Kabinet presenteert plannen vernieuwing pensioenstelsel

05/02/19

Het kabinet heeft de stappen aangekondigd die het de komende periode wil nemen om ons pensioenstelsel te vernieuwen. Ondanks dat een pensioenakkoord met sociale partners (vooralsnog) is uitgebleven, vindt het kabinet het noodzakelijk dat voortgang wordt gemaakt met het robuuster en persoonlijker maken van het pensioenstelsel.  Doel hiervan is om het stelsel beter te laten aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen zoals de veranderende arbeidsmarkt.  

Hieronder zetten wij de belangrijkste maatregelen op een rij zoals het kabinet die heeft aangekondigd in de Kamerbrief vernieuwing pensioenstelsel van 1 februari 2019.

Wettelijk kader voor afschaffing doorsneesystematiek

Het kabinet gaat wetgeving voorbereiden voor de afschaffing van de doorsneesystematiek, waarbij wordt overgestapt op een systeem van degressieve opbouw. Het kabinet zal een wettelijk transitiekader maken om deze overgang evenwichtig te laten verlopen. Dit betekent onder meer dat werkgevers verplicht zullen worden om in overleg met werknemers een transitieplan op te stellen, waarbij per pensioenregeling inzichtelijk kan worden gemaakt wat de gevolgen van de overgang zijn. Dit kan vervolgens als basis dienen voor overleg tussen werkgevers en werknemers over de wijze en mate van eventuele compensatie van de overgangseffecten. Het kabinet zal in nauwe samenspraak met het CPB ook zelf berekeningen laten maken naar de overgangseffecten, maar dan op fonds- en regelingenniveau. Op basis daarvan moet duidelijk worden welke transitieduur nodig is om voor iedereen een evenwichtige transitie mogelijk te maken.

Als gevolg van de afschaffing van de doorsneesystematiek, zal het fiscale kader voor pensioenopbouw worden aangepast. Er zullen alleen nog fiscale grenzen worden gesteld aan de jaarlijkse premie-inleg. Dit wordt nog nader uitgewerkt.

Planning: Het transitiekader en de berekeningen worden vóór de zomer afgerond en vervolgens in wetgeving omgezet.

Vergroten mogelijkheden collectieve risicodeling bij beschikbare premieregelingen

Het kabinet wil onderzoeken of en hoe binnen het wettelijke kader van de Wet verbeterde premieregeling extra mogelijkheden kunnen worden gecreëerd om risico’s breder te delen. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan het delen van macrolanglevenrisico en een collectieve buffer die wordt gevuld vanuit een solidariteitspremie. Hiermee wordt beoogd dat sociale partners de voordelen van een premieregeling kunnen combineren met de voordelen van collectieve, intergenerationele risicodeling.

Het kabinet vindt het belangrijk dat de verplichtstelling overeind blijft en gaat de komende maanden daarom met de Europese Commissie in gesprek over de Europeesrechtelijke houdbaarheid van de verplichtstelling.

Planning: Vóór de zomer wordt de Tweede Kamer nader geïnformeerd. 

Voorschrijven life-cycle principe voor beleggingsbeleid pensioenfondsen

Momenteel hanteren pensioenfondsen veelal één uniform beleggingsbeleid voor alle deelnemers en gepensioneerden. Het kabinet vindt een beleggingsbeleid op basis van het life-cycle principe, waarbij de beleggingsrisico’s worden afgebouwd naarmate een deelnemer ouder wordt, passender. Het kabinet is daarom van plan wettelijk te regelen dat pensioenuitvoerders in alle contracten beleggingsrisico’s nemen conform een lifecyclepatroon, waarbij beleggingsrisico’s en rendementen variëren per leeftijd. Dit kan bijvoorbeeld via meerdere collectieve beleggingsmixen met verschillende risicoprofielen in plaats van één collectieve beleggingsmix voor alle deelnemers binnen het fonds.  

Planning: Vóór de zomer wordt de Tweede Kamer nader geïnformeerd.

Faciliteren collectieve omzetting van bestaande pensioenaanspraken in persoonlijke pensioenvermogens

Het kabinet wil de overstap naar pensioencontracten met persoonlijke pensioenvermogens in de opbouwfase bevorderen door te faciliteren dat de pensioenaanspraken die vóór de overstap zijn opgebouwd kunnen worden samengevoegd met de aanspraken die in het nieuwe contract worden opgebouwd. Dit wordt onder meer gedaan door een waarderingskader te introduceren voor het omzetten van aanspraken op collectief pensioenvermogen in een persoonlijk pensioenvermogen. Wanneer bij overstap naar een premieregeling bestaande rechten niet worden omgezet, worden toekomstige opbouw en reeds opgebouwde rechten bij twee aparte pensioenuitvoerders ondergebracht.

Planning: Nog dit jaar wordt, in overleg met DNB en het pensioenveld, een waarderingskader opgeleverd.

Opname bedrag ineens op pensioeningangsdatum

Het kabinet is voornemens om deelnemers de keuze te geven om op pensioeningangsdatum een deel van hun pensioenaanspraak als bedrag ineens op te nemen. Vooralsnog gaat het kabinet uit van een bovengrens van 10% van de pensioenaanspraak die bij pensionering ineens kan worden opgenomen. Daarnaast zal het kabinet onderzoeken welke andere keuzemogelijkheden op termijn kunnen worden toegevoegd, bijvoorbeeld het inzetten van een deel van de pensioenpremie voor aflossing van de hypotheek. 

Planning: Een hoofdlijnenbrief over dit voorstel volgt binnenkort. In vierde kwartaal van dit jaar wordt een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend.

Overige maatregelen

Overige maatregelen gaan over de communicatie over persoonlijke pensioenvermogens; de verbreding van de reikwijdte van het pensioenstelsel (bezien wordt hoe pensioenopbouw onder zelfstandigen, maar ook onder werknemers, kan worden vergroot); verbeteringen van nabestaandenpensioen; en onderzoek naar de koppeling tussen levensverwachting en pensioenleeftijd. 

Wij houden u op de hoogte

De komende maanden moet er meer duidelijk worden over de precieze vormgeving en uitwerking van de plannen. De gevolgen kunnen echter groot zijn voor alle type pensioenregelingen en -uitvoerders in Nederland. PwC houdt u de komende periode daarom steeds op de hoogte van de recente ontwikkelingen.

Mocht u nu de gevolgen en mogelijkheden al willen bespreken, neem dan contact op met uw vaste PwC adviseur of met Bastiaan Starink op 06 53 75 58 28.

Bron: Kamerbrief vernieuwing pensioenstelsel, 1 februari 2019

Contact

Bastiaan Starink

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 64 06

Volg ons