‘Integrated reporting is geen rocket science’

Voorzitter Peter van Mierlo van de accountantspraktijk van PwC




‘Integrated reporting is geen rocket science en levert iedereen veel voordelen op.’ Dat stelt Peter van Mierlo, voorzitter van de accountantspraktijk van PwC, in Spotlight, het vaktechnisch bulletin van PwC-accountants. Daarin kijkt hij ook kritisch naar zijn eigen accountantsberoep. ‘De accountant zal zich moeten buigen over de vraag hoe niet-financiële prestaties te waarderen en weer te gegeven.’

Lees hieronder zijn visie op integrated reporting.


‘Wat geeft meer inzicht in de waarde van een autofabrikant: zijn winst-en-verliesrekening of de mate waarin de fabrikant laat zien dat hij inspeelt op de sterk groeiende behoefte van consumenten naar milieuvriendelijkere auto’s? Beide aspecten zijn relevant. Toch zijn de meeste bedrijfsrapportages eenzijdig gericht op financiële prestaties.

Financiële rapportages vertellen maar een deel van het ondernemingsverhaal. Ze zeggen niets over hóe de onderneming haar geld verdient en hoe houdbaar dit model is. Ondertussen neemt de druk van de samenleving toe. Aandeelhouders maar ook klanten en medewerkers verwachten dat de onderneming meer laat zien hoe zij waarde creëert, welke (maatschappelijke) risico’s daar tegenover staan en hoe zij die beheerst.

Waarde is op vele manieren uitlegbaar. Het kan worden uitgedrukt in aandeelhouderswaarde, maar bijvoorbeeld ook in merkwaarde. Een producent van mobieltjes die geen inzicht geeft in hoe hij anticipeert op de schaarste van metalen die gebruikt worden voor batterijen, miskent de belangen van haar aandeelhouders. De toekomstige waarde van de producent kan immers onder druk komen te staan.

International Integrated Reporting Council

De International Integrated Reporting Council verwijst naar onderzoek dat laat zien dat alleen een klein percentage van de marktwaarde van ondernemingen wordt verklaard uit fysieke en financiële activa. Dit terwijl zowel Dutch GAAP als de International Financial Reporting Standards (IFRS) sterk zijn gericht op financiële prestaties.

Waarom is verslaggeving nog altijd zo sterk historisch gericht? Als de crisis ons één ding heeft geleerd, is het dat we genoodzaakt zijn sneller afstand te nemen van oude vanzelfsprekendheden. We zien wel dat de discussie over een meer toekomstgeoriënteerd stelsel pas sinds de crisis echt wordt gevoerd. De steun voor wat integrated reporting wordt genoemd, groeit nu in rap tempo. Ook in de politiek zien we bijval.

Integrated reporting is dan ook geen rocket science. Het concept borduurt voort op de bestaande concepten van financiële en niet-financiële verslaggeving, het directieverslag en het maatschappelijk verslag.

Veel bedrijven willen ook beter tegemoetkomen aan de informatiebehoefte van investeerders en andere belanghebbenden. Ik ken mooie voorbeelden van ondernemingen die op een leesbare manier verbanden leggen tussen strategie, risico's, beloning, prestaties en de impact van hun bedrijfsvoering op de maatschappij. Zij zien het bedienen van belanghebbenden met brede en heldere informatie blijkbaar als een concurrentievoordeel en niet als ‘disclosure’ van concurrentiegevoelige informatie.

Maar het ontbreekt vooralsnog aan een normenkader. Daardoor is er nog altijd een grote mate van vrijblijvendheid. Momenteel werkt een groep van belanghebbenden uit het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, overheden en de wetenschap wereldwijd aan een nieuw integrated-reportingmodel. Niet nog meer regels, maar een raamwerk dat tegemoetkomt aan de kritiek die het huidige compliance-gedreven stelsel oproept.

Optelsom van voordelen

We zijn maatschappijbreed gebaat bij zo’n normenkader, en verankering in de wetgeving. De voordelen zijn overtuigend: aansluiting bij de informatiebehoefte van aandeelhouders en investeerders, een bijdrage aan op vertrouwen gebaseerde relaties met belanghebbenden, meer betrokkenheid met werknemers, betere kans en risico-inschattingen en lagere reputatierisico’s. De optelsom van deze voordelen zal zich vertalen in lagere maatschappelijke kosten.

Druk op het accountantsberoep

Niet alleen voor bedrijven betekent een dergelijke manier van verslaggeving een grote verandering. Het Financieele Dagblad voerde onlangs in het hoofdredactioneel commentaar de druk op het accountantsberoep op: “Een accountant heeft (…) een belangrijke maatschappelijke functie, die verder strekt dan het afvinken van de boekhoudregels zoals opgesteld door IFRS. De samenleving verwacht meer dan een controle of de cijfers een getrouw beeld van het afgelopen boekjaar geven; ze verwacht een accuraat beeld van de risico’s in een onderneming.”

Integrated reporting vraagt van ons dat we andere waarden dan louter financiële waarden herkennen. De accountant zal zich moeten buigen over de vraag hoe niet-financiële prestaties te waarderen en weer te gegeven.’

Dit is een verkorte versie van een voorwoord van Peter van Mierlo dat is verschenen in Spotlight, het vaktechnisch bulletin van accountants van PwC.