Cultuur is dé grote uitdaging voor verandering, gevolgd door leiderschap

Start adding items to your reading lists:
or
Save this item to:
This item has been saved to your reading list.

Deelnemers aan het Innovatieonderzoek Nederland hebben de uitdagingen voor innovatie in de eigen organisatie op een rij gezet en toegelicht. De uitkomsten geven een duidelijke top drie van uitdagingen, die allemaal op het menselijke vlak liggen. Wendy van Tol, PwC-partner en expert op het gebied van Change and Leadership, geeft een reactie op de uitkomsten van het onderzoek.

Top drie uitdagingen voor innovatie

Respondenten noemen het meest de cultuur als uitdaging om tot innovatie te komen. Ze geven aan dat er angst is om af te wijken van prestatienormen en dat risico’s nemen niet wordt gestimuleerd. ‘De nadruk ligt op efficiency en niet op experimenteren,’ zegt een van hen. Een ander: ‘Er is de perceptie dat innovatie niet nodig is’.

Het belang van cultuur

In ons onderzoek van vorig jaar werd cultuur niet als top drie-uitdaging genoemd. Wij vinden het positief dat respondenten dit jaar opmerken dat een goede cultuur nodig is om tot innovatie te komen. De overtuiging dat alleen geld beschikbaar stellen voldoende is om te innoveren, lijkt daarmee grotendeels verdwenen. Dat respondenten cultuur nu als grootste uitdaging noemen, betekent natuurlijk wel dat er nog veel te verbeteren is.

Leiderschap is volgens de ondervraagden vrijwel net zo’n grote uitdaging als cultuur – een vijfde van de deelnemers noemt dit de belangrijkste uitdaging bij innovatie. Deelnemers lichten toe dat de leiding niet uitdraagt dat risico nemen mag, dat medewerkers niet worden uitgedaagd en dat er geen tijd voor innovatie wordt vrijgemaakt.

Leiderschap als noodzakelijke voorwaarde

‘Wij zijn van mening dat leiderschap de belangrijkste uitdaging is om op te lossen. Het nemen van risico’s, tijd vrijmaken voor innovatie en medewerkers uitdagen om te innoveren gebeurt namelijk alleen als de leiding dit stimuleert. Positief voorbeeldgedrag van het management is daarbij van groot belang. Organisaties veranderen niet, mensen wel. Organisatieverandering start met de transformatie van haar leiders.’ zegt Wendy van Tol.

Over welke kwaliteiten moeten leiders beschikken om hun organisatie succesvol te maken? In ons onderzoek naar de menselijke waarde in het digitale tijdperk noemen we er drie: 1) mindful en technisch onderlegd; 2) in staat om verantwoordelijkheid op meerdere organisatieniveaus te beleggen en werknemers te stimuleren verantwoordelijkheid te nemen; 3) een omgeving scheppen van vertrouwen, waarin werknemers durven experimenteren en risico’s nemen.’

Resources staat op de derde plaats van uitdagingen voor innovatie. Het gaat hier vooral om een gebrek aan mensen die beschikbaar zijn om aan innovatie te werken. CEO’s maken zich zorgen over het aantrekken van voldoende geschikt personeel, zo blijkt ook uit de 21ste CEO survey. Eén van de prominentste zorgpunten is de vraag of zij in de toekomst de juiste mensen kunnen vinden. Driekwart maakt zich zorgen over het aantrekken van voldoende geschikt personeel. CEO’s ervaren vooral een tekort aan mensen met digitale vaardigheden en kennis van technologie.

C-suite ziet andere uitdagingen

Dat de C-suite uitdagingen vanuit een ander perspectief bekijkt, zien we ook in dit onderzoek. Voor hen is financiering de grootste uitdaging. Begrijpelijk, omdat zij budget beschikbaar moeten stellen om te innoveren. In onze Global CEO Survey geven zij aan dat het aantrekken van voldoende geschikte medewerkers met digitale vaardigheden en technische kennis een uitdaging voor de toekomst is.

Opvallend verschil tussen het Nederlandse innovatieonderzoek en de Global CEO Survey is dat ons onderzoek leert dat we met name innoveren ten behoeve van groei en haast niet voor kostenreductie. Terwijl wereldwijd kostenreductie ook een belangrijke ‘driver’ is.

Verbetering binnen het jaar

In het algemeen verwachten respondenten niet dat de genoemde uitdagingen zullen verbeteren in het komende jaar. Uitzonderingen zijn innovatiestrategie en ecosystemen. De meerderheid van de respondenten die deze onderwerpen als uitdaging ervaart, verwacht wel verbetering binnen twaalf maanden.

Cultuurverandering kost tijd

Een cultuur verandert niet zomaar, daar zijn lange trajecten voor nodig die niet binnen een jaar tot resultaat leiden. Dat is de meest genoemde toelichting van respondenten die in de cultuur geen spoedige verbetering verwachten. Bij uitdagingen zoals strategie en ecosystemen verwacht men sneller verbetering. Dat is niet vreemd: een strategiewijziging of samenwerkingsverband kan binnen het jaar tot stand komen. Wendy van Tol zegt: ‘Hoewel cultuurverandering vaak langer duurt, moet hier wat ons betreft wel de focus liggen omdat organisatiecultuur vaak bepalend is voor het slagen van innovatietrajecten’.

Voor het derde jaar op rij onderzocht PwC het innovatieklimaat bij publieke en private organisaties in Nederland. In het Innovatieonderzoek Nederland 2017 ondervroegen we meer dan honderd deelnemers over vier thema’s: uitdagingen, samenwerking, trends en de rol van de overheid. Een derde van de respondenten werkt op C-level. Tachtig procent werkt voor een bedrijf met een omzet van minstens vijftig miljoen euro of met meer dan 250 medewerkers. Een vijfde werkt in een onderneming met een omzet van meer dan een miljard euro.

Contact

Suzanne Keijl
Partner
Tel: +31 (0)88 792 35 17
E-mailadres

Steven Schotanus
Innovatiemanager
Tel: +31 88 792 49 14
E-mailadres

Sonoko Takahashi
Senior Manager, PwC Netherlands
Tel: +31 (0)88 792 3478
E-mailadres

Volg ons