EIOPA publiceert adviezen over governance en risicobeheer bij pensioenfondsen

18/07/19

Op 10 juli 2019 heeft EIOPA, de prudentieel toezichthouder voor de verzekerings- en pensioensector in Europa, een viertal adviezen gepubliceerd over governance en risicobeheer bij IORPs. IORP staat voor Institutions for Occupational Retirement Provisions. In Nederland zijn dit pensioenfondsen en PPI’s, hierna samen aangeduid als ‘pensioenfondsen’. EIOPA beschouwt governance en risicobeheer als kernactiviteiten van pensioenfondsen bij het waarborgen van de bescherming van deelnemers in het pensioenfonds.

De adviezen zijn bedoeld om de nationale toezichthouders (in Nederland DNB) te assisteren bij de implementatie van IORP II. EIOPA behandelt in de adviezen de volgende onderwerpen:

  • Het gebruik van governance- en risicobeheerdocumenten bij het toezicht op IORPs. Met governancedocumenten worden interne fondsdocumenten bedoeld, zoals bijvoorbeeld fondsspecifieke beleidsstukken en procedures. Een voorbeeld van een risicobeheerdocument is de procedure voor de in IORP II geïntroduceerde Eigen Risico Beoordeling (ERB).
  • Het gebruik van een gemeenschappelijk raamwerk voor risicobeoordeling en transparantie voor pensioenfondsen. Dit is een kader wat EIOPA heeft ontworpen en als bijlage heeft toegevoegd aan het advies.
  • Het toezicht op de beheersing van operationele risico’s waar pensioenfondsen mee te maken hebben.
  • Het toezicht op de beheersing van ESG-risico’s waar pensioenfondsen mee te maken hebben (ESG staat voor Environment, Social en Governance).

Hierna geven we per advies een korte beschrijving van de inhoud. De volledige adviezen zijn hier te raadplegen.

Het gebruik van governance- en risicoboordelingsdocumenten bij toezicht

In dit advies beschrijft EIOPA de verwachtingen met betrekking tot minimumvoorschriften voor pensioenfondsen over hoe zij de ERB uit kunnen voeren en hoe zij de resultaten komend uit de ERB kunnen presenteren. Volgens EIOPA moeten nationale toezichthouders erop toezien en ervoor zorgen dat de ERB toekomstgericht is en rekening houdt met interne en externe ontwikkelingen die mogelijk of zelfs waarschijnlijk van invloed zijn op het toekomstige risicoprofiel van pensioenfondsen.

Het gebruik van een gemeenschappelijk raamwerk voor risicobeoordeling en transparantie

EIOPA noemt het gemeenschappelijk raamwerk een nuttig instrument voor risicobeoordeling dat pensioenfondsen kan ondersteunen bij het uitvoeren van hun ERB. Dit advies moedigt nationale toezichthouders aan om pensioenfondsen bewust te maken van de beschikbaarheid van het gemeenschappelijk raamwerk en ze waar nodig te ondersteunen bij de toepassing ervan.

Het toezicht op de beheersing van operationele risico’s

Dit advies benadrukt het belang van toekomstgericht toezicht met betrekking tot operationele risico’s. Met de trend van DB naar DC is het van belang dat nationale toezichthouders met toenemende mate aandacht besteden aan de levensvatbaarheid van pensioenfondsen en operationele verplichtingen uit beschikbare premieregelingen. Hoewel markt- en regelgevingsontwikkelingen doorgaans moeten leiden tot verbeteringen van tweede pijler pensioenen kunnen ze ook leiden tot meer complexiteit bij het toezicht houden op alle activiteiten die pensioenfondsen uitvoeren en uitbesteden. Daarnaast vragen de snelle ontwikkeling en overdraagbaarheid van cyberrisico’s om een toekomstgerichte en sector overstijgende aanpak bij het toezicht hierop.

Het toezicht op de beheersing van ESG-risico’s

IORP II bevat nieuwe bepalingen rondom ESG-risico’s. Het overzicht van toezichthouders op de blootstelling van pensioenfondsen aan ESG-risico’s is een uitdaging met betrekking tot implementatie, ook aangezien ESG een betrekkelijk nieuw terrein is. 

Het is van belang dat nationale toezichthouders een holistisch beeld krijgen van de ESG-risico’s waar pensioenfondsen mee te maken hebben. Dit advies geeft een beeld van hoe ESG-risico’s zich verhouden tot ''traditionele'' risico’s. Als instellingen die een sociaal doel hebben om pensioenuitkeringen te verstrekken, moeten pensioenfondsen in de visie van EIOPA een voorbeeldfunctie vervullen op het gebied van verantwoord aandeelhouderschap. Hierom moeten nationale toezichthouders pensioenfondsen aanmoedigen om de impact van hun lange termijninvesteringen en activiteiten op ESG-gebied in ogenschouw te nemen en daarbij rekening te houden met de impact van duurzaamheidsrisico’s op hun verplichtingen.

Wat betekent dit voor u?

EIOPA schrijft dat de adviezen bedoeld zijn om de nationale toezichthouders te assisteren bij de implementatie van IORP II. In hoeverre en hoe de adviezen door zullen werken in het beleid van de nationale toezichthouders, in het geval van Nederland is de toezichthouder DNB, is nog niet bekend.

Contact

Casper Lötgerink

Senior Manager, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 35 26

Patrick Heisen

Partner, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 59 70

Volg ons