Auditcommissies

In de Nederlandse corporate governance code, maar ook in buitenlandse codes is veel aandacht voor auditcommissies. Volgens de Nederlandse code moet een raad van commissarissen die uit meer dan vier leden bestaan, uit zijn midden een auditcommissie instellen. Ook veel bedrijven zonder beursnotering en organisaties uit de (semi-)publieke sector hebben de afgelopen jaren een auditcommissie ingesteld. Lees meer

Veel taken

Auditcommissies hebben een uitgebreid takenpakket. Zij zien ondermeer toe op de interne risicobeheersings- en controlesystemen. Zij houden verder toezicht op de financiële informatieverschaffing door de Raad van Bestuur. Ze letten erop dat de aanbevelingen van de accountants worden opgevolgd. Verder houden ze toezicht op de rol en het functioneren van de interne audit-functie, en beoordelen zij het beleid van de vennootschap op het gebied van tax-planning en het toepassen van ICT.

Dicht bij de operatie

Door zijn rol en taken staat de auditcommissie relatief dicht bij het uitvoerend niveau binnen een bedrijf of organisatie. Naast de ontmoetingen met de Raad van Bestuur (in het bijzonder de CFO) hebben de leden hebben regelmatig gesprekken met bijvoorbeeld de interne accountant, het hoofd externe verslaggeving, de tax-director en het hoofd IT.

‘Bondgenoot’ van de externe accountant

De auditcommissie en de externe accountant zijn belangrijke gesprekspartners. De governance code stelt dat de auditcommissie het eerste aanspreekpunt van de externe accountant wanneer deze onregelmatigheden constateert in de financiële rapportages. De auditcommissie speelt daarnaast een belangrijke rol in de voordracht van de externe accountant die formeel benoemd wordt door de algemene vergadering van aandeelhouders.

De beroepsorganisatie van accountants NBA heeft onlangs een voorstel gedaan om (het auditcommittee van de) raad van commissarissen een zwaardere rol te geven bij de benoeming van de externe accountant. In de visie van de NBA heeft de auditcommissie verantwoordelijkheid voor de selectie van de accountant, bespreekt zij de reikwijdte van de controle, verstrekt zij eventuele adviesopdrachten en evalueert zij het functioneren van de accountant.

De accountant en de auditcommissie worden zo nog meer bondgenoten in het toezicht op het bestuur van de organisatie of onderneming.

Valkuil

Auditcommissies passen in de professionalisering van het interne toezicht, die na de boekhoudschandalen begin jaren negentig is ingezet. Auditcommissies zorgen, net als andere speciale commissies, voor een efficiënter gebruik van de beschikbare tijd en middelen en aan de leden worden deskundigheidseisen gesteld. De auditcommissies zijn echter voorbereidingscommissies. Zij bereiden de besluiten voor van de hele raad van commissarissen of toezichthouders. En juist op dit punt kunnen de leden in een valkuil trappen. Hoe zorgt de auditcommissie ervoor dat de hele raad zich verantwoordelijk voelt voor de besluiten die zij voorbereidt? En andersom: hoe zorgt de plenaire raad dat zij zich betrokken voelt bij de besluiten van de auditcommissie?

Vragen voor (leden van) auditcommissies?

  • Krijgt u genoeg informatie om u toezichthoudende taak goed te vervullen? Stelt u de juiste   vragen? Kunt u met de juiste mensen spreken?
  • Is de samenstelling van en de kennis in de auditcommissie optimaal?
  • Is er een introductieprogramma voor nieuwe leden?
  • Frequent en diepgaand overleg tussen commissaris en accountant is nodig voor het effectief functioneren van beide. Benut u de relatie met de externe accountant optimaal?
  • Is de informatievoorziening van de auditcommissie naar de ‘plenaire’ raad van commissarissen goed geregeld.
  • Is de ‘plenaire raad’ voldoende betrokken en geïnteresseerd in de besluiten van de auditcommissie?
  • Commissarissen hebben steeds meer behoefte aan onafhankelijke en zichtbare toetsing van de interne beheersing van de organisatie waar zij toezicht op houden. Commissarissen hechten dan ook aan de interne-auditfunctie. Lees meer in het PwC-Actueel artikel: Interne audit draagt bij aan comfort commissarissen en het artikel dat verscheen in PwC-Spotlight, het vaktechnisch bulletin van PwC Accountants
  • Arjan Brouwer in gesprek met Jaap van Manen. PwC-partner Arjan Brouwer maakte deel uit van de werkgroep Toekomst Accountantsberoep die in september 2014 voorstellen deed om de kwaliteit en onafhankelijkheid van de beroepsgroep te vergroten. In een uitgebreid gesprek discussieert hij met ‘accountancy veteraan’ Jaap van Manen over de voorstellen van zijn werkgroep.
  • Key considerations for board and audit committee members, een publicatie afkomstig van PwC United States. Topics for today’s boardroom agenda will be addresses and it can provide a basis to help enhance the quality of board and management discussions.
  • Meer winst uit internal governance. De interne auditfunctie is soms verplicht, maar organisaties kunnen deze derde verdedigingslinie ook anders inrichten. Dat betekent dat de (meer)waarde kennelijk verschillend wordt ervaren door bestuurders en commissarissen. Hun opvattingen over internal audit vindt u in dit rapport.
  • Transparantieverslag 2013-2014 waarin wordt beschreven hoe we binnen PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. kwaliteit, onafhankelijkheid en integriteit borgen. We tonen waar het goed gaat, maar ook waar we ons moeten verbeteren en hoe we dat aanpakken.
  • Deze publicatie gaat uitgebreid in op de rol en verantwoordelijkheden van de auditcommissie, haar organisatie en werkwijze en de relaties met de externe accountant en management. Toezicht op basis van feiten
  • Publicatie: "Audit committee effectiveness: what works best"
  • Accountants van Nederlandse beursfondsen hebben bij 45 procent van de jaarrekeningen over 2013 een meer informatieve controleverklaring verstrekt. Dat blijkt uit Klare taal!, een onderzoek van PwC onder de gepubliceerde AEX- en AMX-jaarrekeningen. In de controleverklaring nieuwe stijl geeft de accountant meer inzicht in zijn controlewerkzaamheden. PwC Actueelartikelen: Nieuwe controleverklaring bij bijna helft (middel)grote beursfondsen
  • Evaluatiedocument voor het beoordelen van het functioneren van de externe accountant.