Donateurgegevens maatschappelijke organisaties binnenkort verplicht openbaar?

10/01/19

Maatschappelijke organisaties moeten gegevens van donateurs openbaar maken van giften van minstens 15.000 euro per jaar die zij ontvangen. Dit staat in een wetsvoorstel dat op 21 december 2018 ter consultatie is voorgelegd. Dit wetsvoorstel heeft ingrijpende gevolgen voor maatschappelijke organisaties en hun donateurs.

In het donatie-overzicht moet de maatschappelijke organisatie – binnen zes maanden na afloop van het boekjaar – van elke donatie van ten minste € 15.000 per jaar, het bedrag, de naam en woonplaats van de donateur en de datum van ontvangst van de donatie vermelden. Vervolgens moet de organisatie dit overzicht online publiceren via haar website of via de Kamer van Koophandel (als de organisatie geen eigen website heeft). Een donatie betreft iedere bijdrage in geld of in natura, anders dan subsidies.

Maatschappelijke organisaties zijn volgens het conceptvoorstel stichtingen, verenigingen, kerkgenootschappen en daarmee vergelijkbare buitenlandse rechtsvormen die duurzaam in Nederland actief zijn. Mogelijk komen er uitzonderingen voor bepaalde categorieën maatschappelijke organisaties. Deze uitzonderingen zijn mede afhankelijk van de reacties die op het conceptwetsvoorstel komen.

Wat betekent dit voor u als maatschappelijke organisatie?

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, is uw organisatie verplicht om tijdig een donatie-overzicht op te stellen en dit openbaar te maken. Indien u hier niet aan voldoet, geldt dit als een economisch delict. Hierbij kunnen sancties worden opgelegd zoals een geldboete.

Naast een administratieve lastenverhoging is een belangrijke vraag voor uw organisatie wat dit wetsvoorstel betekent voor de geefbereidheid van uw donateurs. Grote donateurs kunnen mogelijk minder of niet meer bereid zijn uw organisatie financieel te ondersteunen. Slechts in uitzonderlijke situaties is het mogelijk om een ontheffing te vragen bij de Minister voor de publicatie van de naam en de woonplaats van de donateur. Hiervoor moet uw organisatie namelijk aantonen welk concreet gevaar er bestaat voor de veiligheid van de betreffendedonateur.

Wat betekent dit voor u als donateur?

Als u een donatie verricht aan een maatschappelijke organisatie met een omvang van ten minste € 15.000 per jaar, moet u zich ervan bewust zijn dat deze organisatie verplicht is om de omvang van uw donatie, uw naam en uw woonplaats openbaar te maken. Indien er een concreet bezwaar bestaat voor uw veiligheid, kan de organisatie eventueel om een ontheffing bij de Minister vragen voor openbaarmaking van uw gegevens.

Achtergrond en visie PwC

Met het wetsvoorstel beoogt de Minister voor Rechtsbescherming te voorkomen dat de financiering van maatschappelijke organisaties gepaard gaat met onwenselijke beïnvloeding door derden in binnen- en buitenland. Naar de mening van PwC is het maar de vraag of een online donatieoverzicht gaat bijdragen aan dit doel en of het middel proportioneel is. Het wetsvoorstel heeft in zijn huidige vorm grote gevolgen voor de privacy van gevers en organisaties en lijkt haaks te zijn op eerder geformuleerd kabinetsbeleid om het geefklimaat in Nederland te bevorderen. Het publiceren van de donateurgegevens kan immers grote impact hebben op de geefbereidheid van donateurs.

Publicatieplicht jaarrekening stichtingen

Naast de publicatie van het donatieoverzicht gaat er een verplichting gelden voor stichtingen om hun balans en staat van baten en lasten openbaar te maken. Op dit moment geldt er geen wettelijke verplichting voor stichtingen om hun jaarrekening te deponeren, behalve wanneer de stichting een onderneming drijft die in twee opeenvolgende boekjaren minimaal 6 miljoen euro per jaar omzet. Verder zijn veel semipublieke instellingen, zoals onderwijsinstellingen, zorginstellingen en fondsenwervende instellingen op basis van sectorspecifieke regelgeving (o.a. vanuit brancheorganisaties) reeds verplicht hun jaarrekening openbaar te maken. Voor dit type organisaties zal de publicatieplicht geen gevolgen hebben. 

Internetconsultatie

Binnenkort volgt een uitgebreidere reactie van PwC op het wetsvoorstel. Deze reactie zal worden gepubliceerd op www.internetconsultatie.nl. Wij roepen de sector en andere betrokkenen op om ook te reageren. Dit kan tot uiterlijk 22 februari 2019.

Neem voor meer infomatie contact op met uw PwC adviseur of Maiko van Bakel (maiko.van.bakel@pwc.com of 088 792 1791)

Contact

Maiko van Bakel

Manager, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 17 91

Volg ons