Ondernemingen

Veranderingen in de markt

De laatste tijd is het rumoerig op de financiële markt. Tegenvallende aandelenkoersen, twijfelende investeerders en een structureel lage rente zijn vrijwel dagelijks in het nieuws. Naast het algemene effect op de economie, hebben deze ontwikkelingen ook een directe invloed op onze pensioenen. De lage rente en tegenvallende aandelenrendementen maken dat de kapitaaldekking van de opgebouwde pensioenen onder druk komt te staan. De vergrijzing werkt hierbij ook nog als een hefboom. Daarmee wordt de kwetsbaarheid van ons pensioensysteem blootgelegd. Dit alles zal vragen oproepen bij menig pensioenfonds. Maar ook bij de betreffende onderneming, aangezien die uiteindelijk veelal opdraait voor de betrokken kosten.

Er zal een ommezwaai gemaakt moeten worden in het huidige pensioensysteem; maar wie krijgt hiervoor uiteindelijk de rekening? Zullen werkgevers meer kapitaal beschikbaar moeten stellen of worden de pensioenaanspraken versoberd, daarmee het risico afwentelend op de werknemer?

Veranderende regelgeving

Wat betreft het toezicht zijn er ook veel veranderingen gaande die de ondernemingen en hun pensioenfondsen raken.

In de eerste plaats brengt het pensioenakkoord grote veranderingen met zich mee. Minder harde pensioentoezeggingen en een variabel aantal opbouwjaren zullen wijzigingen vereisen in de uitvoering en administratie van de pensioenen. Ook vitaliteitsprogramma’s zullen  ingevoerd dienen te worden binnen de organisatie. Het vaststellen van de risicopositie en het indexatiebeleid liggen op het bordje van werkgever en werknemers. Het pensioenakkoord staat gepland om in werking te treden op 1 januari 2013 en vereist nog veel werk.

Verder staan er veranderingen op stapel in de IFRS-richtlijnen. De nieuwe richtlijnen zullen gelden vanaf 1 januari 2013; over 2012 dienen vergelijkende cijfers te worden geleverd. Een belangrijke verandering is de verplichting voor de onderneming om alle mutaties in de pensioenverplichtingen en –beleggingen te verwerken in het vermogen, waar die nu nog vaak gespreid worden. Deze verandering heeft voor sommige ondernemingen drastische gevolgen. Ook de overige aanpassingen in IAS 19 hebben voor vrijwel alle ondernemingen gevolgen.

Tevens is er de roep om een verhoogde mate van pensioenfondsgovernance. DNB denkt na over stappen om het pensioenfondstoezicht te verscherpen. Belangrijke onderwerpen zijn: deskundigheid van beleidsbepalers, fusie of splitsing van pensioenfondsen en vragen naar aanleiding van herstelplannen.

Al met al een groot aantal vraagstukken waar ondernemingen de komende periode mee te maken krijgen. Veel van deze zaken kunnen in een vroeg stadium al onderzocht en voorbereid worden, zodat tijdgebrek bij de uiteindelijke invoering voorkomen wordt.

Veranderende arbeidsmarkt

Door de vergrijzing neemt  de krapte op de arbeidsmarkt toe. De macht is aan de werknemer, werkgevers moeten hun personeel weer binden. Daarbij speelt ook het feit dat, onder meer door het huidige pensioenakkoord, werknemers langer door moeten werken. Hebben werkgevers voor ogen welke veranderingen dit meebrengt voor de organisatie? Uit een onlangs door PwC gehouden enquête (link naar) blijkt dat werkgevers theoretisch door hebben wat het pensioenakkoord inhoudt en zich hier ook in kunnen vinden. Maar nog niet de helft van de ondervraagden heeft daadwerkelijk plannen om de wijzigingen in de regelingen door te voeren en werk te maken van deze nieuwe uitdagingen.

Een issue dat op dit gebied in ieder geval speelt is de mate van duurzaamheid. Het merendeel van de jongeren wil voor een duurzame werkgever werken. Tevens streeft de werkgever naar personeel dat duurzaam inzetbaar is. Kunnen werkgevers de pensioenverwachting van de ouder wordende werknemer nog steeds waarmaken? En hoe kunnen ze deze oudere werknemer nog benutten en ontwikkelen? Tegelijkertijd verdient het boeien en binden van de jongere werknemer ook alle aandacht. Hoe combineer je dat als werkgever?
In de komende periode zijn er aanpassingen op het human resourcevlak nodig om een aantrekkelijke werkgever te blijven en om te voorkomen dat pensioen een te zware last wordt. Goede informatie aan de werknemer en transparante regelingen zijn daarbij een pré.

Wat kunt u van PwC verwachten?

• Heldere en complete analyses.
• Doorrekenen van effecten van veranderingen in pensioenen en regelgeving op de onderneming.
• Innovatieve en praktische oplossingen.
• Stakeholdermanagement: de OR, betrokken afdelingen, de werknemers, het pensioenfonds, DNB, aandeelhouders, etc.
• Communicatie in de meest brede zin van het woord.