Pension fund governance

 
Pension fund governance
 
Voor het goed functioneren van pensioenfondsen is de governance cruciaal


Met de invoering van de Pensioenwet in 2007 zijn ook de Principes voor goed pensioenfondsbestuur van kracht geworden. Inmiddels hebben alle pensioenfondsen de principes vertaald naar hun eigen organisatie en de nodige ervaring opgedaan met de hieruit voortvloeiende versterking van de governance. Maar sindsdien zijn de tijden al weer veranderd op het gebied van de pensioenen. De pensioensector staat voor grote uitdagingen. Dekkingstekorten vragen om aanvullende maatregelen, waarbij steeds vaker het woord ‘afstempelen’ valt. Ook het nieuwe pensioencontract werpt zijn schaduw vooruit.

Pension fund governance

Vooral na de sterke daling van dekkingsgraden werd het belang duidelijk van goed bestuur en verantwoording hierover richting alle belanghebbenden. Vergrijzing en de stijgende levensverwachting zullen het vraagstuk van pension fund governance nog vergroten. En in de tussentijd moet ook nog de vraag worden beantwoord hoe pensioenfondsen verder kunnen professionaliseren. Hoe kunnen pensioenfondsen invulling geven aan deze groeiende aandacht voor deskundigheid en competenties? Van pensioenfondsen wordt gevraagd dat ze ‘in control’ zijn. Hoe kunnen bestuurders de toenemende complexiteit beheersen en tegenwicht bieden aan uitvoeringsorganisaties? Steeds vaker komt de vraag op of het bestuur nog wel een platform moet zijn van vertegenwoordigers van de verschillende belangengroepen of dat er versterking moet komen met externe professionals. De invulling kan op verschillende manieren plaatsvinden. In ieder geval hebben alle grote pensioenfondsen inmiddels gekozen voor de inrichting van een eigen bestuursbureau.

Deskundig bestuur en de rol van bestuursbureaus

Welke verdeling van rollen en verantwoordelijkheden tussen bestuur, bestuursbureau en uitvoerder is het meest passend bij de historie, het karakter en de ambitie van een fonds, met andere woorden, waar leggen we de ‘knip’ tussen beleid en uitvoering? Samenwerking is een mogelijkheid om kosten te besparen, maar ook een verdere consolidatie kan de professionalisering een handje helpen. Dan is er ook nog de rol van sociale partners na implementatie van het nieuwe pensioencontract, die nader moet worden ingevuld. Hetzelfde geldt voor de versterking van het intern toezicht.

Aanpassing wettelijk kader

De naleving van de pension fund governance principes is in de Pensioenwet wettelijk verankerd. Uit eerste evaluatie van de principes gebleken dat de regels al weer aan verandering toe zijn.  Pensioenfondsen moeten beschikken over een verantwoordingsorgaan en een vorm van intern toezicht (meestal is gekozen voor een visitatiecommissie). Veel fondsen hebben een deelnemersraad. Al deze organen moeten worden bemenst met personen aan wie hoge eisen van deskundigheid worden gesteld. Pensioenfondsen geven aan dat het niet gemakkelijk is om geschikte kandidaten te vinden en dat de uitbreiding van het aantal organen tot verhoging van de kosten heeft geleid. Daar komt bij dat het toezicht door DNB op de deskundigheid meer en meer wordt aangescherpt.

Op korte termijn is aanpassing van het governancemodel voor pensioenfondsen noodzakelijk. Om het vertrouwen in pensioenfondsen te borgen heeft de minister in het voorjaar van 2012 een wetsvoorstel (Wet versterking bestuur pensioenfondsen) aan de Kamer aangeboden met daarin maatregelen gericht op versterking  van de deskundigheid en het intern toezicht en op een adequate vertegenwoordiging van alle risicodragers binnen de organisatie van het  pensioenfonds. Verder worden taken en organen gestroomlijnd om de besturing van pensioenfondsen te vereenvoudigen.

Onafhankelijke, ervaren adviseur bij pension fund governance

PwC kan u optimaal ondersteunen bij het complexe vraagstuk van pension fund governance. Onze onafhankelijke adviseurs hebben ruime ervaring op dit gebied en zijn een belangrijke partij in de pensioenfondsenmarkt. Onze aanpak, waarin we rekening houden met zowel uw perspectief als dat van uw belanghebbenden, leidt tot maatwerk. Er is geen ‘one size fits all’ benadering mogelijk.

Samengevat

Het belang van pension fund governance voor pensioenfondsen neemt toe. De bestaande principes zullen binnenkort worden vervangen door nieuwe wettelijke regels, aangevuld met een nieuw op te stellen code voor goed pensioenfondsbestuur. Vervolgens dient u de wettelijke eisen en de code in uw eigen situatie toe te passen en te beschrijven. De implementatie ervan stelt u voor nieuwe keuzes.

Wat kunt u van PwC verwachten?

  • Ondersteuning bij de keuze en verdere invulling van een toekomstbestendig bestuursmodel en vormgeving van verantwoording, medezeggenschap en intern toezicht;
  • Advies over mogelijkheden om deskundigheid te verbeteren, over de ontwikkeling van bestuurlijke vaardigheden en ondersteuning bij de (zelf)evaluatie ervan;
  • Beheersing van de risico’s rondom governance;
  • Ondersteuning bij de inrichting van bestuursprocessen en evt. opzet van een bestuursbureau en vaststellen onderlinge verdeling van rollen en verantwoordelijkheden, ook ten aanzien van de organisaties aan wie taken zijn uitbesteed;
  • Hulp bij het periodiek verantwoording afleggen over het gevoerde beleid aan (vertegenwoordigers van) alle belanghebbenden, te weten aangesloten verzekerden, toezichthouders, uitvoeringsorganisaties, werkgever(s) en maatschappij.