Je kunt alleen innovatief zijn met succesvolle mislukkingen

Start adding items to your reading lists:
or
Save this item to:
This item has been saved to your reading list.

Uit het Innovatieonderzoek van PwC blijkt dat cultuur, leiderschap en resources de grootste uitdagingen zijn op innovatiegebied. Volgens Erik Brouwer – hoogleraar mededinging en innovatie aan de Universiteit van Tilburg en big data science clusterhoofd bij SEO Economisch Onderzoek in Amsterdam – een logisch lijstje. 'Dit zijn de randvoorwaarden die belangrijk zijn voor innovatie.'

In Nederland zijn bedrijven in heel veel sectoren gewend met hun (directe) concurrenten om te gaan. Dat is soms zwaar, maar als je alles goed in orde hebt, overleef je wel. Maar in sectoren waar bijvoorbeeld een Google of Amazon toetreedt, ben je opeens weg. Daar kun je je zo moeilijk tegen wapenen. Vooral omdat die partijen flink wat geld hebben. Maar bovenal baanbrekend zijn. Geld is niet langer een van de belangrijkste uitdagingen. Cultuur, leiderschap, privacy én voldoende werknemers die zich toespitsen op innovatie des te meer.

Cultuur

Bedrijfscultuur is de grootste uitdaging om goed te kunnen innoveren. Dat komt omdat er elke maand cijfers bekend worden die liefst hoog en bovenal positief moeten zijn. Het korte termijn denken overheerst en dan is innovatie wel leuk en aardig, maar na een paar weken krijg je te horen: show me the money. Dat is niet reëel, innovatie kost gewoon tijd. Geef mensen vrijheid, scharrelruimte, ruimte om na te denken. En ken geen angst als iets niet lukt. Deel juist dán waarom het niet gelukt is. Van die succesvolle mislukkingen leer je het meeste. De bekende melding van Apollo 13 – “Houston, we’ve had a problem” – is hier een goed voorbeeld van. Dankzij deze fout tijdens de vlucht naar de maan weet NASA nu veel beter hoe zij astronauten kan redden als er iets mis gaat tijdens een vlucht.

Veel corporates hebben de neiging heel veel te vergaderen in zaaltjes op kantoor. Dat is killing. Als je jezelf opsluit, krijg je geen creatieve ideeën. Maak liever een wandeling in het park. Als jij je die vrijheid toe-eigent en zegt, het hoeft niet persé op kantoor plaats te vinden, dan ben je eigenlijk al zaken aan het veranderen. Houd je vast aan de angst van ik-moet-van-9-tot-5-op-kantoor-zitten en look busy, dan kom je er niet. Dan ben je voor de korte termijn goed bezig voor je baas, maar op de lange termijn niet.

Leiderschap

Nauw verwant aan bedrijfscultuur is leiderschap, the tone of the top. Sommige leiders geven hun medewerkers alle vrijheid en zeggen: ik hoef niet te beslissen, de mensen moeten zelf keuzes maken. Natuurlijk wel binnen bepaalde bandbreedtes, anders krijg je chaos. Je hebt er ook die de ouderwetse manier aanhangen: vertrouwen is leuk, maar controleren is beter. Dat leiderschap werkt niet meer. Of misschien voor de korte termijn. Langer niet, anders raak je jouw slimme en goede mensen kwijt.

Een sfeer van fouten maken mag is belangrijk. Maak fouten, maar zorg dat je ze niet een tweede keer maakt. Ontdek hoe ze zijn ontstaan en hoe je ze voortaan kunt voorkomen. Je kunt nooit innovatief zijn zonder mislukkingen.

Daarbij, niet iedereen is geschikt om te innoveren. Je hebt mensen die ontzettend goed hun werk doen, super trouw zijn, overwerken, maar niet altijd met de meest briljante ideeën komen. Zorg dat je ook mensen hebt die wellicht wat minder uren maken, maar wel meer creatieve ideeën hebben.

Let erop dat mensen die heel erg creatief en innovatief zijn, vaak ook ongeduldig zijn. Als zij een idee delen, maar vervolgens ervaren dat er niets mee gebeurt, leidt dat tot frustratie. Leg hun uit waarom er (nog) niets mee gebeurt, zodat die frustratie niet tot een vertrek uit het bedrijf leidt.

Voldoende werknemers

Soms weet je van te voren niet wie de meest innovatieve werknemers zijn. Steek initiatieven dan breed in en kijk wie zich meldt. Weet je wel direct wie je innovators zijn, blijft het toch belangrijk iedereen mee te nemen. Iemand die niet heel creatief is, kan iemand die wel creatief is soms ook op het goede spoor zetten. Zorg voor een juiste mix waarbij de innovators voldoende tijd krijgen. Want eigenlijk is innovatie heel simpel: het is irritatie. Je irriteert je ergens aan en vervolgens kun je daar boos over zijn of kijken of je een oplossing kunt vinden. Juist die irritatie zorgt ervoor dat je iets gaat oplossen. Je hoeft alleen maar te bukken, door te zetten en eigenwijs te zijn.

Privacywetgeving belemmert innovatie

Ik voorzie ook nog een uitdaging op het gebied van privacywetgeving. Innovatie brengt interessante verdienmodellen voort, maar die mogen vaak nog niet van de privacywetgeving. Enerzijds is dat goed. Want stel dat het kwaad erger is dan het voordeel… Anderzijds: privacy moet je goed waarborgen, maar er gaat heel veel veranderen. Daar moet je ook je wetgeving op aanpassen, want je houdt het niet tegen.

Laten we ook met betrekking tot privacy(wetgeving) accepteren dat er fouten worden gemaakt. En als er grove fouten gemaakt worden, mag je die best goed straffen. Maar om nou alles op voorhand dicht te timmeren. Dat hoeft voor mij niet. Voor bedrijven zie ik hier ook een rol weggelegd: neem consumenten serieuzer. Geef veranderingen in de algemene voorwaarden bij een update bijvoorbeeld in één scherm weer. Een duidelijk overzicht van dit is gewijzigd en geen 80 pagina’s zonder track changes. Want daarmee slecht je strenge privacywetgeving niet.

Contact

Suzanne Keijl
Partner, PwC Netherlands
Tel: +31 (0)88 792 35 17
E-mailadres

Steven Schotanus
Innovatiemanager
Tel: +31 88 792 49 14
E-mailadres

Sonoko Takahashi
Senior Manager, PwC Netherlands
Tel: +31 (0)88 792 3478
E-mailadres

Volg ons