Het huidige btw-stelsel is gebaseerd op Europese richtlijnen waarvan de belangrijkste dateert uit 1977. Dit stelsel is sindsdien nauwelijks gewijzigd terwijl in de afgelopen dertig jaar de financiële sector een grote ontwikkeling heeft doorgemaakt. Hierdoor sluit het huidige stelsel niet voldoende meer aan op de realiteit van de financiële dienstverlening.
In de afgelopen decennia maakte de financiële sector een sterke internationale ontwikkeling door, waarbij uitbesteding, centralisering en een toename van concurrentie de dynamiek van de sector onmiskenbaar hebben veranderd. Om in de huidige markt succesvol te kunnen acteren, zijn uitgaven nodig die niet vergelijkbaar zijn met de situatie van enkele decennia geleden. Denk aan investeringen in marketing, huisvesting en IT - voor bijvoorbeeld SEPA en MIFID. Door de ontwikkeling van de sector zijn de bestedingen van financiële instellingen, en daarmee het aan btw betaalde bedrag aan leveranciers en dienstverleners, explosief gestegen.
Verschillende Europese lidstaten hebben in ruime mate gebruik gemaakt van de hen toekomende interpretatieruime van de bestaande richtlijnen. Landen als het Verenigd Koninkrijk, Ierland, België en Luxemburg hebben actief hun lokale wetgeving aangepast ten voordele van de financiële sector. Binnen Europa is hierdoor geen sprake meer van een gelijk speelveld. Nederland heeft tot nog toe minder gebruikt gemaakt van de aanwezige interpretatieruimte. Daardoor is het Nederlandse fiscale klimaat negatief beïnvloed ten opzichte van de genoemde landen.
PricewaterhouseCoopers is van mening dat de huidige Europese btw-richtlijnen dringend aan modernisering toe zijn. Dat is noodzakelijk voor de concurrentiepositie van de Nederlandse financiële instellingen, maar zal zeker ook de concurrentie van Europese ondernemingen ten opzichte van niet-Europese instellingen verbeteren.
Om die modernisering tot stand te brengen, dringt PricewaterhouseCoopers al jaren aan op verbetering. Mede op basis van een PwC-onderzoek naar de economische gevolgen van btw-vrijstelling, heeft de Europese Commissie voorstellen gedaan voor modernisering van het btw-stelsel. De btw-vrijstellingen in deze voorstellen zijn ruimer dan in de huidige Nederlandse praktijk. Als deze modernisering wordt doorgezet - op z’n vroegst in 2010 - dan zal de btw als kostenpost voor de Nederlandse en Europese financiële sector aanzienlijk afnemen.
Tegelijk zal dat vragen om veranderingen in de bedrijfsvoering van de afzonderlijke instellingen. Denk aan aanpassingen in administratieve systemen en kostenallocatiemethoden. Deze aanpassingen zijn noodzakelijk om de beoogde verlaging van de btw-kosten ook daadwerkelijk te realiseren.