld is een van de meest voorkomende uitdagingen van deze tijd. De noodzaak om bij te scholen is een complex probleem waarin besluitvormers - onderwijs, bedrijfsleven en nationale, regionale en lokale overheidsfunctionarissen - moeten samenwerken om tot een oplossing te komen.

Wat vinden mensen echt van de impact van technologie op banen?

PwC heeft onlangs 22.000 werkenden in elf landen (Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Duitsland, Nederland, Australië, Frankrijk, China, India, Zuid-Afrika, Singapore en Polen) gevraagd naar hun verwachtingen over de invloed van technologie op hun banen. Lees meer over ons onderzoek Nieuwe wereld. Nieuwe vaardigheden

Contact

Jan Willem Velthuijsen

Jan Willem Velthuijsen

Chief Economist, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 75 58

Bas van de Pas

Bas van de Pas

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 69 89

Bastiaan Starink

Bastiaan Starink

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 64 06

Volg ons