Bedrijfsopvolging tijdig in gang zetten

In de agrisector vinden we veel familiebedrijven, waar de bedrijfsleiding en de medewerkers een sterke emotionele band met de zaak hebben. Opvolging is vaak een gevoelig onderwerp dat subjectief wordt behandeld en te lang wordt genegeerd. Toch moeten we ons realiseren dat het belang van het bedrijf groter is dan het eigenbelang. Dan is er ruimte voor een strategische, bedrijfskundige benadering van het opvolgingsvraagstuk.

De eisen die aan de ondernemer worden gesteld, veranderen in de verschillende levensfases van de onderneming. We onderscheiden de startfase, vroege groei, consolidatie, doorgroei en de volwassenheid. In het begin draait het vooral om vakmanschap, zoals het kweken van een onderscheidend product. In de volgende fases worden de managementkwaliteiten belangrijk en nog weer later is vooral leiderschap vereist om de richting voor de lange termijn te bepalen. De ondernemer moet voortdurend kunnen schakelen tussen vakman, manager en leider, of rollen delegeren. Voor het opvolgingsvraagstuk moet onderzocht worden in welke fase het bedrijf zich bevindt. Daarop kan een profielschets van de nieuwe directeur worden opgesteld. Dan kan blijken dat de ondernemer die zijn bedrijf voor de familie wil behouden, voor de leiding iemand van buiten moet aanstellen terwijl de familie eigenaar blijft.

Wanneer doen ondernemers er goed aan om externe hulp in te roepen?

Ondernemers merken vanzelf als ze met hun bedrijf in een fase belanden waarin ze niet meer zelf alle vereiste rollen kunnen invullen. In dat geval kan het geen kwaad om eens te praten met een adviseur van PwC die de agrisector goed kent. Wij hebben een overzichtelijk traject ontwikkeld met een korte doorlooptijd, waarin we het bedrijf klaarmaken voor de toekomst, en de opvolging laten voortkomen uit de strategie. Door interviews met de sleutelpersonen onderzoeken we in hoeverre de onderneming afhankelijk is van de huidige directeur en wat er nodig is om de strategie uit te voeren. Wij realiseren ons dat de opvolging een strategisch precair punt is. Hoe emotioneel beladen het onderwerp ook is, dit is het moment dat de ondernemer leiderschap moet tonen en over zichzelf heen moet regeren. Met als resultaat dat het familiebedrijf een gezonde toekomst tegemoet gaat waarin ruimte is voor nieuwe inzichten en nieuwe initiatieven.