Energietransitie zet businessmodellen flink op z’n kop

25/09/18

Tijdens de Global Power & Utilities Networking Meeting bracht PwC ruim 275 deelnemers uit 25 landen bijeen. Het belangrijkste onderwerp tijdens het congres: de verduurzaming van de energiesector. ‘Het besef van de grote maatschappelijke impact en de hoge kosten van de energietransitie beginnen eindelijk door te dringen, ook bij de politici in Den Haag', zegt PwC’s Europe Energy, Utility & Resources Leader Jeroen van Hoof, die tevens voorzitter is van de World Energy Council en bestuurslid van het Clingendael International Energy Programme.

‘De energietransitie levert een grote maatschappelijke uitdaging op’, stelt Jeroen van Hoof. ‘Dat het moet gebeuren, is duidelijk, maar het is een complex onderwerp en het moet ook nog betaalbaar blijven. Het is bovendien een thema dat zich niet beperkt tot Nederland of Noordwest Europa. In verschillende delen van de wereld vindt de transitie op een andere manier en in een ander tempo plaats. In Afrika gaat het over de vraag hoe bepaalde delen van de bevolking van energie moeten worden voorzien. In China moet men de enorme behoefte aan energie organiseren en tegelijkertijd zorgen dat de bevolking niet te lijden heeft van de vervuiling. In Noordwest Europa is het weer anders. Hier hebben we te maken met de Europese doelstellingen en de Parijse akkoorden die we met elkaar hebben afgesproken. Sinds deze zomer ligt er in eigen land ook een voorstel voor de hoofdlijnen van een klimaatakkoord.’

'De energietransitie moet gebeuren, maar het is een complex onderwerp en het moet ook nog betaalbaar blijven.'

Jeroen van Hoof

- Wat betekenen die akkoorden voor de situatie in eigen land?

‘Als we onze doelstellingen willen realiseren, is het niet voldoende om extra windmolens te bouwen en meer zonnepanelen neer te zetten. Er is een grens aan wat je zo kunt bereiken. We kunnen daarmee straks de huishoudens van energie voorzien, maar dat is niet genoeg. We zullen ook goed moeten kijken naar de industrie en hoe we daar de energievoorziening verduurzamen. Om die slag te maken, is meer nodig dan alleen wind en zon. De hoeveelheid energie die je nodig hebt om een bedrijf als bijvoorbeeld Hoogovens te laten werken, of een raffinaderij, of een chemische fabriek, is enorm. Dat is wat anders dan de spaarlampen die we thuis laten branden. Om aan de industriële vraag te kunnen voldoen, moeten we heel veel energie bij elkaar brengen. Daarvoor heb je een zogeheten energiedrager nodig die energie concentreert. Nu is dat nog kolen of gas. Maar omdat we van de fossiele brandstoffen af willen, heb je een hoogwaardig alternatief nodig.’

- Welke mogelijkheden zijn er?

‘Voor Nederland en Noordwest Europa gaat mijn voorkeur uit naar waterstof. Dat is een groene energiedrager met de karakteristieken die je nodig hebt om energie te concentreren. Daarmee kun je op den duur aan de energievraag van de industrie voldoen. Met een bepaalde techniek kunnen we de elektriciteit die je opwekt met wind en zon omzetten in waterstof. Waterstof leent zich er ook goed voor om elektriciteit op te slaan. Dat betekent dat als het hard waait op de Noordzee en er wordt een overschot aan elektriciteit geproduceerd je dat overschot met behulp van waterstof kunt opslaan en je dat weer kunt gebruiken op het moment dat er via wind of zon te weinig elektriciteit wordt opgewekt. Daarom denk ik dat waterstof een belangrijk stukje in de puzzel kan worden.’

- Op welke manier moet de transitie naar zo’n waterstofeconomie plaatsvinden?

‘Bij het voorstel voor de hoofdlijnen van het Nederlandse klimaatakkoord is een groot aantal partijen betrokken: vertegenwoordigers van de industrie, de energiesector, de landbouw, natuurorganisaties en logistieke bedrijven. De energietransitie is alleen mogelijk als er door alle betrokkenen en ook de overheid goed wordt samengewerkt. Er moeten ook afspraken komen met de EU over hoe we waterstof in de economie gaan integreren. Als dat lukt, zorgen we voor een gezonde internationale concurrentiepositie en kunnen we onze klimaatdoelstellingen realiseren.’

- Welke rol speelt PwC in het transitieproces?

‘Het is een maatschappelijk relevant en zeer complex vraagstuk. Het helpen oplossen van dit soort vraagstukken ligt in het hart van de strategie van PwC. Met ons internationale netwerk, onze kennis en onze onafhankelijke positie dragen we bij aan het transitiedebat. Dat doen we op verschillende manieren. We stimuleren de samenwerking tussen de verschillende partijen. De ‘Global Power & Utilities Networking Meeting’ in Noordwijk is daarvan een goed voorbeeld. Belanghebbenden uit de sector ontmoetten elkaar om ideeën en ervaringen uit te wisselen. Daarnaast helpen we met onderzoek en met het ontwikkelen van strategieën. De energietransitie zet de businessmodellen en bedrijfsvoering van bedrijven flink op z’n kop. Wij adviseren onze klanten over oplossingen. We doen dat op grond van onze decennialange ervaring in de energiesector en onze grote kennis van wat er op dit gebied al aan nieuwe ideeën en technieken voor handen is. Neem de digitale revolutie die op dit moment plaatsvindt; daar liggen ook heel interessante mogelijkheden voor de energietransitie en voor de energiebedrijven.’

- Waarom is het belangrijk dat de klimaatdoelstellingen worden gerealiseerd?

‘Ik ben jaren geleden als accountant betrokken geraakt bij de energiesector en bij de vraagstukken die hier spelen. Wat mij direct heeft geraakt, is het grote belang van energie voor de samenleving. Het is een levensader. Zonder energie valt alles stil. De laatste jaren ontstaat steeds sterker het besef van de noodzaak van verduurzaming. Daarom ben ik de afgelopen jaren naast mijn werk voor PwC ook actief betrokken geraakt bij de World Energy Council (WEC) en bij het Clingendael International Energy Programme (CIEP). CIEP is nauw betrokken bij de klimaattafels die door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat worden georganiseerd. De WEC is een organisatie die actief is in 60 landen en een accreditatie heeft van de Verenigde Naties. De WEC wil de energietransitie mondiaal op een verstandige wijze vormgeven, op een schone en betaalbare manier. Als we een gezonde wereld willen doorgeven aan volgende generaties moeten we zorgen dat de energietransitie lukt en dat we de klimaatdoelstellingen halen die we onszelf hebben gesteld.'

'De digitale revolutie die op dit moment plaatsvindt biedt heel interessante mogelijkheden voor de energietransitie en voor de energiebedrijven.’

Jeroen van Hoof

Contact

Jeroen van Hoof

Industry leader Energy, Utilities & Resources, PwC Netherlands

Tel: +31 (0)88 792 14 07

Volg ons