Minder zorg is vaak betere zorg

Start adding items to your reading lists:
or
Save this item to:
This item has been saved to your reading list.

Kwaliteit als medicijn

De kwaliteit van de zorg verbeteren door beter samen te werken, slimmer te werken en vooral het verminderen van niet-effectieve of zelfs onnodige zorg. Dat is het uitgangspunt van Kwaliteit als medicijn, de aanpak van zorgverzekeraar VGZ, Huisarts en Zorg en Rivas Zorggroep in de regio Gorinchem. Een meerjarenovereenkomst tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraar schept de financiële randvoorwaarden en artsen bedenken zelf waar de zorg beter kan. In de praktijk blijkt dan dat betere zorg vaak ook minder zorg is, betogen internist-endocrinoloog Martijn Canoy van het Beatrixziekenhuis in Gorinchem (links) en PwC-partner Sander Visser in de nieuwste editie van Inzake, het digitale relatiemagazine van PwC.

Shared decision making

Shared decision making noemen ze het in het Beatrixziekenhuis in Gorinchem, onderdeel van de Rivas-groep. Niet de arts, maar de arts en de patiënt beslissen samen over het nut en de noodzaak van een behandeling of ingreep. Dat betekent bijvoorbeeld dat waar vroeger sneller tot een operatie of een behandeling werd besloten, nu vaker het besluit valt niet in te grijpen. ‘Dat maakt de zorg niet slechter, maar juist beter’, zegt Martijn Canoy. ‘Een ingreep kan zware gevolgen hebben en is misschien niet altijd de beste optie. Bovendien zijn patiënten er blij mee dat er niet over hun hoofden wordt beslist. Ze voelen zich meer begrepen. En voor ons als artsen is het prettig dat we de verantwoordelijkheid voor moeilijke keuzes delen met patiënten.’

Meer zorg loont niet

Artsen krijgen in het reguliere zorgsysteem betaald per verrichting. Deze prikkel maakt het terugdringen van het volume bijna onmogelijk. In het Beatrixziekenhuis is die ‘angel’, zoals Martijn Canoy zegt, eruit gehaald. De betaling per verrichting is ooit ingevoerd om ziekenhuizen te dwingen tot efficiëntie om wachtlijsten te voorkomen. Dat is nuttig geweest, maar het systeem heeft perverse prikkels in zich. Canoy: ‘We zijn jarenlang bezig geweest om zo veel mogelijk patiënten te zien en daardoor is het volume onnodig gestegen.’ De financiering van het ziekenhuis is nu gebaseerd op het lumpsumprincipe: het krijgt een vast bedrag waarvoor de zorg geleverd moet worden. Dat moet prikkelen tot de nieuwe manier van werken waarbij de kwaliteit en niet het aantal verrichtingen voorop staat. Canoy: ‘Meer zorg loont niet.’

Zorgkosten verlagen

Kwaliteit als medicijn (KAM) komt voort uit een onderzoek dat Strategy& (toen nog Booz & Company) in 2012 deed naar de mogelijkheden om de kosten van de zorg te verlagen. Strategy& is tegenwoordig de strategische consultinggroep van PwC.

De conclusie die in dit onderzoek werd getrokken, is dat de samenleving miljarden zou kunnen besparen op de kosten van het ziekenhuis door het verminderen van ‘overbehandeling’, behandelingen die niet effectief en (dus) overbodig zijn. Andere bronnen van besparing – die in het verlengde liggen van het verminderen van het volume – zijn volgens dit rapport een grotere betrokkenheid van de patiënten en een slimmere organisatie. Deze drie elementen komen terug in Kwaliteit als medicijn zoals dat is ingevoerd in het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. Sander Visser is een van de auteurs van dat rapport. Hij is managing partner van Strategy& in Nederland en houdt zich bezig met vraagstukken in de gezondheidszorg. Hij en zijn team begeleiden de implementatie van KAM in Gorinchem.

Top-down- en bottom-upaanpak

Volgens Sander Visser kent KAM twee fases. De eerste is een top-downfase waarin de zorgaanbieder de financiële kaders afspreekt met de zorgverzekeraar. In de tweede fase kan de ‘werkvloer’ bottom-up en in een financieel veilige omgeving initiatieven ontwikkelen om de zorg beter te maken. Visser: ‘De eerste fase waarin de financiële overeenkomst gesloten moet worden, is belangrijk en complex. Het vereist namelijk ook van de verzekeraar een andere manier van denken. Bovendien heb je als ziekenhuis te maken met meerdere verzekeraars. Het is lastig om meerdere manieren van financieren naast elkaar hebben.’

Ook projectmanagement en het opstellen van solide businesscases zijn volgens hem van belang. ‘Als er vervolgens veel initiatieven en projecten lopen, komen er ook steeds grotere organisatorische vragen naar boven. Zo zie je dat het ziekenhuis en de huisartsen zich gaandeweg aan het transformeren zijn.’

Lees hier het hele artikel met Martijn Canoy en Sander Visser in Inzake.

Contact

Sander Visser
Partner
Tel: +31 (0)88 792 00 21
E-mailadres

Volg ons