De Noordzee als hotspot voor de energietransitie

Ook in het na-fossiele energietijdperk kan de Noordzee een belangrijke rol spelen in onze energievoorziening. Daarvoor zijn wel forse investeringen nodig en is het van belang dat de omringende landen tot een gezamenlijke visie voor de transformatie van de Noordzee komen.

Jeroen van Hoof, energie-expert PwC en voorzitter WEC Nederland
Jan Wilem Velthuijsen, hoofdeconoom PwC

Dat streven staat deze week centraal tijdens de speciale bijeenkomst van de World Energy Council in Den Haag. Daar bespreken de belangrijkste stakeholders de toekomst van de Noordzee. Met zijn havens, zandwinning, visserij en olie- en gasvoorraden is de Noordzee eeuwenlang belangrijk geweest voor economische groei en voor de ontwikkeling van cultuur en welvaart van de omringende landen. En als we het slim aanpakken biedt de Noordzee een prachtige kans op een doorstart.

Grote uitdagingen

Door de verontrustende verandering van het klimaat, de roep om de CO2-uitstoot te verminderen en de vermindering van olie- en gasvoorraden in sommige gebieden, staan we voor grote uitdagingen. In het licht van het in Parijs gesloten energieakkoord zien we juist voor de Noordzee een duidelijke kans om een van de belangrijkste pijlers onder ons energiesysteem te blijven. Wij denken dat de Noordzee de komende decennia niet langer wordt gedomineerd door olie en gas, maar een gebied zal worden met een gezonde maritieme leefomgeving, waar we duurzame energie opwekken en opslaan, we duurzame landbouw op zee (of ‘zeebouw’) bedrijven en waar schone schepen goederen vervoeren. En tegelijk hebben we dan de olie- en gaspijpen, de platformen en andere hardware netjes opgeruimd, of - niet onbelangrijk - een slimme nieuwe toepassing gegeven.

Duidelijke keuzes maken

We weten dat het allemaal kan, maar het is wel nieuw en complex. Daarom is dit het moment waarop we een paar duidelijke keuzes moeten maken. Allereerst is het belangrijk dat de regeringen van de omringende landen tot een gezamenlijke visie voor de transformatie van de Noordzee komen en investeren in onderzoek naar de synergiën. In onze ogen spelen overheden een bepalende rol in de transformatie vanwege het falen van markten. Doordat de kosten voor het terugdringen van de klimaatverandering nu vooral gedragen worden door de maatschappij en door de volgende generaties, voelen de vervuilers van vandaag minder druk om hun beleid snel aan te passen. Overheden kunnen dit met regelgeving versnellen. Bijvoorbeeld door een serieuze vorm van CO2-beprijzing.

Gebruikmaken van synergiën

Een doorstart in gang zetten kost tientallen miljarden euro’s, eerlijk is eerlijk. Denk aan de afbouw van de olie- en gasinfrastructuur, het optuigen van windparken en innovatieve energie-opslag en -productie, de ontwikkeling van voedselproductie. Wat we daarvoor terugkrijgen, is een reeks nieuwe ‘value pools’, voor onszelf én voor de volgende generaties: een systeem van hernieuwbare, betrouwbare en betaalbare energie, wie weet een heel nieuwe bron van voedsel naast de deur, en niet te vergeten nieuwe bedrijvigheid.

We zijn het aan de Europese burger verplicht om de transformatie op een kostenefficiënte manier te doen. Daarvoor zijn een goede samenwerking en het gebruikmaken van de synergie tussen parallel lopende ontwikkelingen op de Noordzee – zoals de afname van olie- en gaswinning en de toename van het aantal windparken -  van groot belang.

Creëren van waarde

In een door PwC uitgevoerd onderzoek hebben we vier gebieden benoemd die volgens ons de meeste potentie hebben om kosten te reduceren en toegevoegde waarde te creëren:

  • De optimalisering van de ontmanteling van de olie- en gasplatforms: een adequate planning en schaalvoordelen kunnen voor een flinke kostenreductie zorgen.
  • Het vinden van een nieuw, duurzaam leven voor olie- en gasplatforms: ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor de opslag van hernieuwbare energie of van CO2.
  • Het creëren van efficiënte windenergie: om te zorgen dat windenergie op zee kan concurreren met de huidige energiebronnen en wordt ondersteund door regeringen, moeten de kosten hiervoor drastisch omlaag. Efficiënter design en samenwerking op het gebied van implementatie is daarvoor nodig.
  • Een betere samenwerking tussen maritieme en energie-activiteiten: de visserij en andere ecosystemen kunnen gebruikmaken van bijvoorbeeld windmolens. Een goede ruimtelijke planning kan voor veel voordelen zorgen.

 

De lat ligt hoog

Het Parijs-akkoord heeft voor iedereen de lat hoog gelegd. In 2050 moet de wereldwijde CO2-uitstoot in vergelijking met het niveau van 1990 met tachtig tot 95 procent zijn afgenomen. Bij de realisatie daarvan biedt de Noordzee een mooie kans voor degenen die bereid zijn voor de lange termijn waarde te creëren. We moeten dan nu wel in actie komen, want de gevraagde (technische) investeringen vergen veel tijd. De beslissingen die we de komende vijftien jaar nemen, bepalen of we straks onze doelen op het gebied van CO2-reductie bereiken - en de welvaart die wij creëren voor de volgende generaties aan de Noordzee.

Contact

Jeroen van Hoof
Industry leader Energy, Utilities & Resources
Tel: +31 (0)88 792 14 07
E-mailadres

Jan Willem Velthuijsen
Chief economist PwC
Tel: +31 (0)88 792 75 58
E-mailadres

Volg ons